De Europese lening van 90 miljard euro die de Oekraïense overheid overeind moet houden, is vrijdag op losse schroeven komen te staan. Hongarije zegt de lening te blokkeren, zolang er geen Russische olie naar het land vloeit.
De bijeenkomst van EU-ambassadeurs moest enkel over de financiële details van de miljardenlening gaan, totdat de Hongaarse ambassadeur onverwachts bezwaar maakte tegen de lening zelf. Dat vertelden Europese diplomaten vrijdag tegen de Financial Times. Die avond bevestigde de Hongaarse premier Viktor Orbán dat hij de Oekraïense oorlogslening tegenhoudt ‘zolang Oekraïne de Droezjba-pijpleiding blokkeert’.
Die zet betekent een serieuze escalatie van de hoog opgelopen spanningen over de toevoer van Russische olie. Hongarije en Slowakije kopen als een van de weinige Europese lidstaten nog olie van Moskou, die wordt aangevoerd over de lange Droezjba-pijpleiding via Belarus en Oekraïne. De lijn in Oekraïne raakte eind januari beschadigd bij een Russische droneaanval en is nog altijd niet hersteld.
Orbán en zijn Slowaakse bondgenoot Robert Fico zijn woedend. Ze leggen de schuld niet bij Rusland, maar zeggen dat Oekraïne te weinig doet om de pijplijn te repareren. Kyiv zou onder een hoedje spelen met Brussel en de Hongaarse oppositie om de benzineprijzen in aanloop naar de Hongaarse verkiezingen op te drijven. Fico suggereerde van de week dat Oekraïne wil dat Hongarije zijn verzet tegen Oekraïense toetreding tot de EU opgeeft. ‘Wij laten ons niet chanteren’, zei Orbán vrijdag.
Afgelopen week kondigden Hongarije en Slowakije al aan de export van diesel naar Oekraïne te staken, maar deze stap gaat vele malen verder. De Oekraïense regering is van de Europese bondgenoten afhankelijk om haar enorme begrotingstekort voor 2026-2027 op te lossen. Zonder de lening kan Kyiv mogelijk in april al geen salarissen meer uitbetalen, wapens aankopen of door Rusland getroffen infrastructuur herstellen.
Afgelopen december kwamen de Europese lidstaten met veel moeite tot een akkoord over de Oekraïense oorlogslening. Omdat niet alle landen het zagen zitten om de bevroren Russische tegoeden daartoe in te zetten, besloot de EU dan maar zelf 90 miljard te gaan lenen. Hongarije, Slowakije en Tsjechië gingen alleen akkoord onder voorwaarde dat zij niet meebetalen aan rentekosten of afbetalingen. Daar staan de andere 24 lidstaten voor garant.
Inmiddels was de wetgeving voor de lening zo goed als rond. De Europese Commissie hoopte het geld in april naar Oekraïne over te kunnen maken, maar dat is ook de maand waarin de Hongaren naar de stembus mogen. Voor de lening is een unaniem akkoord noodzakelijk, waarmee Orbán een handig wapen in handen heeft om zich nog eens in de kijker te spelen als Europese dwarsligger en sterke leider.
Orbán, die al sinds 2010 aan de macht is, maakt zich op voor de spannendste verkiezingen in jaren. Volgens de peilingen ligt de belangrijkste oppositiepartij onder leiding van Péter Magyar nipt op hem voor. Orbán zet tijdens zijn campagne sterk in op anti-Oekraïne- en anti-EU-retoriek. Hij waarschuwt dat een pro-Oekraïense regering Hongarije met enorme economische problemen zal opzadelen en zelfs in een oorlog kan slepen.
De Europese lidstaten zullen flinke druk op Orbán uitoefenen om zijn verzet te staken, maar gevreesd wordt dat hij niet zomaar buigt. ‘Er was een unaniem politiek akkoord om 90 miljard aan doorslaggevende steun voor Oekraïnes budgettaire en militaire behoeften over de komende twee jaar te bieden’, reageerde Balazs Ujvari, woordvoerder van de Europese Commissie. ‘We verwachten dat alle lidstaten dat politieke akkoord honoreren.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant