Vliegende auto’s en dronebezorging: China koestert hoge verwachtingen van de ‘lage-luchtruimte-economie’. Die kan ook als testterrein dienen voor militaire innovatie, denken experts.
is China-correspondent van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Hefei.
Op een winderig, vrijwel verlaten plein in de Oost-Chinese miljoenenstad Hefei verschijnt aan de horizon een grote drone, anderhalve meter breed met zes lawaaiig zoemende propellers. Het voertuig nadert met ongeveer 60 kilometer per uur het plein, blijft op zo’n 15 meter hoogte hangen, en laat dan langs een kabel een blauw tasje neer dat rechtop op de stoep landt. De grijper laat los, de kabel snort omhoog, en de drone verdwijnt weer.
In de hoek van het plein kijken een oma en haar kleinzoontje, een peuter in teddyberenpak, gebiologeerd toe. ‘Zoiets heb ik nog nooit gezien’, zegt de zestiger. ‘Was dat nou een parachute die neerdaalde?’ Haar verbazing groeit als ze hoort wat er is bezorgd: koffie.
De bezorging op dit plein is een van de eerste zichtbare voorbeelden van wat Beijing hoopt te laten uitgroeien tot een compleet nieuwe economie: de dikong jingji, oftewel de lage-luchtruimte-economie. Daarmee wordt gedoeld op allerlei commerciële activiteiten in het luchtruim tot duizend meter hoogte.
Vliegende passagiersvoertuigen gelden als de spectaculairste belofte. Later dit jaar wil dronebedrijf Ehang toeristische rondvluchten in zelfvliegende luchttaxi’s aanbieden. Dronebezorging, zoals hier in Hefei en enkele andere steden al kleinschalig plaatsvindt, is een ander belangrijk onderdeel. Ook wil men drones meer inzetten bij nooddiensten en in de landbouw, bijvoorbeeld voor het sproeien van pesticiden.
In de ontwerprichtlijnen voor China’s nieuwe vijfjarenplan, dat in maart wordt goedgekeurd, wordt de sector aangemerkt als ‘strategische opkomende industrie’. Het is een duidelijk teken dat de overheid deze economie actief zal stimuleren.
Beijing ziet de lage-luchtruimte-economie niet alleen als commercieel veelbelovend, zegt Antonia Hmaidi, onderzoeker bij denktank Merics. Volgens haar kan de sector ook als testterrein dienen voor militaire innovatie: ‘Omdat China momenteel geen oorlog voert, heeft het civiele toepassingen nodig om de technologie verder te ontwikkelen.’
China investeert al decennia in de drone-industrie uit militair belang. Dat is voorzienend gebleken, zegt Hmaidi: ‘Zoals de oorlog in Oekraïne wel duidelijk heeft gemaakt.’ Chinese drones en drone-onderdelen zijn in die oorlog cruciaal voor zowel de Russische als Oekraïense zijde.
Aan dit plein in Hefei zijn in hoge kantoorgebouwen enkele van China’s meest vooroplopende dronebedrijven te vinden. Zoals het hoofdkwartier van Antwork, dat de drone maakte die vandaag koffie bezorgde.
De 36-jarige Sun Xuannan, de operationaal directeur van Antwork, hielp de bestelling plaatsen in een van China’s populairste bezorgapps. Hij droomt van meer dan maaltijdbezorging. ‘We voegen een extra dimensie toe aan het vervoer, door paden door de lucht te bouwen. Dat leidt tot een geheel nieuwe manier van denken.’
Antwork hoopt dit jaar winstgevend te worden en volgend jaar naar de beurs te gaan. Vooralsnog verdient het bedrijf vooral aan bloedtransport tussen ziekenhuizen. ‘Voor drones is dit een zeer geschikt scenario: lichte vracht, hoge toegevoegde waarde en snelle levering’, aldus Sun. Verspreid over zestig steden voert Antwork dagelijks in totaal circa 1.500 vluchten uit.
Antworks drones vliegen zelfstandig, maar ze staan wel onder toezicht. In een kamertje op Antworks kantoor kijken vandaag vier jongemannen in pilotenuniform achter monitoren toe. Op hun schouders dragen ze epauletten: de meest ervaren krachten, zoals Wei Jiangbin (26), dragen drie strepen.
Voor elke vlucht doorlopen ze een strikte checklist, vertelt Wei: ‘Is de batterij voldoende opgeladen? Zit de vrachtbak goed dicht? Is de buitenkant van het toestel onbeschadigd?’ Pas na een akkoord van deze zogeheten veiligheidsofficieren mag het toestel het luchtruim in.
Wei doet dit werk al drie jaar. Zijn interesse in drones gaat terug tot 2018, toen hij aan zijn universiteitsstudie dronetoepassingen begon. ‘Het voelde nieuw, innovatief’, zegt Wei. ‘En ook toen waren er al een paar dronebedrijven die het heel goed deden.’ Het bekendste voorbeeld is DJI. Dat Chinese bedrijf verkoopt zo’n 70 procent van de commerciële drones wereldwijd.
Beijing verwacht dat de lage-luchtruimte-economie een groot aantal van zulke succesvolle bedrijven kan voortbrengen. Zo voorspelt de Chinese burgerluchtvaartautoriteit CAAC dat de sector tegen 2035 kan uitgroeien tot een markt van 3,5 biljoen yuan (zo’n 430 miljard euro). Dat is enorm: ongeveer de omvang van de huidige Chinese markt voor elektrische auto’s.
Toch wordt betwijfeld of de lage-luchtruimte-economie werkelijk zo’n groot commercieel potentieel heeft. Zo zullen luchttaxi’s vermoedelijk een niche blijven voor de rijken, denkt Hmaidi. Bezorging is in China al zo goedkoop en snel, dat het de vraag is of klanten bereid zijn aanzienlijk meer te betalen voor levering per drone.
Maar in China kan een markt ook groot worden zonder dat er sprake is van een grote consumentenvraag. Hmaidi: ‘Zolang de Chinese overheid iets als strategische prioriteit beschouwt, accepteert die dat bedrijven niet per se winstgevend zijn.’
De Chinese markt voor elektrische auto’s is daar een duidelijk voorbeeld van. China telt momenteel zo’n 129 elektrische automerken, waarvan er volgens consultancybedrijf AlixPartners slechts twee winst maken. Dankzij veelal lokale overheidssteun blijven de andere bedrijven voorlopig toch overeind.
Sun van Antwork gelooft uiteraard dat er wel vraag zal zijn naar dronebezorgingen in de toekomst. Hij erkent dat bezorgen nu goedkoop is, maar benadrukt dat de goedkope arbeidskrachten waar de Chinese economie decennialang op kon bouwen, in rap tempo schaarser worden.
‘De bevolking krimpt’, stelt hij. ‘Over tien of twintig jaar is de situatie heel anders.’ Bovenal gelooft Sun dat zichtbaarheid alles verandert. Zodra mensen drones dagelijks zien overvliegen, zullen er vanzelf nieuwe ideeën ontstaan over hoe ze kunnen worden ingezet, toepassingen die nu nog moeilijk voorstelbaar zijn. ‘Ik vertrouw op de inspiratiekracht’, zegt hij. ‘Als mensen zien wat er mogelijk is, dan wil men niet anders meer.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant