Nederland keert terug naar normaal. Een kabinet met dezelfde regeringspartijen met mensen uit dezelfde talentenklasjes, die al decennia in verschillende samenstellingen aan de macht zijn. Met als enige nieuwigheid dat ze geen meerderheid hebben. De vraag is hoe problematisch dat is. De politiek is zo versnipperd dat „shoppositie” van Jimmy Dijk nog de meest treffende beschrijving was van de nieuwe politieke realiteit. Promiscue landsbestuur. Het moet maar.
Maar toen ik het politieke nieuws gisteren bekeek vroeg ik me af: wat is eigenlijk politiek normaal in Nederland?
Wat in ieder geval niet normaal was, was het debat over de regeringsverklaring van Schoof I indertijd. Dat werd op dag één gekaapt door een tweet van minister van VWS Fleur Agema, die vanuit vak K waar de regering zit – al dan niet geregisseerd door Wilders – alvast over hoofddoekjes was begonnen. Net uit de startblokken en het was klip en klaar: de PVV kon de verantwoordelijkheid niet aan. Schoffeerde Schoof. Kon haar anti-islamitische reflexen niet onderdrukken. Agema werd publiekelijk afgevoerd, terecht gewezen, tot de orde geroepen.
Dan deze regeringsverklaring: Jetten sprak over een kabinet van samenwerking. Het laatste waar Nederland op zit te wachten is ondermijnende solistische acties van bewindspersonen die hun reflexen niet kunnen onderdrukken. En toch was dat precies wat er gebeurde. Nog voordat de nieuwe premier was begonnen, stond de minister van Financiën als verrassing bij de pers te verklaren dat het voorstel voor de Wet werkelijk rendement box 3 zou worden aangepast.
Dat wetsvoorstel is een lang verhaal. Het komt neer op het onvermogen in dit land om vermogensbelasting te innen. Een hele basale functie van de overheid is stuk. Het dossier is één van de vele kadavers die zijn achter gebleven na twaalf jaar Rutte-beleid van problemen doorschuiven. Hij past in het rijtje stikstof, Groningen, toeslagen.
Er ligt een lelijke duct-tape-oplossing, waar niemand blij mee is, maar waar de Kamer inclusief VVD twee weken geleden nog voor stemde bij gebrek aan alternatief. De BBB-staatssecretaris wilde het dolgraag anders, maar dat kon niet vanwege de begrotingsregels, die strikt werden gehanteerd door diezelfde minister van Financiën, Eelco Heinen.
Maar niets zo krachtig als de lobby van de rijken. De rijkste man op aarde, Elon Musk, bemoeide zich ermee. De krant van de op drie na rijkste man op aarde, The Washington Post, bemoeide zich ermee. Prins Constantijn, telg van één van de rijkste families in Nederland, bemoeide zich ermee. Dat is normaal in Nederland. Gezamenlijk legden ze de bal op de stip, zodat de VVD-spits een punt kon scoren.
De nieuwe staatssecretaris van Financiën, Eelco Eerenberg (D66), is zich nog aan het inwerken. Een mooie kans in campagnetijd. Eelco Heinen stormt naar voren, buitelt over zijn vrijstaande teamgenoot heen, om de bal in het doel te schieten.
Het komt me zo bekend voor. Bewindspersonen die op de dag van de regeringsverklaring hun eigen reflexen niet in toom kunnen houden voor politiek gewin. Hij zegt het niet hardop – ‘ik ben beleid’ – maar zijn acties tonen dat precies die overtuiging net iets te diep verankerd is geraakt in een partij die de afgelopen 32 jaar vrijwel onafgebroken aan de macht is geweest.
En ik weet heus hoe dit overkomt. Het gezeur van een oud-NSC Kamerlid, een slechte verliezer. En toch is het denk ik goed dat het een keer in de krant staat. Want er is niemand die het debat stil legt, de minister van Financiën afvoert en tot de orde roept. Natuurlijk niet. De VVD kan dit schaamteloos doen en wordt er niet op afgerekend.
In een land waar de voormalig spindoctor van Rutte de hoofdredacteur van WNL is, kunnen VVD-bewindspersonen elke dag wel ergens softballen terugslaan aan de talkshowtafels. De Telegraaf roddelt er lustig op los, maar houdt VVD’ers daarbij steevast uit de wind.
En ja, u zult misschien ook uw schouders ophalen. Waar maak je je druk over? Politiek is lelijk, water is nat, open deuren intrappen is saai.
Maar het zou toch een keer aardig zijn als een kabinet wél iets voor elkaar krijgt. Dat dit niet weer een vechtkabinet wordt, een Rutte V, dat vooral bezig is met de volgende verkiezingen en ondertussen kadavers doorschuift. Ik denk dat het goed zou zijn voor Nederland als een regering de problemen van dit land oplost, met een ploeg bewindspersonen die samenwerkt en elkaar het licht in de ogen gunt.
Het dreigt weer te mislukken. Omdat één partij nooit de prijs heeft hoeven betalen voor dit soort machtsopportunisme. Voor de VVD is er maar één ding dat telt en dat is winnen. Dus als de partij kan kiezen tussen een ander iets gunnen of eventjes snel goede sier maken bij de ondernemers, dan zal ze altijd kiezen voor dat laatste.
Het is vrij eenvoudig: een rechtvaardige en uitvoerige Box-3 wet moet er komen. Maar dit gedrag van de minister van Financiën is niet in het belang van Nederland, maar puur en alleen in het belang van de VVD. Dat is het normaal waar we naar terugkeren.