Politieke thriller Een inspecteur onderzoekt een geweldsexces tijden een Gele Hesjes-protest. Wordt de toedracht duidelijk, dan volgt institutionele tegendruk.
Léa Drucker als rechercheur Stéphanie in 'Dossier 137'.
Dossier 137. Regie: Dominik Moll. Met: Léa Drucker, Yoann Blanc, Guslagie Malanda, Antonia Buresi. 116 min.
De Franse filmmaker Dominik Moll kennen we van altijd competente, en soms ijzersterke thrillers. Zijn laatste twee speelden zich af in de Franse hooglanden met desolate mannen en gebrutaliseerde vrouwen: La nuit de 12 (2022) over femicide, en Seules les bêtes (2020), een puntige Rashomon-vertelling over wereldwijde causale ketens die catastrofaal in elkaar verstrikt raken.
Moll staat in een Franse traditie van Jean-Pierre Melville, Henri-Georges Clouzot en Claude Chabrol. Al heeft hij met die laatste weinig gemeen, vertelde Moll deze krant eerder. Anders dan Chabrol mijdt hij suspense, waarbij de kijker veel meer weet dat de personages. Molls stijl is surprise: de kijker weet net zoveel als het personage, bij beiden wordt de toedracht langzaam duidelijk. Molls grondhouding is fatalisme.
Dossier 137, vorig jaar in Cannes’ hoofdcompetitie, is een grootsteedse, politiek getinte ‘politie-procedural’, met een focus op techniek en protocol van het onderzoek. Interne Zaken (L’inspection générale de la police nationale; IGPN) krijgt bevel elke klacht over politiegeweld tijdens een uit de hand gelopen Gele Hesjes-protest van 8 december 2018 grondig te onderzoeken. Dus slaat inspecteur Stéphanie (Léa Drucker) dossier 137 open, over de jonge elektricien-in-opleiding Guillaume Girard uit het stadje Saint-Dizier, die rond 18.30 uur vlakbij de Champs-Élysées zware hersenschade opliep door een schot uit een riotgun.
Stéphanie begint met frisse weerzin. Regisseur Dominik Moll liep met de IGPN mee en ontdekte dat men daar liever politiële corruptie en misbruik onderzoekt dan geweldsexcessen tijdens rellen: in de vuurlinie zijn fouten onvermijdelijk. Dossier 137 begint met Stéphanie’s ondervraging van een agent die een steen wierp richting een groep Gele Hesjes. Hij weet dat hij fout zit, maar lag die hele dag onder vuur en zag collega’s gewond raken. Ze bepleit daarom coulance.
Dominik Moll volgt Stéphanie’s uitspitten van dossier 137 op de voet: observatie op de plek der misdaad, vordering van camerabeelden, montages van verhoren en van de sommaties die ze in politiejargon uittypt. Als de toedracht – letterlijk – steeds scherper in beeld komt en ontkenning en obstructie niet langer werken, groeit de institutionele tegendruk. Psychologisch staat Stéphanie sowieso onder druk: wie bij Interne Zaken werkt is een ‘matennaaier’. Maar er zijn ook vakbonden en lekken naar de media; de verdachten blijken tot antiterreureenheid BRI te behoren, ‘de helden van de Bataclan’.
Dossier 137 laat zien hoe een bureaucratie zichzelf beschermt. Interne Zaken is zo ingericht dat empathie voor daders vanzelf spreekt, maar bij slachtoffers als een probleem wordt ervaren. Bij burgers werkt die bureaucratische grondhouding chronisch wantrouwen en populisme in de hand. Dat is buiten Frankrijk niet zo heel anders; deze knap geconstrueerde, enerverende thriller is ook hier relevant.