Lawines veroorzaakten de afgelopen weken grote onrust in de Europese wintersportgebieden. Ruim 100 wintersporters, onder wie vijf Nederlanders, zijn omgekomen. Lokale autoriteiten roepen skiërs op de pistes niet te verlaten vanwege het lawinegevaar.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Met onstuitbare kracht dondert een loodzware massa sneeuw een berg af in de Zwitserse Alpen. Reizigers zien het natuurgeweld vanuit een trein en filmen het, maar de trein rijdt niet snel genoeg om de lawine voor te blijven. De sneeuwgolf slaat met een hoge snelheid tegen de trein en bracht die tot stilstand, maar niemand raakt gewond.
Diezelfde dag filmt een bezoeker van de piste aan de Italiaanse kant van de berg Mont Blanc hoe een lawine zich een weg naar beneden baant. Tientallen wintersporters staan onderaan de berg in een groep te wachten op de lift naar boven. Ze zien de aanstormende lawine pas als het te laat is en worden opgeslokt door de voorbijrazende wind en poedersneeuw. Er is geen melding gedaan van het aantal slachtoffers.
De afgelopen weken zijn er veel lawines geweest. De video’s ervan vielen op en veroorzaakten onrust. Wereldwijd plaatsten nieuwsmedia berichten over het ‘opmerkelijke’ aantal lawines en de ‘vele’ doden in Europa. Het roept de vraag op of dit wintersportseizoen gevaarlijker is dan voorgaande jaren.
Om meteen het antwoord te geven: exacte cijfers zijn er niet. Wel wijzen experts op een gevaarlijke combinatie. Dat zit zo: aan het begin van het wintersportseizoen sneeuwde het relatief weinig, waardoor er een laag ijskristallen ontstond met een poederige structuur. Door een periode van kou en droogte behoudden de kristallen hun vorm en hechtten ze slecht aan elkaar. Als gevolg ontstond er een zwak fundament dat gemakkelijk kon verschuiven. De afgelopen weken viel er in relatief korte tijd juist veel sneeuw en die schuift dan mee.
Een kleine trilling van bijvoorbeeld een dier of een mens kan dan al voldoende zijn om een lawine te ontketenen. Ook is de windkracht hoog in de Alpen momenteel erg sterk. Hevige windstoten kunnen ook lawines veroorzaken.
De Oostenrijkse regio Tirol is momenteel de gevaarlijkste plek om te skiën of snowboarden. In Tirol alleen zijn tussen 10 en 16 januari honderd lawines geteld. Lokale autoriteiten benadrukken daarom dat wintersporters niet van de pistes moeten afgaan. Verschillende populaire skigebieden waren de afgelopen dagen deels of volledig gesloten.
Ook delen van Zwitserland en Frankrijk zijn afgelopen weekend aangemerkt als zeer gevaarlijk. In Zwitserland waarschuwen de autoriteiten voor steile hellingen en lagen sneeuw die gemakkelijk loslaten. In delen van de Franse Alpen kondigden de autoriteiten vorige week zelfs code rood af. In de afgelopen 25 jaar is dat pas twee keer eerder gebeurd.
Gemiddeld komen jaarlijks honderd mensen in Europa om het leven door een lawine. Sinds het begin van het wintersportseizoen, dat loopt van december tot april, zijn in Europa dit jaar al zeker honderd mensen omgekomen (de Nederlanders niet meegeteld) doordat zij in een lawine terechtkwamen. De meeste doden (28) vielen in Frankrijk, nabij de grens met Italië. Het merendeel van hen kwam om in een gebied dat door de autoriteiten als onveilig was aangemerkt: buiten de pistes.
De meeste doden op één dag vielen dit jaar op 19 januari in Oostenrijk. Acht toeristen kwamen toen om bij drie verschillende lawines. Ook zij waren buiten de aangemerkte pistes aan het skiën. Blaise Agresti, een berggids uit Chamonix, zegt dat steeds meer mensen ‘off-piste’ willen skiën, in verse sneeuw die niet is bewerkt met sneeuwschuivers.
Afgelopen weekeinde kwamen twee Nederlanders om het leven in Oostenrijk en Zwitserland. Ook zij bevonden zich buiten de piste. Een van de slachtoffers, een man van 52, werd met zijn lichaam ondersteboven in de sneeuw gevonden. Vorige week overleed ook een man van 71. Hij raakte samen met zijn twee zoons bedolven onder de sneeuw in Oostenrijk.
De lokale hulpdiensten van Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Italië hebben al tientallen reddingsoperaties uitgevoerd. In de Franse Alpen zochten hulpdiensten, geholpen door een speurhond, naar mensen onder de sneeuw. Zij gebruikten een helikopter om ze te evacueren.
Thomas Hager, een gids uit Oostenrijk, benadrukte tegenover de BBC het belang van een airbag voor wintersporters. Die kan ervoor zorgen dat een skiër minder ver wegzakt in de sneeuw.
Hager: ‘Sneeuw ziet er zo kalm uit. Het is vergelijkbaar met water. In de oceaan zie je ook geen onderstromen.’ De gids adviseert wintersporters om altijd naar de lokale bevolking te luisteren, omdat die vaak weet waar de kans op lawines groot is.
Rolf Westerhof, een Nederlandse lawine-expert bij het Snow Safety Center, heeft een vergelijkbare boodschap bij EenVandaag. Volgens Westerhof stappen veel mensen buiten de pistes zonder goed op de hoogte te zijn van de risico’s. ‘Je zou zeggen: gebruik je gezond verstand, maar Nederlanders hebben geen gezond verstand van lawines, simpelweg omdat we geen bergen hebben.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant