De leiderschapswissel bij de BBB en het daaropvolgende vertrek van Mona Keijzer is meer dan een onderling conflict. Het maakt ook duidelijk dat de partij worstelt met de koers: terug naar de boerenroots, of toch een "brede volkspartij"?
Er was geen druppel die de emmer deed overlopen, zei BBB'er Henk Vermeer dinsdagochtend tegen tientallen nieuwsgierige journalisten. Op de vraag wat er dan precies toe heeft geleid dat de partij niet voor stemmenkanon Keijzer, maar voor hem als opvolger van Caroline van der Plas koos, wilde Vermeer niet al te diep ingaan.
Toch gaf hij wel één reden. Keijzer zou zonder toestemming met de van de PVV afgesplitste Gidi Markuszower hebben gepraat. Keijzer dreigde overigens al "tientallen keren" met opstappen als het niet ging zoals zij het wilde, dus haar vertrek was voor hem geen verrassing.
Voor Keijzer was het wél een verrassing dat zij geen partijleider zou worden. Dat was haar namelijk wel beloofd toen Van der Plas na de verkiezingen in oktober liet weten dat ze wilde stoppen, vertelde Keijzer maandag in een interview met De Telegraaf.
Het is de eerste écht grote politieke crisis bij de BBB. De partij heeft wel eerder te maken gehad met afsplitsende politici en onderling gedoe, maar die onrust speelde zich vooral in de lokale politiek en de Eerste Kamer af.
Neem het overstappen van twee senatoren naar de politieke aartsrivaal D66. Of de BBB-fractie in Overijssel die uit elkaar viel. Maar die gebeurtenissen werden door BBB zelf veelal afgedaan als groeipijnen.
BBB werd in maart 2023 namelijk in één klap de grootste bij de Provinciale Statenverkiezingen en moest dus inderdaad ineens flink groeien. En dan krijg je een soort Married At First Sight, zo beschreef BBB-senator Ilona Lagas dat ooit. Er sluiten zich namelijk mensen aan bij je partij met wie je later toch niet helemaal op één lijn blijkt te zitten.
Maar de onrust die de afgelopen dagen ontstond, kan BBB niet meer afdoen als groeipijn. Het is een hoogopgelopen conflict waarbij ook de koers van de partij een grote rol is gaan spelen.
Sinds Keijzer in 2023 naar de BBB werd gehaald - ze werd als dé premierkandidaat gepresenteerd - koos de partij een steeds rechtsere koers. De BBB stond vooral bekend als de boerenpartij en kreeg ook weleens het verwijt een one-issuepartij te zijn. Volgens Keijzer kreeg zij de opdracht om te kijken hoe de partij kon worden verbreed.
Die verbreding werd tijdens Tweede Kamerverkiezingen van afgelopen najaar extra zichtbaar. Vlak voor de verkiezingen kwam de BBB met "een antwoord op islamitisch extremisme". Al wandelend in de duinen vertelde Keijzer over dat plan, waarin BBB zich onder meer keert tegen versterkte gebedsoproepen en bidden op straat.
Of het nou de rechtse koers in het algemeen was of de campagne zelf: het sloeg niet goed aan. BBB verloor flink tijdens die verkiezingen en zakte van zeven naar vier zetels. Sindsdien is er binnen de partij discussie blijven bestaan over de koers. Uit een rondgang van NRC bleek dat BBB'ers ontevreden waren over die campagne. De koers van de partij zou bijna niet meer te volgen zijn geweest.
Ook in het conflict met Keijzer over het leiderschap komt die kritiek weer naar voren. Keijzer zelf noemde de keuze voor Vermeer in een interview met De Telegraaf "een rare afslag". De partij zal daardoor juist weer versmallen, zei ze. Terug naar de boerenroots.
Vermeer zei dinsdag dat de BBB volgens hem "een brede sociale partij" is, "met heel veel aandacht voor landbouw en visserij en de plattelandsregio". Dat benadrukte de partij nog maar eens in een speciale nieuwsbrief die dinsdagavond werd verstuurd. "De koers blijft onveranderd."
Maar de vraag die na de verkiezingen al werd opgeworpen, wordt nu weer herhaald: wat is die koers eigenlijk? De drie prominente BBB'ers die afgelopen weekend een brandbrief schreven, noemen BBB niet specifiek een boerenpartij, maar "een sociaal-conservatieve brede volkspartij, voor boeren én burgers".
Volgens de BBB-afdelingen in Friesland is er zelfs zo veel onduidelijkheid ontstaan dat ze dinsdagmiddag met een gezamenlijke verklaring kwamen. "Voor ons is de BBB de partij die opkomt voor de regio, zich sterk maakt voor de leefbaarheid op het platteland en knokt voor de belangen van alle burgers, boeren, tuinders en visser."
En het zijn juist die lokale afdelingen waarvoor de timing van deze discussie erg slecht uitkomt. Want over drie weken zijn de gemeenteraadsverkiezingen al. En de onrust bij de landelijke partij en de onduidelijkheid over de koers slaan neer op die lokale afdelingen. Vermeer noemde het dinsdag dan ook "een ontzettend vervelende timing" voor de mensen die nu campagne aan het voeren zijn. "En ik hoop dat we die mensen snel gerust kunnen stellen."
Hoe de partij dat gaat doen, is nog onduidelijk. Er is weinig tijd om de rust nog vóór de gemeenteraadsverkiezingen terug te brengen. Maar Vermeer zelf heeft er "het volste vertrouwen" in dat de partij "gewoon weer in een volgende fase" komt, zei hij dinsdag.
Source: Nu.nl algemeen