Huishoudens met een warmtenetaansluiting zijn op jaarbasis veel meer geld kwijt aan verwarming van hun woning dan huishoudens met een gasaansluiting. De vaste kosten voor warmtenetten zijn aanzienlijk hoger dan bij gas, maar ook de verbruikskosten pakken nadelig uit voor warmtenetklanten.
Ruim 700.000 huishoudens in Nederland hebben een aansluiting op een warmtenet. Zij betalen bij een gemiddeld verbruik jaarlijks 15 tot 25 procent meer dan huishoudens met een vergelijkbaar gasverbruik, blijkt uit berekeningen van NU.nl. Huishoudens die veel minder dan gemiddeld warmte gebruiken, zijn soms zelfs tot 50 procent duurder uit dan bij een gasaansluiting.
Dat verschil komt vooral door de hoge vaste kosten van een warmtenetaansluiting. Die zijn ruim 75 procent hoger dan bij gas. De vaste kosten voor gas bedragen gemiddeld zo'n 369 euro per jaar. Bij een warmtenet betalen huishoudens bij de meeste leveranciers afgerond 650 euro aan vaste kosten per jaar. Daarbovenop betalen de meeste huishoudens ook nog circa 180 euro per jaar aan huur voor de zogenoemde afleverset.
Onder klanten van warmtenetten is veel onvrede over die hoge kosten. Uit onderzoek van toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) blijkt dat 29 procent van de consumenten ontevreden is over de verhouding tussen wat ze betalen en hoeveel warmte ze gebruiken.
Die onvrede wordt nog groter doordat huishoudens met een warmtenetaansluiting niet kunnen kiezen bij welke warmteleverancier zij hun warmte afnemen. Ook op het moment waarop de tarieven worden bepaald hebben zij geen invloed.
Huishoudens met een gasaansluiting hebben wel de vrijheid zelf een energieleverancier te kiezen. Ook kunnen ze een gascontract afsluiten op een moment met een gunstige prijs.
Daardoor is warmte van een warmtenet vaak duurder dan gas. De maximumprijs is gekoppeld aan de gasprijs en wordt elk jaar op 1 januari vastgesteld door de ACM. Daarbij kijkt de toezichthouder naar de tarieven voor een eenjarig vast gascontract op een aantal peilmomenten in het jaar.
"De gasprijs in januari behoorde de afgelopen jaren vaak tot de hoogste van het jaar", zegt universitair docent Robert Harmsen van de Universiteit Utrecht. "Daardoor kan het zijn dat warmtenetklanten omgerekend zomaar 20 cent per kubieke meter meer betalen dan huishoudens die op een gunstig moment hun gascontract afsloten."
Bij een gasaansluiting verwarmt de cv-ketel in huis het water voor de radiatoren en de douche. Bij een warmtenet wordt heet water via leidingen naar de woning gebracht. Dat water verwarmt de radiatoren en zorgt voor warm kraanwater.
Gas wordt afgerekend per kubieke meter. Warmte van een warmtenet betaal je per gigajoule. 1 gigajoule staat gelijk aan ongeveer 32,7 kubieke meter gas.
Huishoudens met een warmtenetaansluiting betalen dit jaar 40,97 euro per gigajoule. Omgerekend is dat iets meer dan 1,25 euro per kubieke meter gas. Wie nu een gascontract afsluit, betaalt ongeveer 1,20 euro per kubieke meter gas.
In de loop van het jaar kunnen die verschillen nog groter worden. "Vorig jaar zat er ongeveer 15 cent verschil tussen de gemiddelde gasprijs van januari en die van november", zegt Harmsen. "De referentieprijs voor warmte lag rond de 1,34 euro per kubieke meter, terwijl gas in november gemiddeld 1,19 euro kostte."
Dat botst volgens Harmsen met het principe "niet meer dan anders". Dat principe moet voorkomen dat warmtenetklanten duurder uit zijn dan huishoudens met gas. Bij een winterpiek kan die vergelijking scheef uitpakken.
De manier waarop de maximale warmteprijzen worden vastgesteld, ligt vast in de Warmtewet, zegt een woordvoerder van de ACM. Volgens de toezichthouder komen schommelingen in de gasprijs dit jaar beter terug in de warmteprijs. Dat komt doordat voor het eerst drie meetmomenten worden gebruikt in plaats van één.
Naast de prijs per gigajoule spelen de vaste kosten een grote rol. Warmtenetklanten betalen een vast bedrag dat voor iedereen gelijk is. Het maakt daarbij niet uit hoeveel warmte ze gebruiken. Bij gas en elektriciteit zijn die vaste kosten wel verdeeld. Kleinverbruikers betalen daar minder dan grootverbruikers. Bij warmte bestaat zo'n verdeling niet.
Volgens Harmsen zijn daardoor vooral huishoudens met een laag verbruik relatief duur uit. Ook bij weinig gebruik betalen zij bij de meeste warmtebedrijven het maximale tarief van 650 euro per jaar. Daar komt vaak ook nog de huur van een afleverset bij, waardoor de vaste kosten oplopen tot 828 euro per jaar.
Door de hoge kosten staan huishoudens niet te springen om een warmtenetaansluiting. Dat is opvallend, want warmtenetten kunnen juist helpen bij het overvolle stroomnet. De afgelopen jaren zijn meerdere projecten voor warmtenetten geschrapt.
"Door problemen op het elektriciteitsnet is volledig overstappen op stroom niet altijd mogelijk", zegt Harmsen. "Warmtenetten kunnen een belangrijke bijdrage leveren om de druk op het stroomnet te verlagen."
Ook de ACM ziet kansen voor warmtenetten. Volgens de toezichthouder zijn de totale kosten voor de samenleving vaak lager dan bij volledig elektrisch verwarmen. Dat komt doordat er minder investeringen nodig zijn in het stroomnet. Bovendien zorgt verwarmen via warmtenetten voor minder belasting van het elektriciteitsnet.
Source: Nu.nl economisch