Na twaalf jaar zijn de grootste namen uit de Noord-Amerikaanse ijshockeycompetitie NHL terug op de Spelen, een vurige wens van de spelers zelf. Zondagmiddag staan de sterrenploegen van de Verenigde Staten en Canada tegenover elkaar in de finale.
schrijft voor de Volkskrant over Amerikaanse sporten.
Vooral Tom Wilson, een brute kracht van de Canadezen, leek even te moeten wennen aan de regels van het olympische ijshockey. In een poulewedstrijd tegen Frankrijk ging de aanvaller van de Washington Capitals afgelopen week met een opponent op de vuist, zoals hij in de Noord-Amerikaanse National Hockey League (NHL) wel vaker doet. In de competitie had het hem vijf minuten op de strafbank gekost, maar nu, op de Spelen van Milaan, werd hij definitief van het ijs gestuurd.
‘Dat is Willy’, sprak de Canadese coach Jon Cooper na afloop van het incident liefkozend. ‘Dit was vrij onschuldig.’ In de NHL worden geschillen geregeld met een knokpartij beslecht, maar op de Spelen leidt het tot gefronste wenkbrauwen.
De 31-jarige Wilson is een van de vele ijshockeyers uit de NHL die in Milaan hun olympische debuut maakten. De afgelopen twee Spelen, in Pyeongchang en Beijing, waren de sterren uit de sterkste competitie ter wereld er niet bij. In 2018 vanwege onenigheid tussen de NHL en het IOC, vier jaar later door zorgen over de risico’s van de coronapandemie.
Maar in Milaan is het ijshockey weer het feestje van de NHL’ers, zoals in 2014 in Sotsji voor het laatst het geval was. Het toernooi is inmiddels bij de finale aanbeland. Zondagmiddag staan rivalen Canada en de Verenigde Staten tegenover elkaar in de finale.
Het toernooi begon vorige week met 148 spelers uit de NHL, verspreid over twaalf landen. Alle 32 clubs uit de NHL hadden ten minste één ijshockeyer afgevaardigd. Canada, Zweden en de Verenigde Staten kwamen met louter spelers uit de topcompetitie naar Milaan. Alleen gastland Italië deed het zonder. Het werd al snel uitgeschakeld.
Van de 148 NHL-spelers deden er 125 voor het eerst mee op de Spelen. Een hele generatie aan sterren maakte in Milaan kennis met het olympische ijs. De leeftijd van de debutanten sprak boekdelen. De 29-jarige Canadees Connor McDavid staat al jaren bekend als de beste ijshockeyer ter wereld, maar kon zich nog nooit laten zien op de Spelen. ‘Onwerkelijk’, sprak hij na aankomst in Milaan. ‘Dit heeft even geduurd.’
De Canadese ploeg van McDavid kende grote moeite om de finale te bereiken. In de kwartfinale hadden de favorieten een verlenging nodig om Tsjechië te verslaan (4-3), in de halve finale tegen Finland viel de winnende goal pas in de slotminuut (3-2). De VS wonnen in de kwartfinale met een ‘golden goal’ van Zweden (2-1), maar kende vervolgens minder moeite met Slowakije (6-2).
‘We zijn allemaal blij om hier te zijn’, zei Jack Eichel, een van de Amerikaanse sterren, eerder al over de terugkeer op de Spelen. ‘We hebben er hard voor gevochten.’
De rentree van de NHL-spelers kwam vooral dankzij de ijshockeyers zelf tot stand. Zij hadden al langer de wens om op de Spelen in actie te komen. In een nieuwe arbeidsovereenkomst met hun competitie lieten ze opnemen dat deelname aan het olympische toernooi gegarandeerd zou worden. ‘Het was geen discussie’, zei Marty Walsh, de leider van de spelersvakbond. ‘Dit was een vereiste vanaf dag één.’
Het grootste struikelblok in de onderhandelingen tussen de NHL, het IOC en wereldijshockeybond IIHF was de verzekering van de spelers. Wie zou daarvoor opdraaien? Vooral omdat op die vraag geen antwoord werd gevonden, ontbraken de beste ijshockeyers in 2018 in Pyeongchang.
‘Wij gaan natuurlijk niet betalen om onze eigen competitie plat te leggen’, verklaarde NHL-baas Gary Bettman, want het seizoen in Noord-Amerika staat tijdens de Spelen in de pauzestand. Uiteindelijk bood de IIHF dit keer uitkomst met het betalen van de verzekeringen, waardoor de sterren konden afreizen.
Toch waren de clubeigenaren uit de NHL nog altijd niet happig om hun duurbetaalde ijshockeyers uit te lenen. Omdat het IOC niet veel beeldrechten wil delen, verdwijnen de sterren in eigen land een paar weken uit beeld. Maar ook op dat vlak werd dit keer een compromis gevonden. ‘We hebben nu wat meer toegang dan voorheen’, zei Bettman.
De grootste naam op de Spelen. De sterspeler van de Pittsburgh Penguins won drie NHL-kampioenschappen en tweemaal olympisch goud. In 2010 maakte hij op de Spelen van Vancouver het winnende doelpunt in de finale tegen Amerika. (Woensdag viel Crosby geblesseerd uit in de kwartfinale tegen Tsjechië. Hij miste daardoor de halve finale tegen Finland.)
Waar ook de NHL van kan profiteren: op de Spelen staan de ijshockeyers uit de competitie op een internationaal podium in de schijnwerpers, wellicht nog meer dan in eigen land. Een wereldwijd publiek kan de sterren beter leren kennen, zoals in 1992 in Barcelona gebeurde met de basketballers uit de NBA.
De komende jaren worden de sterren daarom vaker in de mondiale etalage gezet. Vooral het succes van de 4 Nations Face-Off van vorig jaar smaakte naar meer. Het door de NHL opgezette toernooi met vier landen, waaronder Canada en de Verenigde Staten, was een groot succes.
Vanaf 2028 krijgt dat toernooi een vervolg met een officieus WK, georganiseerd door de NHL. Daar is behoefte aan, omdat de sterren doorgaans niet meedoen aan het officiële wereldkampioenschap, dat in het midden van het NHL-seizoen valt. Deelname aan het nieuwe landentoernooi is opgenomen in de laatste arbeidsovereenkomst tussen spelers en competitie, net als aanwezigheid van de NHL-sterren bij de Spelen van 2030 in Frankrijk.
Het had overigens niet veel gescheeld of de grote namen uit de Noord-Amerikaanse competitie waren er alsnog niet bij geweest in Milaan. De omstandigheden in het stadion, vooral het ijs, zouden niet voldoen aan de standaard die de spelers gewend zijn. Maar bij een laatste verkenning in januari, werd alsnog groen licht gegeven.
De deelname van de sterren geeft het olympische toernooi een compleet ander aanzien. In 2018 en 2022, met respectievelijk Rusland en Finland als kampioenen, zou het niveau van het spel volgens kenners niet om over naar huis te schrijven zijn geweest. Dit keer bieden de Spelen ijshockey van topniveau.
De laatste twee toernooien, mét NHL’ers, werden gewonnen door Canada. De Amerikanen wonnen in 1980 voor het laatst olympisch goud in het eigen Lake Placid. De huidige generatie sterren krijgt zondag eindelijk de kans om dat succes een vervolg te geven.
Nathan MacKinnon (30, Canada)
De steraanvaller van Colorado Avalanche werd kampioen in 2022 en twee jaar later verkozen tot beste speler van de competitie. Hij sleepte woensdag met zijn late doelpunt tegen Tsjechië een verlenging uit het vuur. MacKinnon is de belangrijkste aanvalspartner van McDavid.
Auston Matthews (28, Verenigde Staten)
De aanvaller van Toronto Maple Leafs heeft in het moderne ijshockey het record van meeste doelpunten in een seizoen op zijn naam staan. In 2024 was het 69 keer raak voor de Amerikaan. In 2022 werd hij uitgeroepen tot beste speler van de NHL.
Connor McDavid (29, Canada)
De aanvaller van de Edmonton Oilers werd sinds zijn NHL-debuut in 2015 driemaal uitgeroepen tot beste speler van de competitie. In liefst acht van zijn seizoenen liet hij meer dan honderd punten (goals plus assists) noteren. Een kampioenschap ontbreekt nog op zijn palmares.
Matthew Tkachuk (28, Verenigde Staten)
De afgelopen twee seizoenen was Tkachuk een van de uitblinkers in de finale van de Stanley Cup, de hoofdprijs in de NHL. Zijn Florida Panthers grepen tweemaal het kampioenschap, beide keren ten koste van de Oilers van Connor McDavid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant