Als ik mensen vertel dat ik een leraar ben, krijg ik altijd drie vragen. Ten eerste welk vak ik onderwijs. En bij het horen van de vakken geschiedenis en maatschappijleer, ontstaat er bij de vragensteller vaak een levendige schoolherinnering aan zijn/haar favoriete docent. Ten tweede of de kinderen een beetje luisteren – ik antwoord vervolgens dat dit meestal het geval is. Als ik normaal functioneer staat dit, sterker nog, buiten kijf. De leerlingen zijn namelijk een spiegel van mijn handelen. Tot slot krijg ik altijd de vraag waarom ik geschiedenisleraar ben geworden, waarop ik altijd hetzelfde riedeltje afspeel: ik heb al sinds kinds af aan een passie voor geschiedenis en ik heb twee linkerhanden. Ik kan, daarentegen, wel ‘dom lullen’ en dat maakt je perfect voor het onderwijs.
Het stond echter niet vast dat ik in het onderwijs terecht zou komen, want ik kom uit een omgeving waar werken in de techniek de boventoon voert. Daarbij werd ik als jongvolwassene pas na drie jaar studeren gegrepen door de magie van het onderwijs. Ik kan in elke les mijn passie en creativiteit kwijt en deze door middel van allerlei didactische werkvormen omzetten in een betekenisvolle leservaring.
Daarnaast haal ik veel voldoening uit mijn werk omdat ik onze jeugd mag voorbereiden op de grote boze wereld. Broodnodig, gezien de geopolitieke ontwikkelingen en de polarisatie in de samenleving. Het klaslokaal is een mini-samenleving en een oefenplaats voor de democratie. Je hebt als docent dagelijks levendige gesprekken met je leerlingen. Ook moet je constant anticiperen op hun behoeftes. Als leraar heb je eigenlijk iedere dag een inkijkje in de gedachten en gedragingen van kinderen, waar zelfs hun eigen ouders niks van weten. Dat is heel bijzonder.
Over de auteur
Gijs Korenblik is docent geschiedenis en maatschappijleer. In de maand februari is hij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Toch kent het werken in het onderwijs keerzijden. Er is bijvoorbeeld een hoge werkdruk en bepaalde randvoorwaarden (zoals de klassengrootte) zijn nog niet op orde. Daarbij staan de resultaten wat betreft basisvaardigheden als leesvaardigheid en rekenen constant in een negatief daglicht. Bovendien krijgen onderwijzers te maken met fysiek en verbaal geweld. Het bespreken van gevoelige onderwerpen, zoals de manosfeer of de Holocaust, kan spanningen opleveren in het klaslokaal. Tot slot staat het hele onderwijsveld op zijn kop door de opmars van AI.
Hoewel deze uitdagingen zeker invloed hebben op mijn dagelijks functioneren, heb ik er geen spijt van dat ik mijn toekomst met dit beroep heb verstrengeld. Ik ben er trots op. Een leraar heeft in de samenleving de status van een kernberoep en docenten worden gezien als mensen met, in de woorden van Rutger Bregmans, morele ambitie. Zo zijn allerlei universiteiten in Nederland wervingscampagnes begonnen met als motto: ‘doe iets wat er toe doet’. Ook heb ik mensen uit mijn eigen sociale omgeving, zoals mijn vader, geïnspireerd om een stap naar het onderwijs te maken. Meer eer voor je werk kan je toch niet hebben?
Toch is er sprake van een oplopend lerarentekort en dit is zorgelijk. De gevolgen zijn dagelijks merkbaar in het klaslokaal. Kinderen worden naar huis gestuurd en de kwaliteit van het onderwijs gaat achteruit. Leerlingen presteren minder en missen emotionele begeleiding. Je zou zelfs kunnen zeggen dat de mentale weerbaarheid van jongeren erdoor onder druk staat.
Er is in onze samenleving een opleving van (neo-)fascisme, racistische tendensen worden meer genormaliseerd en communicatiekanalen worden overspoeld met nepnieuws en desinformatie. Om het tij tegen deze ontwikkelingen te keren, is goed onderwijs het beste medicijn. Maar dan moeten er wel docenten zijn, want wij vormen de basis van de democratische rechtstaat.
Daarom, in deze laatste gastcolumn, een oproep aan de lezer. Wil je een verschil maken? Ga dan het onderwijs in! Onderwijs vormt het fundament van onze gemeenschap, maar de eerste scheuren zijn al ontstaan omdat we voor dit geweldige beroep zoveel mensen tekort komen. Het is twee voor twaalf, maar nog niet te laat. Laten we samen de kwaliteit van het onderwijs hooghouden en onze jongeren omhoog helpen. Dat is de enige manier om onze samenleving, en zowel hun als onze toekomst, te bestendigen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns