is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Nederland is een land van vermogende burgers. Gemiddeld hebben huishoudens (cijfers 2024) een vermogen van 335 duizend euro: eigen woning, bankrekeningen, aandelen, bitcoins enzovoorts, minus de schulden. Helaas is het nogal ongelijk verdeeld, wat blijkt uit het mediaan vermogen. Dat is 195 duizend euro, oftewel: 50 procent van de Nederlandse huishoudens heeft meer dan 195 duizend en 50 procent heeft minder dan dat bedrag.
In totaal telt Nederland 8,4 miljoen huishoudens. Het totale vermogen komt daarmee uit op 2,8 biljoen (2.800 miljard) euro. Dat is enorm. Indien daar een simpele vermogensbelasting van 5 procent op zou worden geheven, was de opbrengst 140 miljard. Dat is meer dan de hele inkomstenbelasting: 128 miljard.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In theorie zou de inkomstenbelasting kunnen worden afgeschaft en vervangen door een simpele vermogensbelasting. Als dit rechtse kabinet 5 procent veel te hoog vindt, zou de vermogensbelasting 1 procent kunnen worden of 0,7 procent, het oude tarief van voor de invoering van box 3. Het levert ook veel meer op dan box 3. Al gauw 20 miljard – zonder vrijstellingen – tegen 2 miljard dit jaar voor box 3. De bezuinigingen in de zorg zijn niet meer nodig.
Maar waarom simpel als het moeilijk kan. Box 3 is inmiddels het grootste gedrocht uit de fiscale geschiedenis van het land. Een monster van Frankenstein werd het in deze krant genoemd door een D66-kamerlid - ‘juridisch wankel, slecht uitlegbaar en uiterst complex’.
In de afgelopen weken is de Tweede Kamer bezig geweest de box 3-regeling te vertimmeren, omdat het oude systeem door de hoogste rechter was opgeblazen. Maar de audiovisuele media besteedden er nauwelijks aandacht aan, omdat het voor de eenvoudige radioluisteraar en televisiekijker niet uit te leggen was.
Iedereen werd duizelig van de afkortingen, percentages, vrijstellingen, uitzonderingen en ontwijkingsmogelijkheden. Waarschijnlijk weet nu nog geen 1 procent van de Nederlanders het verschil tussen een vermogenswinstbelasting (vwb) en vermogensaanwasbelasting (vab), gerealiseerde vermogenswinst en niet-gerealiseerde vermogenswinst, papieren winsten en daadwerkelijke winsten.
De Raad van State stelde eerder al dat dit het ‘doenvermogen’ van belastingplichtigen – het vermogen om aan de regels te voldoen – te boven gaat. De Belastingdienst roept al duizend fulltime medewerkers nodig te hebben om de aangepaste box 3-regeling uit te voeren.
Het allergrootste probleem is dat iedereen die vermogen heeft dat onder box 3 valt, zich op voorhand bedot voelt. Ze zijn bang meer te betalen dan ze eigenlijk moeten – of meer dan wat buren of kennissen betalen – omdat ze door de bomen het bos niet meer zien. Het wantrouwen in de overheid neemt daardoor verder toe.
Op een simpele vermogensbelasting zal zonder twijfel ook worden gemopperd , maar die is tenminste duidelijk. Er is een internationaal uitwisselingsverdrag, Common Reporting Standard (CRS), waardoor de fiscus al uit 95 landen automatisch financiële gegevens krijgt, zodat het over de grens brengen van vermogens ingewikkelder en duurder is.
Belastingontwijking kan niet ingewikkeld en duur genoeg zijn. Vermogensbelasting heffen zou een fluitje van een cent moeten zijn in een zo vermogend land.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant