Pokémon 30 jaar Op 27 februari 1996, dertig jaar geleden, verschenen de eerste twee Pokémon-spellen. Inmiddels is Pokémon uitgegroeid tot de grootste mediafranchise ter wereld. In Tokio gaan de kinderen van toen, nu volwassen, op zoek naar nostalgie.
Pikachu en Eevee bij de openingsceremonie van PokePark Kanto in Tokio, op 5 februari 2026.
‘Deze zijn een gelimiteerde editie”, zegt Takuya Tsuneoka (33). In zijn handen houdt hij zwarte beschermhoesjes om Pokémon-verzamelkaarten in te bewaren. Het laatste setje dat nog op voorraad is. „Hiervoor ben ik helemaal hierheen gekomen”, vervolgt hij opgelucht. Hij staat in de Pokémon Card Lounge in de wijk Shibuya, in Tokio, en is op zijn vrije dag aan het shoppen, op zoek naar Pokémon-spullen. „Ik ben pas vorig jaar begonnen met het verzamelen van kaarten, maar de game speel ik al zolang ik me kan herinneren.”
In februari 1996, precies dertig jaar geleden, verschenen twee spellen voor de Nintendo Game Boy: Pocket Monsters Red en Green. Beide waren gemaakt door Game Freak, destijds een kleine ontwikkelaar met negen werknemers. Bedenker Satoshi Tajiri had er zeven jaar aan gewerkt, geïnspireerd door zijn jeugdhobby: insecten verzamelen.
Pokémon is inmiddels uitgegroeid tot de grootste character-franchise ter wereld. Van alle games, van de eerste twee tot en met de nieuwste titels, zijn 500 miljoen exemplaren verkocht, er werden 75 miljard kaarten geproduceerd, de tv-series zijn in 190 landen te zien. De netto-omzet zou in 2025 411 miljard yen (2,2 miljard euro) bedragen, de winst 70 miljard yen (380 miljoen euro). In 2025 schatte de Japanse entertainment-expert Atsuo Nakayama de totale economische waarde van Pokémon – inmiddels eigendom van Game Freak, Nintendo en speelkaartenbedrijf Creatures – op ruim 80 miljard euro. Groter dan Star Wars of Harry Potter. Dit jaar is er een gloednieuw themapark geopend in Tokio.
„Daar ben ik net geweest. Het was geweldig”, vertelt Tsuneoka terwijl hij de beschermhoesjes afrekent. Het is rustig in de Pokémon Card Lounge. „Hier komen vooral mensen die het kaartspel spelen”, legt hij uit. Als hij daarna een stukje verderop een andere Pokémon-winkel bezoekt, staat hij daar schouder aan schouder met honderden enthousiastelingen. Zijn ogen speuren langs de knuffels, pennen en plastic speeltjes die voortdurend worden aangevuld en net zo snel weer uit de schappen verdwijnen. „Als kind speelde ik alleen de games, maar als je volwassen bent heb je de financiële ruimte om ook andere dingen te kopen”, vertelt hij.
Tsuneoka is het schoolvoorbeeld van de Pokémon-generatie. „Toen ik op de basisschool zat, hing er bij ons thuis een poster met alle originele Pokémon. Zo heb ik het Japanse alfabet geleerd; door hun namen na te schrijven.” Nu gaat hij, net als veel leeftijdsgenoten, in de winkels op zoek naar nostalgie.
Pokémon-kaarten.
De eerste game kwam in twee versies. Op die manier konden spelers kleine ‘Pocket Monsters’, later afgekort tot Pokémon, met elkaar ruilen en tegen elkaar laten vechten. Kinderen, vooral basisscholieren, zaten daardoor niet alleen op hun eigen spelcomputer, maar zochten ook vrienden op om mee te spelen. Het werd razend populair.
Dat sociale karakter bleef niet beperkt tot het schoolplein. Er volgden een televisieserie, films, speeltjes, evenementen en een interactief kaartenspel. Met elke nieuwe verschijningsvorm bereikte de franchise een nieuwe doelgroep. Daarin stond telkens hetzelfde idee centraal: samen spelen en verzamelen.
„Ik heb een set kaarten voor mezelf gekocht, en één voor mijn vrouw”, vertelt Wataru Kamikawa (33) aan de telefoon. Tsuneoka heeft hem gebeld, de twee zaten bij elkaar op school en groeiden samen op met Pokémon. „Hij is degene die me heeft aangestoken”, vertelt Tsuneoka.
Waar Japan vroeger vooral bekendstond om auto’s en elektronica, zijn het nu culturele exportproducten als Pokémon die het land op de kaart zetten. „Ik zie Pokémon niet meer als iets Japans”, zegt Tsuneoka. „Online zie ik vooral buitenlandse influencers die zich ermee bezighouden.” Hij is er niet blij mee. „Het is alsof ze de kaarten als aandelen verhandelen”, zegt hij, verwijzend naar de recente online veiling waar een zeldzame Japanstalige kaart voor circa 16,5 miljoen dollar (bijna 14 miljoen euro) werd verkocht. „Daarmee gaat voor mij het plezier verloren.”Kamikawa vindt het juist prachtig, dat „mensen over de hele wereld ervan kunnen genieten. Als ik straks kinderen heb gaan ze met me meespelen.”
Pokémon begon in 1996 met de games Pocket Monsters Red en Green voor de Game Boy, ontwikkeld door Game Freak en Satoshi Tajiri.De franchise is nu in handen van The Pokémon Company, een consortium van drie bedrijven: Game Freak, Nintendo en speelkaartenbedrijf Creatures.
Van alle games zijn 500 miljoen exemplaren verkocht, er werden 75 miljard kaarten geproduceerd, de tv-series zijn in 190 landen te zien.
De duurste kaart tot nu toe is een ‘Pikachu Illustrator’, en werd op 16 februari van dit jaar verkocht door Logan Paul, voor krap 16,5 miljoen dollar.
Alle 105.000 kaarten voor de Pokémon-shop in het Natural History Museum in Londen, een tijdelijke (26 januari-19 april 2026) pop-up ter gelegenheid van het dertigjarige jubileum, waren binnen vijf uur uitverkocht.
Eerder was een tentoonstelling in het Amsterdamse Van Gogh Museum in 2023, waarin een aantal Pokémon-variaties op Van Gogh te zien waren, ook weken van tevoren uitverkocht.
Pokémon: Detective Pikachu (2019), met Ryan Reynolds in de hoofdrol, is een van de meest succesvolle videogameverfilmingen aller tijden, met een wereldwijde opbrengst van 436 miljoen dollar. Nummer 1 is The Super Mario Bros. Movie (2023), met 1,3 miljard dollar.
Wat moet je deze week kijken? Tips en achtergronden over boeiende films, series en tv-programma’s