De gemeente Lochem is van plan om omwonenden van een azc 1.000 euro te geven voor ‘veiligheidsmaatregelen’, ook al zitten die daar niet op te wachten en zijn er geen incidenten met asielzoekers bekend. ‘Een giftig signaal.’
Het onbegrip bij Ron Buitelaar is voelbaar. Al jaren dringen hij en zijn buurtbewoners bij de gemeente Lochem aan op meer inspraak bij de plannen voor de opvang van asielzoekers op het terrein tegenover zijn huis, in een rustig bosgebied aan de rand van de gemeente. ‘Keer op keer is dat nagelaten. En dan komen ze nu met dit?’
Buitelaar doelt op de plannen van het Lochemse college om 24 omwonenden van het asielzoekerscentrum 1.000 euro te schenken. Dat bedrag is bedoeld voor ‘preventieve maatregelen’ op hun eigen terrein. Het college spreekt over zaken als buitenverlichting en bewakingscamera’s. Het voorstel zou een ‘uitvloeisel’ zijn van gesprekken met omwonenden.
Maar Buitelaar weet van niets. In principe spreekt hij namens zichzelf, maar meerdere omwonenden wijzen naar hem als woordvoerder. Zij zijn vanwege de gevoeligheid van de kwestie terughoudend om de media te woord te staan. ‘We zijn helemaal niet op zoek naar 1.000 euro’, aldus Buitelaar, een standpunt dat andere omwonenden met hem delen.
Aan de Ampsenseweg verblijven sinds september vorig jaar 65 minderjarigen, die eerder zijn opgevangen in een hotel in de gemeente. Het is de bedoeling dat op de opvanglocatie, waar vroeger een jeugdzorginstelling was gevestigd, in de toekomst nog eens 185 andere asielzoekers worden gehuisvest. Het college zegt zich bewust te zijn van de ‘maatschappelijke impact’ in ‘een omgeving waar nu weinig mensen wonen’. Het wil daar ‘zorgvuldig’ mee omgaan.
Dat het college naar deze maatregel grijpt, is opvallend. Er bestaat nauwelijks een precedent voor. De gemeente Dordrecht kondigde in 2024 een vergelijkbare regeling aan, maar uit navraag blijkt dat die niet van kracht is en mede ‘door alle commotie’ is aangepast. Een definitief besluit volgt volgende week.
In Lochem staat de subsidieregeling ook niet helemaal vast. Begin maart zal de kwestie aan de orde komen bij een raadsvergadering. Het is onduidelijk of en wanneer er een stemming zal volgen. Omwonenden en ondernemers kunnen de komende weken hun reactie geven, waarna het college een definitief besluit neemt.
Op instemming van het Lochemse gemeenteraadslid Guido de Wit, van de Democratische Partij Lochem (2 van de 23 zetels), hoeft het college in ieder geval niet te rekenen. Hij doet het voorstel af als een ‘verkiezingsstunt’ en ‘een giftig signaal’. ‘En dat over de rug van kwetsbare mensen.’
Ook migratiedeskundige Carolus Grütters van de Radboud Universiteit noemt het vooruitlopen op mogelijke onveiligheid die ontstaat door de komst van de asielzoekers ‘een vorm van discriminatie’. ‘Je labelt een groep als crimineel. Die mensen voelen zich op voorhand buitengesloten en verdacht.’
De gemeente Lochem wilde woensdag geen vragen beantwoorden over de mogelijke stigmatisering van vluchtelingen door de subsidieregeling. Burgemeester Frans Backhuijs (VVD) en verantwoordelijk wethouder Michiel Rijsberman (D66) zouden volgens een woordvoerder de rest van de week niet aanwezig zijn op het gemeentehuis. Ze stonden de Volkskrant ook niet telefonisch te woord.
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) verwijst in een korte reactie terug naar het college. ‘Het is een actie van de gemeente Lochem.’
Wethouder Rijsberman stond dinsdag wel dagblad De Stentor te woord. Hij zei dat er ‘geen probleem’ is. ‘Er zijn geen incidenten geweest sinds de komst van het azc.’ Het bedrag zou vooral bedoeld zijn als tegemoetkoming voor omwonenden die tegen de gemeente geuit hebben dat ze ‘zorgen hebben over hun veiligheid’.
Volgens Grütters is niet onveiligheid het probleem, maar angst. ‘Dat los je niet op met geld, maar met klare en heldere communicatie over wat elders de ervaringen zijn. Een recent rapport van het WODC over criminaliteitscijfers stelt heel duidelijk dat er geen link is tussen onveiligheid en de vestiging van asielzoekerscentra.’
Van alle asielzoekers die tussen 2017 en 2024 in een COA-opvang verbleven, was slechts 3 procent betrokken bij een incident. Dat is ongeveer gelijk aan het percentage Nederlanders dat betrokken was bij vergelijkbare incidenten.
De 71-jarige Ivan Baas heeft al zo’n 5 jaar een huisje op een klein vakantiepark op enkele honderden meters van de opvanglocatie. Over het algemeen kan hij goed leven met de opvang van asielzoekers in de buurt. Hoewel hij begrijpt dat ‘enige overlast is inbegrepen’, vraagt hij zich tegelijkertijd af of het dan meteen nodig is om mensen ‘zich tot de tand toe te laten beveiligen’.
Baas ziet meer in andere maatregelen, zoals een meldpunt voor overlastgevers. Bovendien zou de weg waaraan het asielzoekerscentrum ligt veiliger gemaakt moeten worden. Daar mag nu 60 kilometer per uur worden gereden. Straatverlichting is er niet.
Ook in gesprekken met andere omwonenden komt de weg steevast terug. Zij maken zich zorgen over rondhangende mensen en extra ongelukken in het donker, omdat de asielzoekers mogelijk niet altijd een dagbesteding hebben. ‘Dat geld had veel beter besteed kunnen worden’, aldus een boer die anoniem wil blijven.
Dat de gemeente toch met dit voorstel is gekomen, is volgens Buitelaar niet alleen ongelooflijk. Het is vooral zonde. ‘Want we stonden hier aanvankelijk echt welwillend tegenover de opvang van asielzoekers, als de schaal ervan maar zou aansluiten bij de omgeving.’
Het draagvlak waarnaar de gemeente op zoek zegt te zijn, is volgens hem steeds meer weggeëbd. Terwijl dat er anders dan in veel andere gemeenten volgens hem hier wel echt was. Omwonenden zouden continu voor voldongen feiten zijn gesteld bij de plannen om meer asielzoekers op te vangen.
Die 1.000 euro doet daar weinig aan af. ‘Dit bedrag voelt als een goedmakertje. Ik heb inmiddels zoiets van: flikker maar op met je geld.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant