Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelt dat de importheffingen van Trump onwettig zijn. Wat betekent deze uitspraak voor zijn beleid? VS-correspondent Thomas Rueb: ‘Dit is het startschot van een nieuwe strijd.’
is buitenlandverslaggever voor de Volkskrant.
Dag Thomas, wat maakt deze uitspraak van het Hooggerechtshof zo bijzonder?
‘Het Hooggerechtshof heeft een ruime meerderheid van conservatieve rechters. Tot nu toe deden die geen grote uitspraken over Trumps beleid. Wat we de afgelopen maanden hebben gezien: korte, ongemotiveerde uitspraken die een inhoudelijk oordeel uitstellen en Trumps beleid intussen grotendeels ongemoeid lieten.
‘Maar nu trekt het Hooggerechtshof een vette streep. Het Hof oordeelt eigenlijk voor de eerste keer in Trumps tweede termijn dat wat de president doet, gewoon niet mag. Ik heb naar de inhoudelijke behandeling van deze zaak geluisterd, enkele maanden terug. Daar hoorde ik al zeldzame kritiek bij de rechters.’
Hoe heeft Trump op deze uitspraak gereageerd? Importheffingen, ‘tariffs’, is z’n favoriete woord in het woordenboek, zei hij eens.
‘Trump noemt de uitspraak een schande. Zijn favoriete machtsmiddel is hem hiermee uit handen geslagen. Trump heeft een handelsoorlog ontketend in de wereld. Zo’n beetje elk land op aarde legde hij een importheffing op. Hij gebruikt deze importheffingen om geopolitiek te bedrijven. Onder druk van importheffingen sluit hij allemaal deals. Hij ziet daarin een ultiem vertoon van Amerikaanse en van zijn eigen, presidentiële macht.
‘Hij zegt: ik mag dit in mijn eentje vanuit het Oval Office besluiten. Critici zeggen al langer dat dit niet mag. Belastingen mogen bij wet alleen worden vastgesteld door het Congres en een heffing, die wordt betaald door Amerikaanse burgers, is feitelijk een belasting, al beweert Trump graag anders . Maar nu geeft het Hooggerechtshof hem ongelijk.’
Wat gaat er nu gebeuren? Moet de Amerikaanse overheid de al betaalde importheffingen – bij elkaar minstens 130 miljard dollar – gaan terugbetalen?
‘Dat is de grote vraag. Mogen bedrijven de al betaalde heffingen terugvorderen? Sommige Amerikaanse bedrijven gingen failliet als gevolg van de heffingen, wat gaat daarmee gebeuren? En wat gebeurt er met alle internationale deals die Trump heeft gesloten onder druk van deze importheffingen? Dit is het startschot van een nieuwe strijd.
‘Deze uitspraak raakt trouwens niet al Trumps importheffingen. Een deel blijft intact. De importheffing gaat als gevolg van deze uitspraak gemiddeld van ongeveer 16 procent naar 9 procent. Dat zijn nog altijd de hoogste importtarieven in de Amerikaanse geschiedenis.’
Hoe denk je dat deze uitspraak valt bij de Republikeinse achterban?
‘Ik denk dat een groot deel van het Congres stiekem opgelucht ademhaalt. Ik was een paar weken geleden in Kentucky. Daar, zoals in veel Republikeinse staten, lijden bedrijven echt onder die tarieven. Ik weet zeker dat volksvertegenwoordigers opgelucht zijn over deze uitspraak. Kritiek leveren op Trump durven zij echter niet, laat staan hun afgenomen macht op hem terugvorderen. Nu heeft het Hooggerechtshof dat voor hen besloten.’
Juridisch is een wet uit 1977 cruciaal. Hoe zit dat?
‘Trump rechtvaardigt de importheffingen door te zeggen: dit is een noodsituatie. Hij gebruikt daarvoor een noodwet uit 1977. Trump gebruikt vaker zulke juridische geitenpaadjes. Hij gebruikt ook noodwetgeving uit de 19de eeuw voor zijn migratiebeleid. En vanwege weer een andere ‘noodsituatie’ dringt hij het klimaatbeleid terug. Het Hooggerechtshof zegt nu dus: er is geen noodgeval dat dit optreden rechtvaardigt. Dat kan betekenen dat het Hooggerechtshof in de toekomst ook kritischer gaat oordelen over andere aspecten van Trumps noodbeleid.’
Thomas, ik hoor allemaal rare geluiden. Alsof je door veel sneeuw rijdt. Waar ben jij nu?
‘Ik rij nu door Wyoming bij -17 graden door een strak bevroren maanlandschap. Ik ben voor een reportage bij de grootste kolenmijn op aarde. Het stomme is: als journalist zat ik wekenlang klaar voor de uitspraak van het Hooggerechtshof. Dus ik baal eigenlijk wel een beetje dat ik nu net voor de krant op pad ben. Maar het is prachtig hier.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant