De derde ronde van gesprekken tussen Oekraïne en Rusland heeft deze week niet tot een diplomatiek keerpunt geleid. Ook op het slagveld blijven doorbraken uit, hoewel Oekraïne deze maand liet zien daar nog te kunnen verrassen.
Volgens de Amerikaanse vredesgezant Steve Witkoff is er "betekenisvolle vooruitgang" geboekt in het Zwitserse Genève. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky liet zich minder optimistisch uit. Hij omschreef de gesprekken woensdag als "moeilijk" en beschuldigde Rusland van tijdrekken.
Voor aanvang van de ontmoetingen in Zwitserland had de Amerikaanse president Donald Trump de druk opgevoerd. Niet de agressor Rusland, maar Oekraïne kreeg een waarschuwing, zoals gebruikelijk bij Trump. Het land "kan maar beter snel aan tafel komen, dat is het enige wat ik kan zeggen", zei hij.
Zelensky noemde het "oneerlijk" dat Trump in het openbaar alleen concessies van Oekraïne eist. "Ik hoop dat het zijn tactiek is en niet het eindbesluit", zei hij in een interview met de Amerikaanse nieuwssite Axios over die benadering.
Het Witte Huis reageerde daar weer op. "Trump beschouwt deze hele situatie als oneerlijk", liet woordvoerder Karoline Leavitt woensdagavond weten. "Niet alleen voor de Russen en Oekraïners die hun levens hebben verloren, maar ook voor het Amerikaanse volk en de Amerikaanse belastingbetaler, die de rekening voor deze oorlog betaalden, voordat president Trump daar een einde aan maakte."
Volgens Zelensky zijn Washington en Kyiv het erover eens dat een vredesdeal met een referendum moet worden voorgelegd aan de Oekraïense kiezer. Hij voorspelt dat Oekraïners niet akkoord zullen gaan met het opgeven van de hele Donbas, zoals Rusland blijft eisen. Het bevriezen van de huidige frontlinie heeft volgens Zelensky meer kans.
Op het slagveld oefent Rusland al de hele winter stevige druk uit op de Oekraïense verdediging. Een ongebruikelijke stap, gezien de barre weersomstandigheden. Daarbij worden torenhoge verliezen geleden, terwijl de Russische vooruitgang in terreinwinst beperkt is. Vooral in de Donbas hebben de strijdende partijen zich ingegraven aan weerszijden van een strook niemandsland waar alleen drones zich kunnen begeven.
Volgens deskundigen zijn de voornaamste doelen van Moskou om de Oekraïense verdedigers uit te putten en de indruk te wekken dat een uiteindelijke Russische overwinning onvermijdelijk is. Dat laatste moet president Trump er verder van overtuigen dat Oekraïne de onbezette delen van de Donbas maar beter kan overhandigen aan Rusland.
Terwijl grote doorbraken aan het front uitblijven, zitten miljoenen Oekraïense burgers in het donker en de kou. Rusland blijft grootschalige luchtaanvallen uitvoeren op de Oekraïense energie-infrastructuur. Volgens peilingen worden Oekraïners steeds pessimistischer, maar vindt een ruime meerderheid toch dat het land zich moet blijven verzetten tegen Rusland.
Dat publieke sentiment lijkt zich alleen niet te vertalen in voldoende aanwas bij de Oekraïense strijdkrachten. De kersverse defensieminister Mykhailo Fedorov zei vorige maand dat twee miljoen Oekraïners de militaire opkomstplicht ontduiken. Daarnaast zijn tweehonderdduizend Oekraïense militairen afwezig zonder toestemming. Vooral bij de infanterie nemen uitgeputte soldaten de benen na vier jaar van intense strijd met zware verliezen, weinig verlof en geen zicht op aflossing.
Oekraïense media staan vol verhalen van militairen die hun eenheden verlieten omdat ze gefrustreerd raakten door de slechte bevoorrading en fouten van hun bevelhebbers die mensenlevens kosten, zoals lange marsen onder de dreiging van Russische drones. "De commandant weet waar hij de jongens heen stuurt, en toch stuurt die klootzak ze de dood tegemoet", zei een van hen recent tegen The Kyiv Independent.
Minister Fedorov wil de strijdkrachten hervormen om ongeoorloofd verlof en desertie terug te dringen. Eenheden aan het front moeten beter worden bevoorraad en de traditionele, rigide sovjetleiderschapsstijl moet op de schop.
Oekraïne liet eerder deze maand zien nog steeds te kunnen verrassen op het slagveld, ondanks de grote moeite om de Russische militaire druk te weerstaan. Met hulp van SpaceX-baas Elon Musk maakte Oekraïne duizenden Starlink-terminals onklaar. Die werden door Rusland onder meer gebruikt om bewegingen van eenheden en droneaanvallen te coördineren op plekken aan het front waar militaire radio's niet goed werken.
De Russen hebben momenteel weinig manieren om het plotselinge verlies van de betrouwbare communicatiewijze te compenseren. Het eigen alternatief - een satellietnetwerk van de ruimtevaartarm van energiereus Gazprom - is traag, heeft een beperkte dekking en kan lang niet zoveel data aan als Starlink. Er wordt geworsteld met videobeelden. Volgens de Oekraïense militaire inlichtingendienst HUR is het Russische netwerk "praktisch onbruikbaar onder gevechtsomstandigheden".
De Oekraïense zet betaalde zich direct uit. In de periode van 11 tot en met 15 februari heroverde Oekraïne 201 vierkante kilometer aan grondgebied op de Russen, concludeerde het Franse persbureau AFP op basis van gegevens van de denktank Institute for the Study of War. Dat staat bijna gelijk aan de Russische vorderingen in de hele maand december vorig jaar. Voor de Oekraïners is het de grootste terreinwinst sinds juni 2023. Die werd voornamelijk geboekt in de buurt van de zuidoostelijke stad Zaporizhzhia.
Het zeldzame offensieve succes is een waardevolle opsteker voor Oekraïne, maar deskundigen zien het niet als voorbode van een beslissende doorbraak. Wel kan het de Russische voorbereidingen voor een lente- of zomeroffensief bemoeilijken.
Source: Nu.nl algemeen