is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Boeren, bankiers, AOW’ers en zelfs mondhygiënisten moeten zo snel mogelijk omgeschoold worden tot bouwvakkers, indien het de regering menens is één miljoen woningen te bouwen en ook de infrastructuur nog op de schop te nemen.
Deze noodkreet sloeg de lobby-organisatie van aannemers Bouwend Nederland vorige week in Het Financieele Dagblad. Er zijn 75 duizend fulltime vacatures in de bouw. En daar is geen mens voor te krijgen. Ook op lange termijn komen er te weinig vaklieden van de opleidingen - hoe goed loodgieteren, timmeren en metselen tegenwoordig ook betaald wordt. Zijinstromers moeten uitkomst bieden.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Kritisch zijn de aannemers niet. Twee linkerhanden is geen beletsel. Ex-gedetineerden kunnen in de bouw aan de slag. Of veehouders en akkerbouwers die vanwege de stikstofaanpak hun bedrijf en werk kwijtraken. Bankiers die vanwege AI niet meer nodig zijn voor het beoordelen van hypotheken, zouden keukens en badkamers moeten gaan monteren. Bouwbedrijf Heijmans nam al 62 statushouders in dienst. Onlangs haalde een aannemer zelfs een mondhygiëniste binnen die genoeg had van het verwijderen van tandplak en tandsteen en liever een paar planken tegen elkaar wilde spijkeren. Dat resultaat is blijvender dan gepolijste tanden.
De nieuwe regering helpt een handje. De WW wordt verkort tot één jaar, zodat mensen zonder werk wel eieren voor hun geld kiezen. Misschien is het niet sexy om voor dag en dauw op te staan, zoals dat gaat in de bouw, maar het voordeel is dat je voor de avondspits al naar huis mag.
Een bouwvakker heeft echter, zoals de naam al zegt, een vak. De bouw, met relatief veel fysiek werk, zou beter versneld kunnen robotiseren. Er zijn al 3D-betonprinters die bouwdelen snel en efficiënt in elkaar zetten en ook voor minder afval zorgen. Metselaarrobots kunnen complete gevels in elkaar zetten. Er zijn ook robots die zelfstandig muren slopen, oppervlakken polijsten en materialen transporteren. Drones kunnen door bestaande gebouwen vliegen om uitgebreide bouwinformatie te verkrijgen voor het maken van 3D-modellen.
ABN Amro schreef in een onderzoeksrapport dat Nederland achterloopt in de robotrevolutie in de bouw, terwijl juist robots de efficiency kunnen verhogen. ING stelde in september 2025 dat de arbeidsproductiviteit van de bouw sinds de eeuwwisseling nauwelijks is gestegen. ‘Vergeleken met de industrie, waar automatisering al flinke stappen heeft gezet, loopt de bouw achter’, aldus ING.
Een van de mogelijke oorzaken is versnippering. Hoofdaannemers werken met onderaannemers, die met sub-onderaannemers en die vervolgens weer met zzp’ers. Een dergelijke bouwketen is mogelijk een manier om geld op arbeid te besparen door kleine partijen tegen elkaar uit te spelen, maar leidt tot minder investeringen en innovatie.
Grote bouwers zouden het hele werk met eigen mensen moeten doen, waardoor de planning kan verbeteren en de faalkosten teruglopen. Dan zouden investeringen in nieuwe methodes ook veel meer lonen.
Nederland was ooit een land van grote aannemers die internationaal aan de weg timmerden. Met zzp’ers zijn de Deltawerken en de Bijlmer niet gebouwd.
En zal ook de woningnood niet worden opgelost.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns