is schrijfster, psychiater en psychotherapeut.
Officieel behoor ik tot generatie X, maar zij noemde me een ‘boomer’. Ik noem haar hier Ella. Ze was rond de dertig toen ze bij mij in behandeling kwam. Haar leven stond al jaren stil. Met een lijst vastgelopen opleidingen, banen en relaties zakte ze steeds verder weg in terugkerende depressies, een doodswens en suïcidale gedachten.
Ik startte de behandeling met één voorwaarde: ze moest uit haar isolement komen. Een baan of vrijwilligerswerk zoeken, weer interactie hebben met anderen. Anders bleven haar thema’s abstract en konden we er niet echt aan werken. Dat wilde ze doen.
Na een paar weken vond ze werk. Het eindigde in spanning en wrijving. Daarna was ze een tijdje woedend op mij. Ik was volgens haar een vertegenwoordiger van de boomers: de generatie die het voor de rest had verpest. Ze volgde veel YouTube-kanalen van influencers die uitleggen dat hard werken een erfenis van boomers is.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In de loop van de therapie kon ze daar genuanceerder naar kijken, maar bij elke nieuwe tegenslag schoot ze even terug. Dan hadden die influencers toch gelijk. Je leeft maar één keer. Je moet goed leven. Goed voor jezelf zorgen. Je dromen volgen. Niet zoveel stress, want ‘kijk wat stress met mij doet’.
Hoe je goed voor jezelf zorgt zonder inkomen om je rekeningen te betalen, kon ze me niet uitleggen. Ze vond die vraag gemeen, want ze voelde zich al een mislukking. Zij moest telkens een ‘rotbaan’ aannemen, terwijl de influencers die ze volgde miljoenen volgers hadden en alleen deden wat ze leuk vonden.
Uiteindelijk kwam ze een heel eind in de behandeling. Ze had haar leven redelijk op de rails en we konden het traject goed afronden.
Inmiddels, enkele jaren later, voel ik me dagelijks een boomer als ik op LinkedIn goeroes en coaches voorbij zie komen met slogans over het volgen van je dromen. Ze lijken steeds talrijker te worden. Of suggereert mijn tijdlijn dat dit de evolutie van de arbeidsmarkt is? Ze beloven 10k-maanden of helpen je je omzet zelfs van tonnen naar miljoenen te tillen. Niet zelden beweren ze hun succesverhalen te schrijven vanuit een verblijf met uitzicht op een zonnig strand op Bali of de Petronas Towers, compleet met selfies waarop ze eruitzien als stralende topmodellen.
Dat geldt dan als bewijs dat alles mogelijk is. En als het jou niet lukt, ligt het aan je angsten. Misschien moet je je bevrijden van je trauma’s. Van het feit dat je als kind niet gezien bent. Vroeger hielden ze je klein, nu moet je groot denken. Vroeger móést je, nu mág je. Heb lef. Ga voor je dromen.
De boodschap is helder: wie het slim aanpakt, realiseert moeiteloos die 10k-maanden. Tegenwoordig worden zulke beloften nog eens bevestigd door de magische krachten van AI, die alles nog makkelijker zouden maken. Dat moet je dan leren van ‘promptologen’ – ja, ze bestaan echt. De een is inmiddels gescheiden van ChatGPT en vreemdgegaan met Gemini. Een ander zweert bij een nieuw systeem met een beter moreel kompas. Hoe dan ook gaat het vaak om coachen om te coachen om te coachen, of simpelweg manieren om nog meer klanten te werven.
Mijn schrik gaat niet alleen over die beloftes, maar vooral over de hoeveelheid reacties onder zo’n post. ‘Als je wilt dat ik je de tools stuur en je help’, zegt businesscoach X, ‘schrijf dan ‘groei’ in de comments.’
De eindeloze rijtjes ‘groei’ die onder zo’n bericht groeien, maken mij onrustig. Zoveel verlangen. Zoveel dromen die in de praktijk uitsluitend in monetaire zin betekenis lijken te vinden. Straks is iedereen rijk en verdient iedereen vanuit een paradijselijke locatie minstens 10k per maand. Wie blijft dan de ‘rotbanen’ doen? Wie repareert de waterleidingen, bestuurt de bussen en verzorgt de bejaarden?
Noem het gerust eigenbelang, maar wie deelt mijn wanhoop wanneer een van mijn patiënten in regressie schiet omdat die zichzelf als mislukking ziet, terwijl een groeiende massa coaches en goeroes dat beeld dagelijks bevestigt?
Ik denk aan Ella, en ik hoop dat het goed met haar gaat.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns