is economieredacteur en commentator van de Volkskrant.
Het schrappen van een gehate klimaatregel is precies wat de Republikeinen nu al zestien jaar proberen en waar hun gedroomde president nu in slaagt.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Als er een politiek thema is waarbij egoïsme, kortzichtigheid en gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel een rechtse leidraad kunnen vormen, dan is het wel het klimaatbeleid. Omdat deze eigenschappen ook het karakter van de Amerikaanse president Trump vormen, is het verleidelijk te denken dat het besluit vorige week om de binnenlandse broeikasgasuitstoot vrij baan te geven, vooral zijn besluit is.
Dat is niet zo. De streep die Trump donderdag zette door de zogeheten endangerment finding, die stelt dat broeikasgassen een bedreiging vormen voor de bevolking, is de apotheose van een lang gekoesterde wens van het Amerikaanse (fossiele) bedrijfsleven en de conservatieve politici die hun belangen behartigen.
Alleen hadden de eindeloze rechtszaken die zij tegen het Environmental Protection Agency (EPA) aanspanden geen effect. Trump lukt het met een pennenstreek.
Eens te meer bevestigde Trump daarmee het pact dat de Republikeinen met hun president hebben gesloten. Hij mag vrouwen lastigvallen, belasting ontduiken, belangen verstrengelen, Russische hulp krijgen, wetten negeren, geweld aanmoedigen, een machtsgreep plegen, buitenlandse bondgenoten laten vallen, een politiestaat optuigen – zolang hij maar conservatieve rechters benoemt, de belastingen verlaagt en vervelende regels afschaft.
Trump delivers, misschien juist dankzij de schaamteloosheid die hem eigen is. En juist daarom is dat verbond veel bestendiger dan de buitenwacht maar blijft denken, die bij elke buitenissigheid van Trump denkt dat hij nu echt te ver is gegaan. Nee: het schrappen van een gehate klimaatregel, dat is precies wat de Republikeinen al zestien jaar proberen en waar hun gedroomde president nu in slaagt.
Auto’s mogen weer zoveel CO2 uitstoten als ze kunnen, aardgasboorders mogen weer zo veel methaan laten ontsnappen als ze willen, de schoorstenen van kolencentrales kunnen blijven roken. Dit, zei Trump, is de kern van de Amerikaanse Droom.
‘Dat wat sommigen de heilige graal van de klimaatveranderingsreligie noemen, is nu geëlimineerd’, juichte Lee Zeldin, een Republikeinse Trump-loyalist die nu de baas is van de EPA. Onder zijn leiding is deze federale milieudienst verworden tot een verlengstuk van de olie- en auto-industrie. Klimaatverandering is van feit tot geloof gedegradeerd – en daarmee onderdeel van de cultuuroorlog tegen alles wat mededogen toont of verder reikt dan het eigenbelang.
De endangerment finding dat broeikasgassen gevaarlijk zijn, is een conclusie van de EPA uit 2009, toen Barack Obama president was. Om die reden doen de Republikeinen het af als een politiek besluit. Dat daar enorme hoeveelheden wetenschappelijke data aan ten grondslag liggen, observaties en gemodelleerde inschattingen die de afgelopen jaren alleen maar bevestigd zijn, wordt door hen genegeerd. Dat ook het Hooggerechtshof in 2007 al stelde dat de zogeheten Clean Air Act de EPA verplicht om ook broeikasgassen te reguleren, wordt eveneens door hen genegeerd.
Dat betekent waarschijnlijk dat het besluit op juridisch drijfzand rust. Alleen het Hooggerechtshof kan een uitspraak van het Hooggerechtshof verwerpen. Sommige staten hebben al rechtszaken aangespannen. Een lang juridisch gevecht dreigt. Bovendien kan het Hooggerechtshof, door Trump tot een conservatief bolwerk gemaakt, de president zomaar gelijk geven.
Hoe dan ook blijkt eens te meer hoe fragiel een democratisch systeem is, onder een machthebber die zich niets gelegen laat liggen aan bestuurlijke, juridische en ethische normen. De selectieve deregulering die zijn einddoel is, belooft weinig goeds voor iedereen die daarvan niet profiteert.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant