is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Beschavingen in de wereldgeschiedenis gaan veelal ten onder aan decadentie, schreef de Britse historicus Edward Gibbon in het standaardwerk The Decline and Fall of the Roman Empire.
Een eerste signaal is de erosie van burgerzin. Mensen raken meer gericht op individueel plezier en luxe dan op het bijdragen aan de gemeenschap of de staat. Het arbeidsethos en de opofferingsgezindheid waarmee de beschaving werd gecreëerd, verdwijnen. De bevolking wordt onverschillig tegenover politieke of sociale problemen. Heersers raken verstrikt in hun eigen machtsstrijd en verliezen het contact met de bevolking. De beschaving wordt te duur om in stand te houden en daardoor minder weerbaar.
Het klinkt anno 2026 allemaal heel herkenbaar: de teloorgang van links, het einde van ontwikkelingssamenwerking, het toenemend individualisme en nu de Epstein-affaire.
Als de pedoseksueel Jeffrey Epstein geen zelfmoord had gepleegd in zijn cel, zou hij met verbazing hebben gezien hoeveel kopstukken hij in zijn val heeft meegesleurd: CEO’s, Wall Street-handelaren, modellen, politici en royals. Er zijn al meer reputaties gesneuveld dan in de kredietcrisis van achttien jaar geleden. De winkelmagnaat Les Wexner, Barclays-baas Jes Staley, Apollo-investeerder Leon Black en topadvocaat Paul Weiss zijn op een zijspoor gezet, net als de Britse ambassadeur in Washington Peter Mandelson en de Noorse ambassadeur in Jordanië. In Slowakije nam een topadviseur van de premier Robert Fico ontslag en de voormalige Franse cultuurminister Jack Lang is zijn baan bij het prestigieuze Institut du Monde Arabe kwijt. En nog veel meer prominenten zijn in opspraak: van de Noorse ex-premier Thorbjørn Jagland, kroonprinses Mette-Marit, Microsoft-oprichter Bill Gates, de Indiase premier Modi, voormalig president Bill Clinton tot aan de huidige president Donald Trump.
En het lijkt nog maar het begin. Als alle miljoenen e-mails en apps zijn ontleed en het hele netwerk in kaart is gebracht, is een hele elite van oud geld en nouveaux riches betrokken bij het onpasselijke seksschandaal van de New Yorkse miljardair. ‘De geest van Jeffrey Epstein achtervolgt de gevestigde orde van het kapitalisme’, schreef The Economist. ‘De Epstein-saga is de fabel van het moderne kapitalisme’, aldus The Times. ‘Het Epstein-schandaal onthult het morele verval van het Amerikaanse kapitalisme’, ‘Jeffrey Epstein laat zien hoe het kapitalisme kwaadwillende personen beloont’, aldus andere krantenkoppen.
Nu wordt er al sinds de jaren zeventig gespeculeerd over het einde van het kapitalisme. Eerst waren er de oliecrises en de industriële aftakeling van het Westen. Begin deze eeuw was er de dotcomcrisis en 9/11. Toen kwam de kredietcrisis van 2007 en 2008. Vervolgens was er corona. En nu is er een hernieuwde golf van populisme, nationalisme en protectionisme. Maar elke keer recht het kapitalisme de rug.
Uit de Epstein-zaak blijkt de hypocrisie van veel prominenten. Ze predikten vaak gelijkheid, bestrijding van de armoede en vrouwenrechten en lieten zich tegelijkertijd door Epstein fêteren.
De vraag is of de mondiale gemeenschap zich daarover zo opwindt dat de stoelpoten onder het kapitalistisch systeem worden weggezaagd. Of dat iedereen even gruwelt (en tegelijkertijd smult) en vervolgens de kop in het zand steekt, zodat de westerse beschaving ook dit overleeft.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant