Nieuwe kabinetten in beeld De scène op het bordes is het traditionele hoogtepunt van de eerste dag van een nieuw kabinet. Een kijkje in de werkkamer van tekenaar Siegfried Woldhek, die de bordestekening traditiegetrouw maakt, met een photobomb van Yesilgöz en een spoorboekje van de eerste werkdag van het kabinet-Jetten.
Het kabinet-Jetten (vanaf 2026)
Sinds november 1982 tekent Siegfried Woldhek voor NRC – op de dag van de inauguratie – het nieuwe kabinet op het bordes. Dat de krant destijds koos voor een tekening in plaats van een foto van de nieuwe ministers met het staatshoofd, had niet alleen een esthetische reden. Het was ook praktisch.
De deadline voor de maandagse editie van NRC Handelsblad, destijds nog een avondkrant, lag rond 12.00 uur. Het nieuwe kabinet stond gewoonlijk pas rond 13.00 uur op het bordes. Die bordesfoto kon dus nooit worden gepubliceerd in het avondblad.
De eerste tekening van koningin Beatrix met de bewindslieden van Lubbers I, veroorzaakte direct ophef, vertelde Siegfrid Woldhek bijna twintig jaar geleden. Woldhek tekende Neelie Kroes (VVD) met een zeis, Gijs van Aardenne (VVD) met een bijl en Ruud Lubbers (CDA) met een sloophamer. „Het regende brieven”, aldus Woldhek. „Van de koningin moest je afblijven.”
Kabinet-Lubbers I (1982-1986)
Kabinet-Kok II (1998-2002)
Kabinet Balkenende I (2002-2003)
Kabinet-Balkenende II (2003-2006)
Kabinet-Rutte-Verhagen (2010-2012)
Kabinet-Rutte-Asscher (2012-2017)
Kabinet-Rutte III (2017-2022)
Kabinet-Rutte IV (2022-2024)
Kabinet-Schoof (2024-2026)
Het kabinet-Jetten (vanaf 2026)
De dag van de beëdiging van het nieuwe kabinet is er een vol ceremonie en protocol. De afgelopen week al kwamen alle beoogde bewindspersonen langs bij formateur Rob Jetten om verder kennis te maken. Zaterdagochtend kwamen de leden van het kabinet-Jetten bijeen voor het constituerend beraad, een informele oprichtingsvergadering waarin alvast onderlinge werkafspraken over bijvoorbeeld de portefeuilleverdeling op de departementen worden gemaakt.
Maandagochtend arriveren alle nieuwe bewindslieden bij Paleis Huis ten Bosch, om daar vanaf 10 uur door koning Willem-Alexander te worden beëdigd. Alleen ministers die minister blijven in het nieuwe kabinet, in dit geval de VVD’ers Eelco Heinen, Sophie Hermans, David van Weel en Vincent Karremans, worden niet opnieuw beëdigd. De andere 24 ministers en staatssecretarissen wel. De bewindslieden zweren tijdens hun beëdiging in de Oranjezaal trouw aan de Koning en de Grondwet en beloven bijvoorbeeld ook zich niet te zullen laten omkopen. Na afloop gaan de ministers met de koning op de foto tijdens de traditionele bordesscène.
Elke tekening is meer dan een rijtje portretten van nieuwe, soms bekende en soms onbekende bewindslieden. Het is politiek impressionisme. Woldhek tekent de ministers en hun onderlinge verhoudingen zoals hij de politieke realiteit beschouwt:
Siegfried Woldhek aan het werk.
Op de huidige tekening van het kabinet-Jetten laat Woldhek Dilan Yesilgöz, in goed Nederlands, photobomben. Ze sprint in het centrum van het beeld en weet zo de aandacht weer naar zich toe te trekken, aldus Woldhek, ook al was zij niet de winnaar van de verkiezingen. In de kantlijnen figureren de leiders van de (linkse en rechtse) oppositie, onmisbaar voor een minderheidskabinet.
Na de plichtplegingen op Huis ten Bosch vertrekken de bewindspersonen naar hun nieuwe departement. Dick Schoof, tegen die tijd oud-premier, wachtbij het Torentje op zijn opvolger Rob Jetten om hem daar te ontvangen en symbolisch de sleutel van zijn werkplek te overhandigen.
Ook op alle andere ministeries vinden ergens begin van de middag de overdrachten plaats. Die waren na de beëdiging in 2024 politiek erg gevoelig toen op meerdere ministeries PVV’ers kwamen en bijvoorbeeld Marjolein Faber het dossier asiel overnam van staatssecretaris Eric van der Burg (VVD). Dit jaar lijken de overdrachten iets minder spannend, hoewel die op Landbouw – waar D66’er Jaimi van Essen BBB-minister Femke Wiersma aflost – zeker interessant is.
Na de overdrachten komt het kabinet-Jetten om 15.30 uur bij elkaar voor de eerste ministerraad op het ministerie van Algemene Zaken. De avond staat in het teken van kennismaken en geeft de bewindslieden de kans zich voor te stellen aan het land: er is een informele bijeenkomst met de pers op het Catshuis en om 20.30 uur een speciale live-uitzending van de NOS. En dan kan daarna vanaf het dinsdag het echte werk beginnen.
Wat moet je deze week kijken? Tips en achtergronden over boeiende films, series en tv-programma’s