DEN HAAG - Den Haag is door de jaren heen zó veranderd. Een bekende regel uit het Haagse volkslied O,o, Den Haag. En niet alleen Harry Klorkestein viel het op. Er is nu een boek met over gesloopte iconen in Den Haag: Niet voor de eeuwigheid gebouwd.
Wij belden met coauteur en redacteur Raymund Schütz, in het dagelijks leven wetenschappelijk onderzoeker bij het Gemeentearchief en namens die instantie ook bestuurslid van de geschiedkundige vereniging Die Haghe.
'Omdat iedereen die in Den Haag woont, of er goed mee bekend is, het verschijnsel kent dat je ergens rondwandelt waar je een tijdje niet geweest bent en er dan ineens een vertrouwd gebouw is verdwenen. Dat is een trend die de afgelopen decennia steeds sterker waarneembaar is.'
'Dit boek is er om datgene wat weg is en toch nog steeds in het geheugen van de Hagenaar en Hagenees rondzwerft aandacht te geven. Zodat mensen kunnen zeggen: inderdaad, dat herinner ik mij weer, daar kwam ik vroeger vaak en nu is het verdwenen.'
'De periodes waarvoor gebouwd wordt, worden steeds korter. Neem nou het conservatorium aan de Juliana van Stolberglaan. Dat heeft er net 40 jaar gestaan en daar staat nu ineens een kantoorgebouw. Dat geldt voor veel meer gebouwen in Den Haag. Straks wordt die termijn misschien maar vijf jaar.'
'Je tast het karakter van de stad daar wel mee aan. Dat zie je ook als je het boek doorbladert. Dan zie je heel veel van die karakteristieke gebouwen. Zoals Seinpost op Scheveningen, daar staat nu een appartementencomplex. Het Grand Hotel is weg. Maar ook de Houtrusthallen, bijvoorbeeld.'
'Veel kerken zijn vaak slachtoffer omdat de wereld aan het seculariseren is. We worden minder kerkelijk en die panden hebben dan geen functie meer. Ze zijn ook duur qua onderhoud, dus dan verdwijnen ze.'
'Al krijgen ze weleens een andere functie. Dan wordt het een moskee of een supermarkt. Aan de ene kant is het een bewuste keuze, beleid, aan de andere kant heeft het ook te maken met de veranderende samenleving.'
'Dat vind ik moeilijk te zeggen. We hebben hier natuurlijk het probleem dat de ruimte van Den Haag is volgebouwd. Als je dan iets wilt bouwen, moet er iets anders voor weg. Voor een deel is het ook begrijpelijk. Dit speelt al langer, hoor. Na de Tweede Wereldoorlog is dit een heel duidelijke trend.'
'Waarvan mijn Haagse hart huilt? Toch wel het conservatorium. Wat ervoor in de plaats komt, dat kantoorgebouw waar de ANWB komt te zitten, daar is esthetisch en stedenbouwkundig niet over nagedacht.'
'Wel over hoge huren en aantal vierkante meters, maar dat heeft niks te maken met wat bewaard zou moeten blijven. De Zwarte Madonna, ook zo'n voorbeeld, eeuwig zonde.'
'Het is maar net wie je het vraagt. En als is dat zo, moet je het gebouw dan zo snel afbreken? Het is in 1985 opgeleverd, twintig jaar later stond het alweer leeg, dat is toch kapitaalvernietiging?'
'Dat is bij de historische vereniging met een klein clubje bedacht. We zagen al die lege plekken in de stad en dat vonden we een leuk thema voor een boek. Het beeld van de stad is voor veel mensen onderdeel van de vertrouwdheid met Den Haag.'
'In bepaalde omgevingen en bepaalde panden voel je je thuis, daar ga je heen voor een concert of voor de kerk, en dan is het ineens weg. En wat komt er dan voor in de plaats? Daarvoor willen we aandacht.'
'Er is veel vraag naar. Het ligt nu een paar maanden in de winkel en we krijgen er ook veel reacties op. Van leden van onze geschiedkundige vereniging, maar ook recensies in de pers. Je ziet dat er veel belangstelling voor de verdwenen gebouwen is, iedereen herkent wel iets erin.'
'Er zijn zoveel gebouwen die ervoor in aanmerking zouden kunnen komen. Iedere dag valt er wel weer eentje ten prooi aan de slopershamer. Maar je kunt moeilijk 400 pagina's ervan maken.'
'Dat zou zomaar kunnen ja, daar hebben we nog niet over nagedacht.'
Source: Omroep West Den Haag