Schrijvers en journalisten in Nederland eisen dat techbedrijf Meta stopt met het illegaal gebruiken van hun teksten voor het trainen van zijn AI-modellen. De Auteursbond, de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en auteursrechtenorganisatie Lira hebben op 27 februari 2026 een formele sommatie naar Meta gestuurd. Het gaat om het gebruik van werk van Nederlandse schrijvers, vertalers en journalisten in de ontwikkeling van onder meer het AI-model Llama, zonder toestemming en zonder betaling.
Volgens Auteursbond-voorzitter Liesbet van Zoonen zijn schrijvers niet tegen AI, maar wel tegen de manier waarop grote bedrijven nu met hun werk omgaan. Zij zegt dat de AI-sector miljarden verdient, terwijl teksten van makers simpelweg worden gebruikt en overgenomen. Zij vindt dat dit moet stoppen en dat bedrijven als Meta moeten betalen voor het gebruik van deze teksten. In haar woorden: "Auteurs zijn geen gratis grondstof voor AI."
NVJ-secretaris Thomas Bruning wijst erop dat AI-modellen niet kunnen bestaan zonder het werk van schrijvers en journalisten. Hij stelt dat eerlijke betaling nodig is om hun werk voort te kunnen zetten. Volgens hem vormen hun teksten de basis voor de ontwikkeling en vernieuwing van grote taalmodellen. Als die basis wegvalt of wordt uitgehold, gaat dat ten koste van de kwaliteit en relevantie van die modellen.
De organisaties stellen dat Meta grote hoeveelheden auteursrechtelijk beschermd materiaal heeft gebruikt uit illegale datasets. Het gaat om boeken, artikelen en andere teksten die zijn gekopieerd en verspreid zonder toestemming van de makers. Zij zeggen dat Meta geen toestemming heeft gevraagd en geen vergoeding heeft betaald. Daarmee schendt het bedrijf volgens hen het auteursrecht en schaadt het de financiële en creatieve positie van schrijvers, vertalers en journalisten. Tegelijk verwacht Meta grote winsten te halen uit zijn AI-producten, terwijl de makers van de gebruikte teksten juist naar de zijlijn dreigen te verdwijnen.
In de sommatie eisen de Auteursbond, de NVJ en Lira dat Meta stopt met het gebruik van illegale databronnen en geen AI-modellen meer aanbiedt in Europa die zijn getraind op dit materiaal. Daarnaast willen zij dat Meta met hen in gesprek gaat over een regeling voor legaal gebruik van auteursrechtelijk beschermd werk bij het trainen van AI. Die regeling moet volgens hen vastleggen onder welke voorwaarden teksten mogen worden gebruikt en welke vergoeding daar tegenover staat.
Lira beheert als collectieve beheersorganisatie de rechten van duizenden Nederlandse auteurs. De Auteursbond en de NVJ vertegenwoordigen een groot deel van de professionele schrijvende makers, waaronder veel freelancers. Zij kiezen bewust voor een gezamenlijke aanpak, omdat het in de praktijk niet haalbaar is om voor elke individuele auteur apart toestemming te vragen of per persoon een vergoeding te regelen. Met een collectieve licentie via Lira kan volgens hen het gebruik van teksten helder worden geregeld, met duidelijke voorwaarden en een eerlijke betaling voor schrijvers, vertalers en journalisten.
Source: Fok frontpage