D66-minister van Buitenlandse Handel Sjoerd Sjoerdsma behoort nog voordat hij goed en wel is begonnen al tot de laagst gewaardeerde bewindspersonen van het kabinet-Jetten. Met hulp van de VVD is hij gereduceerd tot het ‘magere mannetje’.
De keuze van D66 voor Sjoerd Sjoerdsma als minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking is niet zonder risico. In zijn tijd als Kamerlid diende hij een, mede door VVD en CDA gesteunde, motie in waarin stond dat in China ‘genocide plaatsvindt op de Oeigoerse minderheid’.
Het is Beijing niet ontgaan. In 2021 belandde Sjoerdsma met een aantal andere Europeanen op een Chinese sanctielijst. Het was een tegenmaatregel voor sancties die de EU had opgelegd aan Chinese functionarissen.
Politiek redacteur Frank Hendrickx bericht wekelijks over de mechanismen achter de politieke gebeurtenissen.
De status van de lijst is onduidelijk. Sjoerdsma gaat er zelf van uit dat hij ‘gewoon zaken kan doen’. In NRC verwachtten China-experts eveneens dat de bewindspersoon waarschijnlijk weinig last krijgt van de sanctielijst, waar ook de Amerikaanse minister Marco Rubio op prijkt.
Garanties zijn er niet. VVD-minister van Economische Zaken Vincent Karremans ondervond na een onhandig interview in The Guardian over chipmaker Nexperia al aan den lijve hoe snel de toorn van China is gewekt. De Chinezen wilden de VVD’er niet meer ontvangen.
Sjoerdsma moet hopen dat Beijing coulanter met hem omgaat, want anders dan Karremans heeft de D66’er weinig goodwill. De ex-diplomaat kan daardoor niet rekenen op het voordeel van de twijfel. Dat heeft niet zozeer met zijn kritiek op China te maken, maar bovenal met zijn betrokkenheid bij een incident tijdens de formatie van 2021.
Sjoerdsma en andere D66’ers spuiden destijds off the record hun onvrede over het functioneren van VVD-informateur Johan Remkes en merkten daarbij ook op dat er ‘drank in de man’ was. Het politieke gespin over de gerespecteerde informateur, die twee borrels op had, leidde tot algehele verontwaardiging. Toenmalig partijleider Sigrid Kaag moest excuses aanbieden.
De affaire van jaren geleden is de afgelopen weken in alle hevigheid weer naar boven gekomen. De voordracht van Sjoerdsma als minister wijst volgens De Telegraaf op de terugkeer van ‘de magere mannetjes’. Die aanduiding slaat op een niet vastomlijnd groepje rank gebouwde D66-insiders dat bekend zou staan om een ‘nietsontziende’ vorm van politiek bedrijven. In het verleden rekende De Telegraaf daar niet alleen Sjoerdsma toe, maar ook onder anderen D66-Kamerlid Felix Klos en zelfs Rob Jetten.
De krant besteedde de afgelopen weken meerdere artikelen aan de vermeende comeback van de magere mannetjes, met Sjoerdsma als het ultieme boegbeeld. Ook premier Jetten moest verantwoording afleggen. Kop boven de video: ‘Jetten geconfronteerd: ‘Hoe kijkt u naar kritiek magere mannetjes?’’
Enkele andere media haakten aan. In de politiek invloedrijke talkshow Vandaag Inside werd een segment gewijd aan het onderwerp. ‘Er wordt steeds gesproken over de magere mannetjes. Waar gaat dat precies over?’
De publieke omroep WNL bleef niet achter. WNL-duiders legden in talkshows uit waarom Sjoerdsma zo omstreden was: ‘Hij kwam in opspraak omdat hij een van de magere mannetjes was.’
PVV-leider Geert Wilders maakte zijn 1,5 miljoen volgers op X eveneens deelgenoot van het begrip. Bij het aftreden van D66-Kamerlid Nathalie van Berkel postte hij: ‘Nu Sjoerdsma nog. De magere mannetjes. En Jetten.’
Dat de term na al die jaren nog steeds wordt rondgepompt, illustreert hoe effectief de woorden kennelijk zijn gekozen. De Telegraaf introduceerde de magere mannetjes in 2021 voor het eerst, maar noemde geen bron, behalve dat ‘aan het Binnenhof’ de D66-insiders zo bekendstonden.
Vast staat dat de kwalificatie, die in 2023 ook één keer in de Volkskrant is gebruikt, vaker te horen viel op de burelen van de VVD, een partij die eveneens een reputatie heeft op het vlak van machtsspelletjes. De toenmalige spindoctor Kees Berghuis werd gevreesd in Den Haag.
Berghuis is sinds afgelopen zomer hoofdredacteur van de publieke omroep WNL. De oud-VVD-spindoctor bevestigt desgevraagd per Whatsapp dat hij de oerbron is, de bedenker van de magere mannetjes. ‘Ik vrees dat de term uit mijn koker komt, ja.’
Zo zit er een dubbele laag in de berichtgeving rond Sjoerdsma. De spannend klinkende verhalen over de magere mannetjes draaien om de macht van politieke spin in Den Haag. Alleen blijkt de effectiefste vorm van die macht niet bij D66 te zitten, maar bij de VVD – de partij die op de achtergrond bleef, maar wel de woorden leverde die tot de dag van vandaag aan de politieke rivaal kleven.
Uit een recente peiling van Ipsos I&O blijkt dat Sjoerdsma als een van de weinige ministers nu al een onvoldoende scoort bij het publiek. Dat komt vooral door het harde oordeel van rechtse kiezers. Die geven hem een ongekend laag cijfer: een 2,9.
Zo is de D66-minister amper aan de slag, maar bij een deel van de kiezers al gereduceerd tot een kwetsbaar ‘mager mannetje’. Aan dat schijnbaar onafwasbare stempel kan voortaan wel worden toegevoegd: copyright VVD.
Source: Volkskrant