‘In de strijd tegen vijanden van onze democratie gaat het er niet om dat we brandwonden vermijden, maar dat we winnen’, schreef columnist Sander Schimmelpenninck als reactie op het opiniestuk van Bernice Franssen (‘Wanneer we vuur met vuur bestrijden, verbranden we ons allemaal’). Lezers reageren.
Laat Sander Schimmelpenninck nog jarenlang columnist blijven. Zodat hij nog jaren compassie met het extreemrechtse geluid met vuur en zwaard kan bestrijden. Hij heeft volkomen gelijk met zijn betoog tegen Bernice Franssen, die bij een denktank werkt.
De tijden van denken zijn voorbij, het zijn de tijden van doen. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Er is lang genoeg achterover geleund in de salons.
Het wordt hoog tijd om Nederland en Europa op orde te brengen, ons te distantiëren van fascisten en dictators en alle dommoren die erachteraan lopen. Het extreemrechtse geluid moet de wereld uit. Aan de slag!
Ineke Wennink, Bélaye (Frankrijk)
In de column van Sander Schimmelpenninck, waarin hij reageert op het opiniestuk van Bernice Franssen, gaat hij zogezegd ‘even mee’ met haar afdalen naar de wereld van de ander. Ik vermoed dat Schimmelpenninck best weet dat dit afdalen geen synoniem is voor denigrerende argumenten en sarcasme. En bij herlezing van dit opiniestuk bewijst Schimmelpenninck met deze reactie mijns inziens alleen maar het gelijk van Franssen. Spijtig, want juist op het onderwerp polarisatie zou een goede, mogelijk socratische publieke dialoog veel kunnen opleveren.
Joost van der Haar, Breda
Wat een geweldige column van Sander Schimmelpenninck: hij slaat de spijker weer op de kop met zijn heldere analyse. Sinds 9/11 denkt een deel van de bevolking dat moslims het probleem zijn en sinds de coronalockdowns is een flink deel helemaal van het padje gegaan. Ik heb helemaal geen behoefte om daar begrip voor te tonen!
Discriminerende uitlatingen en anti-wetenschappelijk geleuter horen helemaal geen ruimte te krijgen in onze samenleving. Heel goed dat Sander die valse balans benoemt. Ik ben dus intolerant voor intoleranten. Voor onredelijkheid maak ik geen tijd vrij. Ik ga graag in gesprek met andersdenkenden, maar dan wel op basis van respect voor de democratie en de feiten.
Max Duijsens, Beuningen
Dankjewel, Sander Schimmelpenninck! Ik was na het lezen van het opiniestuk van Bernice Franssen helemaal de weg kwijt. O jee, dacht ik, ik altijd met mijn grote bek, daar schieten we helemaal niks mee op. Ik was net 80 geworden en besloot om er in dit leven verder maar het zwijgen toe te doen. Ja, als het zelfs in de Volkskrant staat.
Maar gelukkig ben ik weer wakker. Het is afgrijselijk wat er in deze tijd in ons deel van de wereld gebeurt en het is in hoge mate ergerlijk dat weldenkende fatsoenlijke mensen het predicaat ultra-links krijgen en dat links tegenwoordig staat voor naïef (in sommige kringen).
Elke maandagochtend na het lezen van de column van Sander Schimmelpenninck weet ik het weer en hoop ik erop: eens zal gezond verstand, naastenliefde en fatsoen weer normaal zijn. Tot die tijd geef ik maar gewoon mijn mening en dat is, dat ik eigenlijk niet kan begrijpen dat een fatsoenlijk mens rechts kan zijn.
Anneke Klein, Bergen
Met heel veel ongemak lees ik de columns, of beter tirades, van Sander Schimmelpenninck over ‘domme extreemrechtse’ mensen. Sander is op deze manier voor mij de linkse extreme variant van Wierd Duk. Heeft hij dat zelf nog niet door?
Beterschap beiden, en ik weet zeker dat Nederland niet gebaat is bij jullie bijdragen waarbij iedereen over een kam wordt geschoren.
Maurice Ensink, Amsterdam
Een beetje veel venijn van Sander Schimmelpenninck in de richting van Bernice Franssen – dat is wat er blijft hangen na het lezen van zijn pennenvrucht. Vervolgens lees ik (dus) het stuk van Franssen. Serieus geschreven, maar het punt van Schimmelpenninck dat Franssens denkbeelden op macroniveau niet werken is als een loepzuiver doelpunt door het midden.
Het doet me denken aan het verschil tussen micro-economie en macro-economie. Als micro-econoom – bijvoorbeeld bedrijfseconoom – kun je op het gebied van macro-economie net zo hard de plank misslaan als op het gebied van compassie voor groepen; in deze discipline echter kan het óók op microniveau misgaan.
Met compassie kun je psychopaten net zo min veranderen als mensen met een andere seksuele geaardheid. Nog steeds zijn er mensen die geloven dat de laatstgenoemden met een soort van cursus ‘genezen’ kunnen worden. Bij een psychopaat past bovendien de vaststelling van de socioloog Niklas Luhmann, dat een systeem uitsluitend reageert op prikkels waar de eigen ‘sensoren’ mee vertrouwd zijn. Een psychopaat heeft geen compassie en is dus ook niet gevoelig voor compassie van anderen. Ook niet als de ander zich nederig (Franssen) opstelt.
Ik vraag me nu ineens af of Mark Rutte hier wat mee kan.
Rob Maris, Kreuzau (Duitsland)
Of het nu uit plaatsvervangende schaamte is of uit enig begrip voor ver van mij afstaande meningen weet ik niet, maar ik vind het altijd heel moeilijk hoe ik moet reageren als ik in gesprek ben met iemand met heel vergaande meningen aangaande asielzoekers, milieu of politiek in het algemeen. Als ik niet reageer maar laat praten, voelt dat achteraf als laf en is zeker probleemontwijkend.
Nu heb ik mijzelf een zin aangeleerd om in het gesprek te gebruiken die erg goed werkt: ‘Ik sta daar anders in’. Als ik dit heb gedeeld, kan het als opening dienen om meer te delen, maar werkt in ieder geval tegen het gevoel het maar te hebben laten gaan. Een respectvolle reactie zonder mijzelf te verliezen.
Timia Rugenbrink, Dieren
Op de column van Sander Schimmelpenninck, als reactie op het artikel van Bernice Franssen, kon je wachten. Met gestrekt been erin. Ik ben het doorgaans eens met zijn standpunten, maar niet met de toon.
Ik heb nog nooit vruchten geplukt zien worden van kleinering, sarcasme en gestrekte benen. Polarisatie – het woord zegt het al – helpt niet, het verhardt de tegenpartij, het bevordert conflict en oorlog. Pogen bij te sturen vanuit begrip van de ander (wat niet hetzelfde is als goedkeuring van diens ideeën, zoals Bernice heel duidelijk maakt) maakt veel meer kans, zowel in de kinderspeelzaal als op het partijpolitieke toneel. En die liggen uiteindelijk ten grondslag aan de staatspolitiek.
Als we vuur met vuur bestrijden, verbranden we allemaal. ‘Zal best’, zegt Sander. Toch denkt hij met deze strategie te kunnen winnen. Winnen is niet de vijand met geweld verslaan, maar oorlog en geweld voorkomen, zónder de eigen overtuigingen te verloochenen.
Hanja Ooms, Groningen
Misschien kunnen niet alle lezers zich vinden in de columns van Sander Schimmelpenninck, maar persoonlijk sta ik als één vrouw achter hem! Ik ben ervan overtuigd dat de krachtige toon die hij aanslaat tegen alles wat voorbij redelijk rechts is de enige manier is om het dreigende fascisme en daarmee de autoritaire en antidemocratische krachten in onze maatschappij tegen te gaan. Politici die onze democratie overeind willen houden tegen de stroom van het fascisme in, zouden aan hem een voorbeeld moeten nemen.
Maaike van Gilst, Dieren
Bernice Franssen stelt in haar opiniestuk dat we vuur niet met vuur moeten bestrijden maar compassie moeten tonen met ‘hen die kwaadaardig zijn’ om tot enig begrip voor elkaar te komen. Daarbij schoot me een les te binnen van mijn geschiedenisleraar op de middelbare school. Die merkte bij de behandeling van de weg van de geweldloze weerbaarheid van Mahatma Gandhi droog op, dat het succes daarvan uiteindelijk bepaald werd doordat het optreden van de Britse overheid door een kern van fatsoen werd gekarakteriseerd. Als Gandhi het tegen de nazi’s had moeten opnemen was dat heel anders afgelopen.
Gerard Visch, Amsterdam
Het publieke debat over omgaan met polarisatie is geopend. Ik moet natuurlijk daad bij mijn woord voegen, dus ik kies in deze reactie voor een andere toon dan Sander. Die poogt mijn stuk – of mij, dat is me niet helemaal duidelijk – met de grond gelijk te maken. Zijn toon in de afgelopen jaren in het publieke debat is een goed voorbeeld van waar ik tegen ageer. Op de inhoud kan hij het daarom onmogelijk met mij eens zijn, dan ondermijnt hij immers al zijn eigen werk.
Volkomen begrijpelijk als ik me even in hem verplaats. Het oneens zijn met de inhoud lukt hem echter ook niet echt. Hij weerlegt zaken waar mijn stuk helemaal niet over gaat. Mijn stuk gaat over hoe we elkaar benaderen van mens tot mens. En dan dus niet om gelijk te krijgen, maar om de kans dat er iets verandert, te vergroten.
Wie dát onderscheid ziet, begrijpt dat verder discussiëren geen zin heeft; wie dat niet ziet, overtuig ik namelijk niet met nog meer woorden.
Bernice Franssen, Amsterdam
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant