In steeds meer steden doen studentenpartijen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. De wooncrisis, van kamernood tot een gebrek aan huizen, is een belangrijk thema om kiezers te winnen. Maar studenten verleiden te gaan stemmen voor de gemeenteraad is nog niet zo gemakkelijk.
Tussen de marktkraampjes op de Vismarkt in Leiden torent een kolossaal bouwwerk van bierkratjes omhoog. Voor de ‘studentenkamer’ staat een groepje studenten met elkaar te praten. ‘Ik wist dat hij 3 meter zou worden’, zegt Robbin (19), ‘maar als je er eenmaal voor staat, is het toch best indrukwekkend.’
‘Gaan jullie daar allemaal in wonen?’, vraagt een voorbijganger. ‘Ja, we moeten wat, hè’, antwoordt Robbin met een grijns.
In een aantal universiteitssteden doen op 18 maart opnieuw studentenpartijen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen: partijen die voornamelijk uit studenten bestaan en zich richten op een jongere doelgroep. Zoals Student en Stad (Groningen, drie raadsleden), Student & Starter (Utrecht, een raadslid en een wethouder) en Connect Wageningen (twee zetels). In Delft bezet studentenpartij Stip (Studenten Techniek In Politiek) zelfs zes van de 39 zetels en is daarmee de grootste partij. Ook Stip levert een wethouder.
Ze zijn zelf jong en ervaren de wooncrisis aan den lijve. De partijen profileren zich op thema’s die jongeren aanspreken, zoals wonen, duurzaamheid, mentale gezondheid, veiligheid op straat en cultuur. Daarbij proberen ze zich te onderscheiden van landelijke partijen waarop veel jongeren doorgaans stemmen.
Leiden heeft sinds 2020 een studentenpartij die sinds 2022 in de raad zit met twee zetels. ‘De wooncrisis is een van de redenen waarom wij zijn opgericht,’ zegt Claire van Megen (24), lijsttrekker van Studenten voor Leiden (SVL). ‘In 2019 zijn hier nieuwe verkameringsregels ingevoerd. Plotseling mochten er nog maar twee mensen wonen in een huis waar voorheen acht studenten woonden. Veel van onze vrienden zijn daardoor de stad uitgedreven. In de vier jaar dat wij in de gemeenteraad zitten, zijn vijftig studentenhuizen verdwenen.’
Het thema speelt ook in Utrecht. ‘In september werd mijn huurwoning verkocht waardoor ik eruit moest’, vertelt Lars van Rooij (24), lijsttrekker van Student & Starter in Utrecht. ‘Dan merk je zelf hoe het is om als jong mens de woningmarkt op te gaan en hoeveel stress dat oplevert.’ Hij heeft de indruk dat die ervaringskennis bij andere partijen nog weleens ontbreekt. ‘Dat zie je terug in de steun die we krijgen voor onze voorstellen.’
Op de Vismarkt in Leiden staan de leden van SVL voor hun ‘studentenkamer’, met gele sjaals om de nek, druk te flyeren. ‘Ik sta hier al sinds kwart over acht en ik voel mijn tenen inmiddels niet meer’, zegt Sophie Schlatmann lachend. Ze studeert geneeskunde en is secretaris van SVL. ‘Ik heb geluk dat ik al vier jaar in Leiden woon, maar ik zie hoe lastig het voor anderen is om hier een kamer of huis te vinden.’
Het is volgens Lars van Rooij belangrijk dat jonge mensen in de gemeenteraad zitten. ‘Je ziet dat het vertrouwen van jonge mensen in de politiek heel laag is. Wij willen laten zien dat je op lokaal niveau veel kunt bereiken.’ Als voorbeeld noemt hij het woningdelen: ‘We hebben het in de gemeenteraad voor elkaar gekregen dat je in Utrecht nu, als eerste grote stad, met drie in plaats van twee personen vergunningsvrij kunt samenwonen.’
Dat studentenpartijen niet alleen willen meedenken, maar ook daadwerkelijk beleid kunnen veranderen, blijkt in Delft. Daar werd Stip bij de vorige verkiezingen met zes zetels de grootste partij. ‘We hebben mooie dingen kunnen doen,’ vertelt lijsttrekker Jelle Stap. ‘Zo gaan we in Delft vijftienduizend woningen aansluiten op een geothermisch warmtenet en hebben we een actieplan gemaakt voor 3.500 studentenwoningen.’
Stap denkt dat de kracht ligt in het feit dat het echt een lokale partij is. ‘We hoeven ons niet aan de kaders van een landelijke partij te houden. We zijn niet links en niet rechts, maar pragmatisch.’ Als voorbeeld noemt hij het warmtenet: ‘We hebben dit voor elkaar gekregen met Delftse technische kennis.’
Het blijft een uitdaging voor studentenpartijen om jongeren naar de stembus te krijgen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 lag de opkomst onder jongeren tot 25 jaar op 36 procent. Dat is fors lager dan bij de Kamerverkiezingen van 2021, toen 69 procent van de jongeren ging stemmen. ‘Mede hierdoor zijn studenten structureel ondervertegenwoordigd in de gemeenteraad van Groningen’, stelt Wieke van Heteren (23), lijsttrekker van Student & Stad.
‘Groningen is een van de jongste steden van Nederland’, zegt Van Heteren. Van de 240 duizend inwoners is bijna 25 procent student. ‘Toch zien we dat bij besluiten van de gemeenteraad het perspectief van jongeren onvoldoende wordt meegenomen. Als je kijkt naar de kieslijsten van andere partijen in de stad, zie je nauwelijks jongeren in de top tien staan. Dan weet je dat dat geluid niet wordt gehoord.’
Om Groningse jongeren toch over te halen te gaan stemmen, is de partij actief op sociale media. Met gelikte video’s worden jongeren direct aangesproken en aangemoedigd om hun stem uit te brengen. ‘Ik denk dat inmiddels de helft van onze strategie online plaatsvindt’, zegt Van Heteren.
Op de Vismarkt in Leiden is Schlatmann druk bezig om potentiële kiezers persoonlijk aan te spreken. ‘Heeft u van Studenten Voor Leiden gehoord?’ vraagt ze aan een oudere passant. De man blijft staan en raakt met haar in gesprek. ‘Mijn stem hebben jullie. Mijn kleinzoon is op zoek naar een kamer en is al tig keer gaan hospiteren, maar heeft nog niets gevonden.’ Schlatmann reageert: ‘Precies, en dat willen we oplossen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant