Door complexere problemen en toenemende intimidatie is het werk van politici de afgelopen jaren zwaarder geworden. Dat is niet terug te zien in hun salaris, schrijft adviescollege Arpa, dat pleit voor loonsverhoging. Vakbond FNV reageerde vrijdag verontwaardigd op dat advies.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie en algemene politiek.
Politici moeten betere arbeidsvoorwaarden krijgen. Hun werk is ‘naarder en zwaarder’ geworden. Het salaris moet omhoog en de secundaire arbeidsvoorwaarden moeten ‘meer in lijn worden gebracht met die van werknemers’. Dat schrijft het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers (Arpa) in het deze week verschenen advies Een gewaardeerd ambt.
Het college staat onder voorzitterschap van Alexander Rinnooy Kan, onder meer oud-voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW en van de Sociaal-Economische Raad, en voormalig D66-senator.
Het kabinet-Schoof stemde in december 2024 in met een ‘herijking’ van de arbeidsvoorwaarden van politieke ambtsdragers: burgemeesters, wethouders, raadsleden, waterschapsbestuurders, Statenleden, gedeputeerden, Kamerleden en bewindspersonen.
Volgens het college ‘moet het in de toekomst aantrekkelijk zijn én blijven om een politiek ambt uit te oefenen’. Omdat het werk complexer wordt, de werklast toeneemt en de werkomstandigheden niet verbeteren is daarom aanpassing van de arbeidsvoorwaarden nodig.
‘Het politieke ambt is een van de fundamenten van onze democratie’, schrijft het college. Tegelijkertijd zijn politici ‘meer zichtbaar’ geworden en melden zij ‘meer intimidatie’, wat hun afbreukrisico vergroot. Zij hebben geen ontslagbescherming en herbenoeming is geen vanzelfsprekendheid.
Volgens het college is ‘een inhaalslag nodig’. Bewindslieden verdienen nu minder dan de hoogste ambtenaren die onder hen dienen. Op decentraal niveau is de vergoeding voor bijvoorbeeld gemeenteraadsleden, die het politieke werk vaak deeltijd naast een andere baan doen, te laag om te compenseren voor gemiste inkomsten in hun primaire beroep.
Alleen voor commissarissen van de koning is geen aanpassing nodig, ‘mede in het licht van hun ruime onkostenvergoeding’.
Volgens Arpa moeten bewindslieden drie opeenvolgende jaren elk jaar 5 procent meer salaris krijgen (in totaal 15 procent) en leden van de Eerste en Tweede Kamer 4 procent (totaal 12 procent).
Burgemeesters, wethouders en raadsleden van middelgrote en grote gemeenten lopen het meest achter: zij moeten drie jaar op rij 6 procent loonsverhoging krijgen, 18 procent in totaal.
Net als voor werknemers in cao’s zijn regelingen gewenst voor persoonlijke opleiding en ontwikkeling. Het advies beveelt afspraken aan over een ‘terugkeerrecht’ voor politici naar hun oude werkgever.
Daarnaast zou hun sollicitatieplicht na beëindiging van de politieke loopbaan later moeten beginnen. Ook zijn ruimere faciliteiten voor kinderopvang noodzakelijk om politieke ambten aantrekkelijk te houden. Over vijf jaar zal Arpa opnieuw adviseren over de arbeidsvoorwaarden.
Het college zegt uit te kijken naar een reactie van het nieuwe kabinet, dat 23 februari aantreedt. Kabinet en Kamer gaan zelf over verhoging van hun salarissen, al kunnen die pas na nieuwe verkiezingen ingaan. Voor decentrale overheden kan dat eerder, omdat zij daar niet zelf over besluiten.
Salarisverhogingen voor politici zijn een gevoelig onderwerp, zeker nu bezuinigingen in gezondheidszorg en sociale zekerheid deel uitmaken van het coalitieakkoord tussen D66, VVD en CDA. Vakbond FNV reageerde vrijdag dan ook verontwaardigd op het advies, te meer daar voor rijksambtenaren een nullijn is afgekondigd, wat betekent dat ze geen salarisverhoging krijgen. Die moet wat de FNV betreft van tafel.
De vakbond heeft begrip voor een herwaardering van de beloning van gemeenteraadsleden en Provinciale Statenleden, die steeds meer taken hebben gekregen. Maar als de overheidsfinanciën geen ruimte bieden voor verbetering van salarissen van ‘douaniers, gevangenismedewerkers en weginspecteurs’, terwijl die er wel zou zijn voor structurele verhogingen aan de top, ‘dan ondermijnt dat de geloofwaardigheid van de politiek’.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant