Vredesraad Donderdag komt de Vredesraad, die is gevormd door de Amerikaanse president, voor het eerst bij elkaar in Washington. Het bonte gezelschap, Trumps alternatief voor de Verenigde Naties, roept nog veel vragen op.
De Amerikaanse president Trump houdt het oprichtingshandvest omhoog van zijn Vredesraad tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos, op 22 januari 2026.
Het logo van de Vredesraad is veelzeggend. Geflankeerd door gouden palmtakken met op de achtergrond een schild, prijkt een uitsnede van de wereldkaart in goud: het westelijk halfrond. Het vignet verraadt Trumps liefde voor bling. En ook zijn wereldvisie, zag de Britse historicus Mark Mazower. Alles draait om de VS, de rest doet er nauwelijks toe.
Het logo van Trumps Raad, die deze donderdag in Washington voor het eerst bijeenkomt, lijkt geënt op het bekende beeldmerk van de VN. Op het blauwe VN-logo is de wereld neutraal wit én compleet: alle werelddelen zijn zichtbaar. De VN heeft ook – witte – palmtakken, maar geen schild.
De nieuwe internationale organisatie is een vehikel voor de macht van Trump dat nog veel vragen oproept. Wordt het een eendagsvlieg of weet Trump de wereld ermee naar zijn hand te zetten?
Trump is er de baas, voor het leven. Hij heeft zestig regeringsleiders uitgenodigd aan te schuiven. Sommige landen mogen voor een periode van drie jaar meedoen. Andere mogen een eeuwigdurend lidmaatschap kopen, voor 1 miljard dollar. In Washington zouden deze week een twintigtal leiders vergaderen. Verwacht wordt dat ze 5 miljard dollar zullen vrijmaken voor de wederopbouw van Gaza.
De reacties op Trumps uitnodiging waren gemengd. Sommige landen waren snel aan boord. Onder andere Argentinië, Armenië, Azerbeidzjan, Bahrein, Kazachstan, Mongolië, Pakistan, Paraguay, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten waren aanwezig toen vorige maand op het World Economic Forum in Davos het handvest van de Raad werd ondertekend. Rusland en China waren er niet. In Indonesië, het grootste moslimland ter wereld, is politiek rumoer uitgebroken over het plan van president Prabowo Subianto om via de Vredesraad achtduizend militairen te leveren voor een vredesmissie in Gaza. De missie zou er, zeggen critici, alleen toe dienen om Israëlische oorlogsmisdaden te verhullen.
Europa reageerde verdeeld. Frankijk en het Verenigd Koninkrijk bedankten voor de eer. Hongarije, Bulgarije en Kosovo meldden zich aan. Andere genodigden vonden de kwestie hoogst ongemakkelijk en proberen tijd te rekken. EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen behoorde ook tot de gelukkigen. De Commissie stuurt Commissaris voor de Middellandse Zee, Dubravka Suica, als toehoorder naar de vergadering. Ook Roemenië, Cyprus en Italië nemen deel als toehoorder. In Italië is lidmaatschap in strijd met de grondwet omdat Rome alleen lid mag worden van clubs waar landen gelijkwaardig zijn. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel schreef eind januari aan de Kamer dat Nederland de uitnodiging nog in beraad heeft.
De Vredesraad heeft een curieuze ontstaansgeschiedenis. Het begon als onderdeel van Trumps vredesplan voor Gaza. Voor die raad gaven de VN in november een mandaat voor twee jaar. De raad zou moeten toezien op uitvoering van het twintigpuntenplan voor het Palestijnse gebied. Het was een idee uit de koker van de voormalige Britse premier Tony Blair, die zelf voorzitter zou worden en al vroeg voormalig vicepremier en VN-diplomaat Sigrid Kaag op het oog had als een van de medebestuurders.
Twee maanden later bleek het project veel ambitieuzer. De Vredesraad van Trump moet niet alleen vrede brengen in Gaza, maar heeft mondiale ambities. „Deze raad zou een van de belangrijkste organisaties ooit kunnen worden”, zei Trump in Davos. „Vandaag zetten we eerste stappen op weg naar betere tijden voor het Midden-Oosten en een veiligere toekomst voor de wereld.”
De kleine Gaza-raad bestaat op papier overigens nog steeds, maar heeft naar verluidt nog nooit vergaderd.
Voorafgaand aan de aankondiging van de oprichting van de Vredesraad op het WEF in Davos.
De Vredesraad is Trumps alternatief voor de VN, een organisatie die hij al jaren bekritiseert en met zichtbaar genoegen kleineert. In september vertelde hij tijdens de VN-vergadering van wereldleiders in New York dat hij en de First Lady bij aankomst op het VN-hoofdkwartier bijna ten val waren gekomen door een defecte roltrap. Later bleek dat een vlogger uit het gevolg van Melania een noodstop van de trap had veroorzaakt. Ook spuide Trump zijn ongenoegen omdat de VN hem ooit als projectontwikkelaar gepasseerd zou hebben bij een renovatie. Hij had het voor minder geld veel mooier gemaakt, snoefde hij.
Trumps kritiek op de VN beperkt zich niet tot de aankleding van het hoofdkantoor. Hij ziet de VN als een organisatie die niet functioneert en de VS geld aftroggelt om daarmee kritiek op Washington en een ‘woke-agenda’ te financieren. Dat moet afgelopen zijn. Zijn minister van buitenlandse zaken Marco Rubio somde afgelopen zaterdag tijdens een toespraak op de veiligheidsconferentie in München nog eens op waar de VN faalden.
De VN waren niet in staat om de oorlog in Gaza te beëindigen. „Amerikaans leiderschap bevrijdde de gegijzelden van barbaren en zorgde voor een kwetsbaar staakt-het-vuren.” De VN was niet in staat vrede te brengen in Oekraïne. „Er was Amerikaans leiderschap voor nodig om partijen aan tafel te krijgen.” De VN waren niet in staat het nucleaire programma van Teheran in te dammen. „Daar waren veertien precisiebombardementen met Amerikaanse B2-bommenwerpers voor nodig.”
In een perfecte wereld zouden diplomaten die problemen oplossen met krachtige resoluties, zei Rubio. „Maar we leven niet een perfecte wereld” en de VS kunnen niet toelaten dat vijanden zich „verbergen achter abstracties van internationaal recht, dat ze zelf vaak overtreden”.
Team Trump wil zich niet terugtrekken uit de VN, maar de organisatie hervormen. Om de VN naar MAGA-denkbeelden te kneden, heeft Washington de geldkraan dichtgedraaid en is uit een groot aantal VN-organisaties gestapt. De VS zijn de VN nog 1,5 miljard dollar schuldig aan achterstallige bijdragen. Daarnaast is er nu dus de Vredesraad, waarmee Trump wil bewijzen dat hij sneller vrede kan brengen dan de vaak om bureaucratie en machteloosheid beschimpte VN.
Voor Gaza heeft Trump inmiddels vier organen in het leven geroepen. De overkoepelende Board of Peace, die hij zelf voorzit. Een Executive Board, waar naast Blair onder anderen Rubio en schoonzoon Jared Kushner lid van zijn. Dan is er een ondersteunende Executive Board voor Gaza, met onder anderen Blair en Kaag, een technisch Palestijns bestuur (National Committee for the Administation of Gaza, NCAG) én een militaire organisatie die moet toezien op het bestand, de International Stabilisation Force (ISF).
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet