De crisis tussen koning Charles en zijn donderdag gearresteerde broer Andrew, die prominent opduikt in het Epstein-dossier, is zeker niet de eerste in de lange geschiedenis van opeenvolgende getroebleerde dynastieën.
schrijft voor de Volkskrant over historische onderwerpen.
Met een klein groepje hovelingen arriveerde koning Edward op 18 maart 978 voor de poort van Corfe Castle, niet ver van de Engelse zuidkust. Gezeten op zijn paard wachtte de jonge koning op een officieel welkom. Wat daarna gebeurde, is na meer dan duizend jaar niet precies na te vertellen, maar één ding is zeker: Edward werd kort daarop vermoord, waarschijnlijk door vertrouwelingen van zijn jongere broer Ethelred.
Het was niet de eerste en zeker niet de laatste koninklijke broedertwist in Engeland, en later het Verenigd Koninkrijk. De meer dan duizend jaar lange geschiedenis van opeenvolgende dynastieën is vergeven van ruzies en machtsstrijd, en hier en daar van een sterfgeval. De recentste toevoeging aan die lange lijst is het conflict tussen koning Charles en diens jongere broer Andrew Windsor-Mountbatten, met als voorlopig hoogtepunt, of dieptepunt, de arrestatie van Andrew donderdag.
Naar aanleiding van zijn vriendschap met zedendelinquent Jeffrey Epstein raakte (voorheen) prins Andrew eerder al zijn koninklijke titel, onderscheidingen en militaire functies kwijt. Afgelopen maand, na openbaarmaking van een nieuwe selectie uit de zogeheten Epstein-documenten, opende de Britse politie een onderzoek naar de ex-prins. Koning Charles had al aangekondigd dat hij mee zou werken aan dat onderzoek. Het is moeilijk voor te stellen dat de politie Andrew heeft opgepakt zonder afstemming met Buckingham Palace.
In de rubriek Toen duiken historici en specialisten van de Volkskrant in het verleden om de actualiteit beter te kunnen begrijpen.
De koninklijke broedertwisten (plus één zustertwist) draaien uiteindelijk allemaal om het voortbestaan van de dynastie. De relatie tussen Andrew en Jeffrey Epstein is, althans vanuit Charles’ optiek, in de eerste plaats een gevaar voor de Kroon met grote K. Publicaties over de betrokkenheid van Andrew bij het Epstein-schandaal werden voor het Britse koningshuis een regelrecht hoofpijndossier. Om de toekomst van de monarchie veilig te stellen móést koning Charles wel iets doen, al zijn er zeker in het Verenigd Koninkrijk voldoende critici die vinden dat hij rijkelijk lang heeft gewacht met ingrijpen.
Meer dan duizend jaar geleden was de moord op koning Edward het gevolg van een machtsstrijd. De koning volgde in 975 op ongeveer 13-jarige leeftijd zijn vader Edgar the Peacemaker op. Eén probleem: er was nog een opvolger, Ethelred, een nakomeling van Edwards stiefmoeder koningin Elfthryth. Deze Ethelred, die de geschiedenis in zou gaan met de toevoeging ‘the Unready’, was net zo goed als Edward een legitieme troonpretendent.
Bronnen over de moord op Edward zijn schaars en stammen vaak van jaren of zelfs eeuwen na zijn dood. Het materiaal is bovendien nogal gekleurd. Sommige geschriften noemen de omgebrachte koning een onbesuisde driftkikker, terwijl hij volgens andere getuigenissen een heilige was – Edward werd in 1001 door de kerk heilig verklaard.
Waarschijnlijk werd Edward slachtoffer van een samenzwering rond zijn stiefmoeder Elfthryth. Volgens overlevering kreeg Edward voor de poort bij Corfe Castle bij wijze van welkom door Elfthryth een kop mede aangereikt. Terwijl hij uit het zadel boog om de drinkbeker aan te pakken, werd hij van de andere zijde meerdere keren in zijn rug gestoken. Door alle commotie sloeg zijn paard op hol en draafde het, met Edward hangend aan een stijgbeugel, de nacht in.
De nieuwe koning Ethelred werd in 1016 opgevolgd door Cnut. Na diens dood brak een machtsstrijd uit tussen zijn zoons Harold I (‘Harold Harefoot’) en diens halfbroer Harthacnut. Harold overleed voordat zijn broer hem kon ombrengen, maar voor de zekerheid liet Harthacnut, toen hij zelf koning werd, het lichaam van zijn voorganger opgraven en onthoofden. Het stoffelijk overschot werd later in de Thames gegooid.
In de eeuwen daarna volgden onder meer nog koninklijke broedertwisten tussen de zonen van William the Conqueror en tussen Richard Lionheart en King John – vooral bekend als achtergrond in de legende van Robin Hood. In 1554 liet koningin Mary I haar halfzus Elizabeth langere tijd opsluiten. Toen Elizabeth daarna koningin werd, liet zij op haar beurt haar achternicht Mary, Queen of Scots, gevangennemen en ombrengen.
Overigens dankt Charles zijn koningschap óók aan een broedertwist. Zijn grootvader George VI werd in 1936 koning nadat diens broer Edward VIII min of meer gedwongen was afgetreden tijdens de zogeheten abdicatiecrisis. In een iets andere versie van de geschiedenis waren koning Charles III en Andrew Windsor-Mountbatten hooguit achterneven van het huidige staatshoofd geweest.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant