Ondanks de wens van de overheid om onafhankelijker te worden van Amerikaanse techbedrijven, onderhandelt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten met Microsoft over een nieuwe overeenkomst vanaf 2027.
is techverslaggever van de Volkskrant.
Dat bevestigde de koepelorganisatie na vragen van het online medium iBestuur. De huidige overeenkomst, van zo’n 90 procent van de gemeenten met Microsoft, verloopt volgend jaar. Nu de Nederlandse overheid zich heeft voorgenomen los te komen van Amerikaanse techbedrijven, zien sommigen dat als een kans om een Europese leverancier te vinden.
Maar volledig van Microsoft afstappen is voor gemeenten nog geen optie, stelt de VNG: de komende jaren zullen zij bij de techgigant blijven inkopen. Daarom worden nu nieuwe afspraken gemaakt over contractvoorwaarden en prijzen. De uiteindelijke inkoop doet iedere gemeente zelf; de onderhandelingen van de VNG vergemakkelijken het alleen voor gemeenten om met Microsoft in zee te gaan. De afspraken maken ook dat Microsoft bij een aanbesteding extra punten scoort op prijs en compatibiliteit. Dat maakt het moeilijk concurreren voor Europese bedrijven.
Waar ‘digitale soevereiniteit’ het pas recentelijk tot populair thema in de Tweede Kamer schopte, is dat binnen gemeenten al langer een gespreksonderwerp. En dan niet zozeer om geopolitieke redenen, maar vooral omdat zij het kostenaandeel van ICT in hun toch al krappe begroting door prijsverhogingen de afgelopen jaren zagen stijgen.
Vanaf juli verhoogt Microsoft opnieuw zijn prijzen voor zakelijke klanten, met 5- tot 33 procent. Voorlopig merken Nederlandse gemeenten dat nog niet, omdat het huidige megacontract nog loopt tot 2027. In de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst probeert de VNG de prijs nu binnen de perken te houden. Een sterke onderhandelingspositie heeft de koepelorganisatie niet: veel gemeenten zitten voor hun dagelijks functioneren vastgeklonken aan Microsoft.
In oktober vorig jaar waarschuwde de VNG in een ‘position paper’ voor de gevaren van die digitale afhankelijkheid. De continuïteit (de VS kan diensten afknijpen), veiligheid (de VS hebben recht op inzicht in data) en keuzevrijheid (gemeenten kunnen niet meer weg bij hun leverancier) staan onder druk, aldus de koepel.
Paradoxaal genoeg is die continuïteit nu juist het argument van de VNG om met Microsoft door te gaan. De overgang naar lokale dienstverleners – die vaak kinderziektes vertonen en niet zo naadloos op elkaar aansluiten als de diensten van Microsoft – brengt de continuïteit óók in gevaar, volgens de VNG. De koepel worstelt naar eigen zeggen met het vinden van de balans tussen soevereiniteit en kwaliteit.
Maar de handtekening van een gemeente onder een nieuwe overeenkomst met Microsoft hoeft niet te betekenen dat die tot het einde der tijden bij de Amerikanen blijft afnemen, benadrukt de VNG. De koepelorganisatie onderhandelt ook namens de gemeente Amsterdam, die zich onlangs voornam om in 2035 digitaal autonoom te zijn. Daartoe gaat de gemeente onder meer gebruikmaken van het Duitse NextCloud. Voor de eerste van drie fasen, die loopt tot en met 2027, trekt Amsterdam zo’n 4 miljoen euro uit – mits het nieuw aantredende college die plannen overneemt. Die kosten komen bovenop de circa 240 miljoen euro die de gemeente jaarlijks uitgeeft aan ICT.
Om te voorkomen dat kinderziektes bij Europese leveranciers het werk van de gemeente ondermijnen, hanteert Amsterdam een ‘gefaseerde aanpak’ om eerst op kleine schaal ‘te kijken wat wel en niet werkt’. De gemeente blijft de komende jaren dus ook diensten bij Microsoft inkopen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant