In de rubriek Binnenskamers schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Deze week: shoppen in het internationaal recht.
Politici gaan niet in op een 'als-danvraag', dus je hoeft dat soort vragen ook niet te stellen. Je geeft ze immers een gemakkelijke uitweg. Alleen is Tom Berendsen pas net een week minister van Buitenlandse Zaken. Hij heeft in Den Haag nog nooit een debat gevoerd.
Hij had maandag een handjevol pers uitgenodigd op zijn ministerie om een reactie te geven op de aanval van de VS en Israël op Iran van afgelopen weekend. Een lastige kwestie voor het kabinet.
Enerzijds is Berendsen er niet rouwig om dat het "moorddadige Iraanse regime" is aangevallen, anderzijds wil Nederland van oudsher het internationaal recht respecteren. Kortom: het kabinet heeft "begrip" voor de aanval.
Maar wat als dit nou een blauwdruk wordt voor volgende aanvallen? Want als een regime moorddadig is, zijn er nog wel meer kandidaten voor een aanval. Neem Soedan.
Berendsen gaf, gelukkig, wel antwoord op deze als-danvraag. En hij liet ook eerlijk zien te worstelen met dit dilemma. Zijn conclusie: "Wij als Nederland zullen een manier moeten vinden om ons te verhouden tot de wereldorde die zich om ons heen vormt."
Dat komt neer op survival of the fittest. Dat wordt vaak verward met het recht van de sterkste, maar gaat over aanpassen. Als de wereld verandert, moet je dat zelf ook doen. Dat lijkt nu de strategie van het kabinet.
En het internationaal recht? Den Haag wordt door politici maar al te vaak aangehaald als de stad van vrede en recht. Hugo de Groot wordt gezien als een van de grondleggers ervan. In de coalitie is afgesproken om het internationaal recht "actief te bevorderen".
Met die overtuiging kun je dus geen "maar" zetten achter antwoorden op vragen over het internationaal recht. Alleen is dat wel precies wat Berendsen maandag deed.
Nog niet zo lang geleden werd de speech van de Canadese premier Mark Carney in Davos geroemd. Ook in Den Haag. Juist omdat hij zei waar het op staat. "We bevinden ons midden in een breuk, niet in een overgangsperiode."
Aanpassen is in zekere zin een logische stap om te overleven. Oud-premier Mark Rutte weet daar alles van. Alleen heeft shoppen in het internationaal recht ook risico's. Dat weet de coalitie ook. "Het selectief naleven van het internationaal recht, zoals door het kabinet-Schoof, zet de rechtsorde verder onder druk", staat in het D66-verkiezingsprogramma.
Het internationaal recht wordt gebruikt om de Russen op te sporen die worden verdacht van het neerhalen van vlucht MH-17. De Europese Unie gebruikte het toen de Amerikaanse president Trump Groenland dreigde te annexeren.
"Voor Groenland is de situatie echt wezenlijk anders dan het moorddadige regime in Iran", zei Berendsen daarover. Het is de vraag of Trump er ook zo over denkt. Want één ding weten we zeker: Trump leeft het internationaal recht selectief na.
Henri Bontenbal (CDA) en Esther Ouwehand (PvdD) tijdens het debat over de regeringsverklaring:
Bontenbal:
"Dat was geen Haags trucje."
Ouwehand:
"O."
Bontenbal:
"Dat was humor. Dat kan ook weleens in deze Kamer. Ik zou zeggen: probeer het ook eens een keer!"
Jan Paternotte (D66) tijdens het debat over de regeringsverklaring:
"Buiten is het 17 graden. De terrassen zitten vol. Je zou bijna moeten erkennen dat Geert Wilders gelijk had toen hij zei: de zon gaat weer schijnen in Nederland."
Wat viel jou op in de politiek deze week? Heb je suggesties voor Gehoord in Den Haag? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen