De Zuid-Koreaanse ex-president Yoon Suk-yeol (65) is schuldig bevonden aan het leiden van een opstand. De rechtbank in Seoul geeft hem daarom een levenslange gevangenisstraf. Tegen Yoon was de doodstraf geëeist.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
Dit is het vonnis in de belangrijkste van in totaal acht rechtszaken tegen Yoon, die eind 2024 totaal onverwachts de staat van beleg uitriep. Het is een historische rechtszaak, want de democratie van Zuid-Korea, lang een autoritaire dictatuur waar staatsgrepen geregeld voorkwamen, is door Yoons machtsgreep ernstig geschaad. Yoon is een uiterst rechtse, oud-openbare aanklager die zich als politicus laat inspireren door de Maga-beweging van de Amerikaanse president Donald Trump.
De rechter acht Yoon schuldig aan het omverwerpen van het constitutioneel gezag, maar vindt niet afdoende bewezen dat Yoon zijn machtsgreep al een jaar van tevoren begon voor te bereiden. Wel staat volgens de rechter vast dat Yoon van plan was het parlement buitenspel te zetten en zijn politieke tegenstanders te laten arresteren door militairen en legerhelikopters naar het parlement te sturen.
Op 3 december 2024 voerde de radicaal-rechtse president Yoon Suk-yeol zonder duidelijke aanleiding de krijgswet in, waarmee hij de politiek lamlegde. Woedende burgers en parlementariërs namen het op tegen tot de tanden bewapende militairen die op bevel van Yoon moesten voorkomen dat het parlement de krijgswet wegstemde. Dat gebeurde toch, waardoor Yoons bizarre maatregel na zes uur alsnog van tafel was.
Buiten de rechtbank verzamelden zich donderdag vele honderden aanhangers van Yoon. Ook zijn tegenstanders demonstreerden massaal: zij riepen op tot de doodstraf voor Yoon. Dat is de maximumstraf voor rebellie, al betekent de doodstraf in de praktijk levenslange opsluiting omdat Zuid-Korea sinds de jaren negentig geen terdoodveroordeelden executeert. Yoon kreeg echter levenslang.
De zaak verdeelt het toch al gepolariseerde Zuid-Korea enorm: volgens opiniepeilingen vindt 20 tot 30 procent van de Zuid-Koreanen dat Yoon niets heeft misdaan. De politieke chaos van Yoons machtsgreep legde de kwetsbaarheden bloot van de Zuid-Koreaanse democratie, waar presidenten relatief veel macht hebben. De Zuid-Koreaanse regering is nog steeds bezig het leger en veiligheidsdiensten te ontdoen van Yoons sympathisanten.
De politieke instabiliteit was ook schadelijk voor Zuid-Korea’s internationale reputatie: Seoul kwam nauwelijks toe aan het hanteren van de handelsoorlog van de Amerikaanse president Donald Trump en de betrekkingen met Noord-Korea hebben zware averij opgelopen nadat Yoon het noorden liet provoceren met drones, in de hoop op een militaire reactie van Noord-Korea. Daarmee zou hij het instellen van de krijgswet hebben willen rechtvaardigen.
Donderdag kregen ook leden van Yoons kabinet en legertop hun vonnis te horen in de rebelliezaak. In eerdere processen rond het invoeren van de krijgswet werden zijn premier en minister van Binnenlandse Zaken al tot zware gevangenisstraffen veroordeeld. Ook Yoons defensieminister Kim Yong-hyun, tegen wie levenslang was geëist wegens zijn aandeel in Yoons machtsgreep, werd donderdag schuldig bevonden aan rebellie. Hij kreeg 30 jaar gevangenisstraf.
Yoon heeft tot dusver bij elke rechtszaak tegen hem halsstarrig zijn onschuld volgehouden. Met het invoeren van de krijgswet wilde hij slechts het Zuid-Koreaanse publiek ‘bewust maken’ van politieke tegenwerking door de oppositie, die met een meerderheid in het parlement Yoons wetsvoorstellen tegenhield. Bovendien vindt Yoon dat de krijgswet met zes uur zo kort duurde dat van opstand geen sprake is. Het is nog niet bekend of Yoon in beroep gaat tegen de uitspraak.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant