Urenlang ondervragen Amerikaanse Congresleden oud-president Bill Clinton vrijdag over zijn banden met Jeffrey Epstein. Waarheidsvinding, zeggen Republikeinen. Toneelspel, zeggen Democraten. ‘Wáár blijft Donald Trump?’ vragen inwoners van Clintons woonplaats Chappaqua zich vooral af.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Chappaqua, New York.
Sirenes snijden door de stilte. Een kolonne terreinwagens, pikzwart tegen het wit, scheurt over de besneeuwde straten van Chappaqua. Achter de geblindeerde ruiten maakt Bill Clinton zich op voor een historisch moment. Als eerste Amerikaanse oud-president is hij gedwongen om te getuigen voor het Congres. Tegen zijn zin.
‘Het is een schande’, roept de 82-jarige Angela, inwoner van dit gehucht in de staat New York. Het echtpaar Clinton bewoont een landhuis even verderop. ‘Dit verdient hij niet. Bill is our guy.’
In plaats van Bill en Hillary Clinton naar Washington te halen, zijn de leden van de parlementaire House Oversight Committee afgereisd naar Chappaqua voor verhoren over zedendelinquent Jeffrey Epstein. Hillary (78) verschijnt donderdag als eerste, Bill (79) moet vrijdag. Beiden achter gesloten deuren. Oók tegen hun zin.
Volgens Republikeinen zijn deze verhoren niets anders dan waarheidsvinding: Bill Clinton komt veelvuldig voor in Epsteins recent geopenbaarde strafdossier. Ondervraging, zeggen zij, is genoodzaakt. Democraten zien vooral een politieke stunt. Want waarom wel ‘hun’ Clintons, maar niet alle prominente Republikeinen die uit de stukken puilen, onder wie, als topje van de piramide, de huidige president?
‘Wáár is Donald Trump’, roept een handjevol demonstranten vrijdag voor de afgezette ingang van het Chappaqua Performing Arts Center, waar Bill Clinton binnen wordt verhoord. Angela (82), Lee (78) en Chris (82), zelfverklaard ‘buurt- en tijdgenoten’ van de Clintons, trotseren de vrieskou om hun ongenoegen te tonen. Met wollen wanten heffen ze hun protestborden.
Angela tikt op haar stuk karton. ‘Ik weet zeker dat Bill een… spannend leven heeft geleid’, zegt ze behoedzaam, condenswolken boven een roze sjaal. ‘Maar hij is al 26 jaar geleden weg uit het centrum van de macht. Waarom beginnen bij hem? Ze willen gewoon de aandacht afleiden van Trump.’
De aanloop naar deze verhoren was al tumultueus. Wekenlang steggelden de Clintons met Republikeinen in het Congres. Pas toen comitévoorzitter James Comer hen dreigde te vervolgen voor minachting, ging het echtpaar overstag. Hun verzoek om dan wel in het openbaar te getuigen, pers aanwezig, werd afgewezen.
‘Partijdig politiek theater’, concludeert Hillary Clinton, die zegt Epstein nooit te hebben gekend, donderdag in een verklaring. ‘Bedoeld om één partij en één leider te beschermen, in plaats van waarheid en gerechtigheid na te streven voor de slachtoffers.’
De Clintons zijn op afstand de prominentste Amerikanen die worden verhoord in verband met de overleden zedendelinquent Epstein, wiens strafdossier inmiddels – ondanks tegenwerking van Trump – grotendeels is vrijgegeven. Betrokkenen uit eigen gelederen worden door de Republikeinse meerderheid in het Congres ontzien.
Handelsminister Howard Lutnick, die deze maand na maandenlang liegen bekende op Epsteins privé-eiland te zijn geweest, is nog altijd niet opgeroepen. Noch miljardair Elon Musk, die bij Epstein informeerde naar het ‘wildste feest’ op diens eiland. Laat staan de president zelf.
Afgelopen week onthulde The New York Times dat Trump, in tegenstelling tot Clinton, in achtergehouden stukken van misbruik wordt beschuldigd door een van Epsteins vermeende slachtoffers. De vrouw verklaarde in 2019 dat zij decennia eerder door Trump werd misbruikt. Bewijs ontbreekt.
Zoals Lutnick, Musk en Trump komt ook Bill Clinton voor in het dossier. Eind jaren 90 en begin deze eeuw gingen de Democraat en de New Yorkse financier veelvuldig met elkaar om. Epstein bezocht het Witte Huis verschillende malen, Clinton vloog mee op diens privéjet. Het dossier bevat geen beschuldigingen aan Clintons adres. Wel een foto van de president in een jacuzzi met een onbekende jonge vrouw.
Vrijdag verklaart Clinton onder ede géén seks met haar te hebben gehad. ‘Ik weet wat ik heb gedaan en, belangrijker, wat ik niet heb gedaan’, aldus de Democraat. ‘Ik heb niets gezien en niets verkeerd gedaan.’
In Chappaqua schieten de verhoren in het verkeerde keelgat. In deze kleine gemeenschap, vrijstaande huizen verscholen in het groen, zijn de Clintons zeer geliefd. Zij komen er in alle winkels. ‘Iedereen hier heeft wel een persoonlijke relatie tot de Clintons’, zegt banketbakker Maarten Steenman (56), decennia terug uit Nederland geëmigreerd. Bij hem bestelden ze de glutenvrije bruidstaart voor hun dochter Chelsea.
‘Republikeinen willen de Clintons gewoon voor schut zetten’, zegt buurtbewoner Lee. ‘Die kwijlen nog altijd over alle smerige details van vroeger.’
Het is niet de eerste keer dat Bill Clinton publiekelijk verklaart ‘geen seks’ met iemand te hebben gehad. Zijn affaire met stagiair Monica Lewinsky dreigde eind jaren negentig zijn hele presidentschap te overschaduwen. En het is ook niet de eerste keer dat Hillary, als echtgenote, zich moet verantwoorden voor zíjn keuzes.
Hoewel Bill Clinton zich bedeesder opstelt dan zijn vrouw een dag eerder, haalt hij vrijdag in zijn verklaring wel uit naar voorzitter Comer. ‘U heeft Hillary laten opdraven. Zij heeft niets te maken met Jeffrey Epstein. Niets. (…) Of u nu 10 of tienduizend mensen oproept, haar daaraan toevoegen was niet juist.’
‘Bill is een big boy’, zegt demonstrant Angela vrijdag. ‘Hij slaat zich er wel doorheen. En laten we wel wezen: als hij wél iets fout gedaan heeft, dan wil ik het ook weten. Dan moet hij zich daarvoor verantwoorden. Dat is het grote verschil tussen ons en de Republikeinen. Wij zijn niet blind volgzaam.’
Steun voor de Clintons kwam vrijdag ook uit onverwachte hoek. Warme woorden kwamen van niemand minder dan Donald Trump. ‘Ik mag Bill en zie hem niet graag opgeroepen worden’, aldus de president. ‘Zo gaan ze ook achter mij aan.’
Trump voelt de bui vermoedelijk hangen. Zijn partijgenoten hebben nu met dit verhoor immers een precedent geschapen. Als presidenten kunnen worden gedwongen om te getuigen, en Democraten straks mogelijk hun meerderheid heroveren, kan Trump dat óók gebeuren.
Wat vindt Clinton daar eigenlijk van? Door zijn partijgenoten gevraagd of Trump net als hij moet worden verhoord, antwoordt de oud-president diplomatiek: ‘Dat is aan jullie om te beslissen.’
De maan staat vrijdagavond al aan de hemel als Clinton, zeven uur na aanvang, weer naar buiten komt. Terwijl de Congresleden zwijgend afdruipen, schiet de kolonne terreinwagens weer de New Yorkse nacht in.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant