Tributebands zijn ongekend populair. Tot afgrijzen van sommige artiesten die publiek zoeken voor eigen werk. Bittere noodzaak, verweren poppodia zich: zonder de Vlaamse Tom Petty ook geen thrashmetal uit eigen regio. ‘Het is onze jeugd.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
I won’t back down galmt nog na als Frank Saenen aan het publiek vraagt: ‘Zijn er ook Tom Petty-fans in de zaal? Dan gaan jullie dit nummer zeker kennen.’ Instemmend gejoel volgt, dan meteen de herkenning: Into the great wide open is heerlijk vertrouwd terrein.
De echte Tom Petty is al ruim acht jaar dood. Toch herleeft de Amerikaanse singer-songwriter zaterdagavond voor een volle zaal in De Kroepoekfabriek in Vlaardingen, door de Vlaamse tributeband Petty’s Heartbreakers. The Beatles in De Krocht in Zandvoort, Kate Bush in Zierikzee: door het hele land waren ook dit weekend eerbetoonshows te bezoeken. Meer dan ooit zijn ze in trek.
‘Natuurlijk kan niks op tegen het origineel’, zegt Kees Nieuwstraten (71), die met zijn muziekmaten vooraan staat. ‘Maar Petty is helaas niet meer onder ons en zo kunnen we toch nog van zijn muziek genieten.’ The Doors, The Eagles, Eric Clapton en Pink Floyd: hij zag ze allemaal. Althans: nagespeeld. ‘Het is onze jeugd.’
Vergis je niet in het niveau, zegt de hobbyrocker van de lokale coverband The HUVters. Onlangs ging hij naar een Creedence Clearwater Revival-coverband. ‘De drummer was beter dan de echte.’
Berend Schans, directeur van Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF), herkent de trend. ‘Het is lastig geworden een zaal vol te krijgen voor een onbekende band zonder hitje. Zelfs het Concertgebouw programmeert tegenwoordig muziek van Fleetwood Mac. Het is een genre op zich geworden.’
De populariteit is verder aangewakkerd door The Tribute: Battle of the Bands. Het tv-programma is sinds 2022 te zien op SBS6 en trekt regelmatig meer dan een miljoen kijkers. De finalisten spelen in april vier avonden in een volle Ziggo Dome.
Nostalgie is een drijvende kracht. In De Kroepoekfabriek zijn 55-plussers in de meerderheid. Wat ook meespeelt, zegt een man die twee grote bier bestelt: de torenhoge ticketprijzen die wereldartiesten vragen. ‘Dit is nog betaalbaar.’ Een kaartje voor vanavond kostte 17,50 euro.
Handig voor podia: de acts zijn letterlijk inwisselbaar. De Dire Straits-coverband die volgende week optreedt in De Speeldoos in Baarn is een andere dan die was aangekondigd, waarschuwt het theater. Waarschijnlijk hoort het publiek het verschil toch niet tijdens Walk of life.
Schans kijkt genuanceerd naar de ontwikkeling. ‘Het zijn soms geweldige muzikanten, zoals oud-bandgenoten van Bowie die zijn repertoire spelen. Dat vind ik een ander verhaal dan de zoveelste Pearl Jam-coverband, een band die zelf nog toert.’
De kritiek daarop neemt toe. Recentelijk beklaagde de Brabantse rockband Voltage zich erover dat publiek steeds vaker kiest voor ‘avonden met bekende meezingers en tribute-shows’. Die verdringen volgens hen acts zoals zij – met eigen werk.
Pablo van de Poel, voorman van DeWolff, viel hen bij. Programmeurs kiezen vaker voor ‘zekerheid in plaats van avontuur’, zei hij tegen het AD, en komen dan uit bij tributebands. ‘Met alle respect voor deze acts, maar dat is geen cultuur, dat is entertainment.’
Maar de keuze voor namaak is niet uit weelde, zegt Berend Schans. Uit een laatste inventarisatie blijkt dat 71 procent van de poppodia 2025 vreest af te sluiten met verlies. Alle kosten stijgen, de subsidie niet. ‘Pop komt er nog steeds bekaaid van af.’
Ook De Kroepoekfabriek boekt vaker tributebands. De Italiaanse Nirvana-act Bleach trok in Vlaardingen meermaals een volle zaal. Meer uit de buurt kwamen Totally Spice (‘Dichter bij the real thing kom je niet!’) en U2One (U2two bestaat ook). En in mei zingt Joy Division Undercover vijftig jaar na de oprichting van de echte band ongetwijfeld nog steeds dat liefde ons zal verscheuren.
‘Bij ons bestaat het naast elkaar’, zegt directeur Bart van Dorp. Talentontwikkeling blijft het belangrijkste doel van het relatief jonge poppodium, dat grotendeels drijft op vrijwilligers. De Kroepoekfabriek programmeert tributebands daarom met mate en met beleid.
‘We streven naar een goede mix van grote namen en onbekend talent’, zegt Van Dorp. Om laagdrempelig te blijven zijn optredens regelmatig gratis. Ook zijn er speciale ‘snelkookpandagen’ voor lokale muzikanten. ‘Ons motto is: van de zolderkamer via De Kroepoekfabriek naar Lowlands.’
Maar daarvoor is af en toe een ‘knalavond’ met een volle zaal én een goede baromzet onmisbaar, zegt Van Dorp. En daar zorgen bekende namen voor – imitatie of niet. ‘Zo maken we andere dingen mogelijk.’ Komende donderdag bijvoorbeeld een open podium voor rappers uit de buurt. En volgende maand de thrashmetal van het lokale Fade to Back (niet te verwarren met een bekende Metallica-tributeband).
Belangenbehartiger Berend Schans vindt het goed als podia kaskrakers gebruiken om talent een podium te kunnen bieden. Maar, zegt hij: ‘Soms helt het over. Dan moet je niet vreemd opkijken als een horecaondernemer straks naar de rechter stapt en zegt: ik boek ook coverbands, maar krijg geen subsidie.’
In De Kroepoekfabriek duurt het even voor het publiek zich durft te geven. Met American girl wordt voorzichtig meegeklapt. Voor Mary Jane’s last dance gaan de eerste telefoons de lucht in. Bij Free fallin’ is bij iedereen de schroom verdwenen: de uithaal gaat massaal uit volle borst. Een man vooraan speelt luchtgitaar.
Manager Van Dorp weet hoe verleidelijk bekend werk is voor de massa. ‘Maar ik wil wel oproepen: laat je af en toe verrassen. Op zulke avonden gebeuren de mooiste dingen.’
Saenen zingt namens Petty in Learning to fly: ‘The good old days may not return.’ Maar daar denkt het publiek in Vlaardingen duidelijk anders over. Met of zonder vleugels: de goede oude tijd is juist voor even terug.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant