De Amerikaanse president Donald Trump zegt in gesprek te zijn met de Chinese leider Xi Jinping over de Amerikaanse wapenverkoop aan Taiwan. Dit gaat in tegen het decennialang geldende beleid dat Washington niet met Beijing onderhandelt over leveranties aan Taipei.
is China-correspondent van de Volkskrant. Ze woont in Beijing.
Onlangs maakte de Chinese leider bezwaar tegen de deal met de eilanddemocratie, die China als afvallige provincie beschouwt. ‘We zullen binnenkort een beslissing nemen’, zei de Amerikaanse president maandag tijdens een kort persmoment aan boord van Air Force One. Donald Trump voegde ook toe dat hij een ‘heel goede relatie met president Xi’ heeft.
Met de terloopse opmerkingen trekt Trump ‘een van de fundamenten onder de betrekkingen tussen Taiwan en de Verenigde Staten in twijfel,’ aldus analist William Yang van de denktank International Crisis Group.
Amerikaanse onderhandelingen met China over de verkoop van wapens aan Taiwan zijn in tegenspraak met Amerikaans beleid dat sinds 1982 aan de basis ligt van de relaties tussen de VS en Taiwan. In de zogeheten Zes Garanties zegde de VS toe dat het niet met China in gesprek zou gaan over dat onderwerp.
Trump is van plan om Xi in april in Beijing ontmoeten, in een poging de handelsrelatie tussen de twee grootste economieën ter wereld te herstellen. Twee weken geleden spraken Xi en Trump elkaar telefonisch. In dat gesprek zei de Chinese leider dat ‘de kwestie-Taiwan het belangrijkste onderwerp is in de betrekkingen tussen China en de VS’.
Ook maande Xi de Amerikaanse president ertoe om ‘wapenverkoop aan Taiwan met voorzichtigheid’ te betrachten. Die ongebruikelijk directe woorden werden geïnterpreteerd als een verholen waarschuwing dat wapenleveranties aan Taiwan de topontmoeting in Beijing in gevaar zouden kunnen brengen.
China beschouwt het democratisch bestuurde Taiwan als een afvallige provincie, die dient te worden ‘herenigd’ met het Chinese ‘moederland’. Daartoe is het gebruik van militaire middelen door China nooit uitgesloten. Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten moet China in 2027 in staat zijn om een mogelijke invasie uit te voeren.
De Verenigde Staten hebben Taiwan de laatste jaren onder grote druk gezet om zijn militaire paraatheid drastisch te verhogen. Elbridge Colby, de Amerikaanse onderminister van Defensie, stelde vorig jaar maart dat de VS ‘niet méér toegewijd kunnen zijn aan de verdediging van Taiwan dan het eiland zelf,’ en riep Taiwan op zijn defensiebudget extreem te verhogen, tot ongeveer 10 procent van het bbp. Ter vergelijking: dat is het dubbele van de nieuwe Navo-doelstelling voor 2035.
In reactie op de Amerikaanse druk heeft Taiwan de defensie-uitgaven dit jaar verhoogd naar 3,33 procent; in 2030 wil het 5 procent bereiken. Daarnaast probeert de Taiwanese regering al maanden met grote moeite een extra defensieplan van 37 miljard euro door het parlement te loodsen. In dat parlement vormt de China-vriendelijkere oppositiepartij KMT momenteel de meerderheid.
De oppositiepartij zegt het plan te blokkeren omdat ze meer details wil over waar het enorme bedrag aan zal worden besteed, en de garantie dat Amerika de wapens bijtijds zal leveren. ‘Men vreest dat de Amerikaanse defensie-industrie Taiwan als een pinautomaat behandelt,’ zegt analist Yang. Hij voorspelt dat de oppositie Trumps uitspraken zal zien als ‘nieuw bewijs’ van haar wantrouwen jegens de VS, en dat de KMT de hakken verder in het zand zal zetten.
De komende dagen zullen media ongetwijfeld proberen om meer duidelijkheid te verkrijgen over wat Trump, die maandagavond minder dan een minuut voor de vuist weg over Taiwan sprak, met Xi heeft besproken. China-expert Bonnie Glaser, van het German Marshall Fund in Washington, trekt zelfs in twijfel of Trump daadwerkelijk met Xi over de wapendeal met Taiwan heeft gesproken. ‘Dat is onwaarschijnlijk’, zei ze in The Japan Times.
Maar het kwaad is al geschied, zegt analist Yang. ‘Hiermee is een reeks gebeurtenissen in werking gezet die China in staat stelt om de grenzen verder te verleggen. Beijing voelt een Amerikaanse terugtrekking van de steun voor Taiwan, en zal deze kwestie nu in april,’ bij de topontmoeting tussen Trump en Xi, ‘bovenaan de agenda zetten. Dit is een opening om een nieuw normaal te creëren.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant