‘Laat je niets wijsmaken door mensen uit de kring van Epstein die achteraf beweren dat ze van niets wisten. Wie ook maar enige tijd met hem doorbracht, zag hoe hij meisjes aanraakte zoals je niet zou willen dat een griezelige oude man je dochter aanraakt. Ze kunnen misschien zeggen dat ze niet wisten dat hij kinderen verkrachtte – maar ze waren niet blind.”
Aan het woord is Virginia Giuffre. Als kind van zestien jaar kreeg ze een baantje op het resort van Donald Trump, Mar-a-Lago. Daar liep ze in de val van Ghislaine Maxwell en Jeffrey Epstein. Ruim twee jaar was ze hun ‘seksslaaf’, schrijft ze in Nobody’s Girl: A Memoir of Surviving Abuse and Fighting for Justice.
De details zijn ijzingwekkend. Ik weet niet of ik het boek zal uitlezen: het is geen lichte kost. Maar Giuffre’s boodschap is al glashelder. Het gaat niet om haarzelf en helemaal niet om Epstein, maar om het structurele falen van een rechtsysteem dat machtigen beschermt en zwakken het zwijgen oplegt.
Die boodschap is extra urgent nu iedereen kan bladeren in de Epstein Files. Ga naar www.justice.gov/epstein, klik op ‘ja ik ben 18-plus’ en je krijgt toegang tot drie miljoen tekstbestanden, 180.000 foto’s en 2.000 video’s. Je kunt zoeken op Deepak Chopra, Robert Mugabe, een Nederlands fotomodel of op de oud-premiers van Spanje, Noorwegen en Israël. Je zult opvallend veel sociaaldemocraten en progressieve filmmakers vinden, of topwetenschappers van Harvard, Princeton en Yale.
De geopende beerput heeft geleid tot een stortvloed aan veredeld roddelnieuws – Bill Clinton in een hottub – maar maskeert juist wat er structureel mis is.
Zelf had ik ook gehoopt dat Trump zou struikelen over het Epstein-dossier. Wat niet is kan nog komen – er moeten nog miljoenen bestanden openbaar worden gemaakt – maar vooralsnog is de kans is groter dat de Britse Labour-premier vertrekt. Dit schandaal gaat niet over Trump, maar over hoe macht werkt, ook bij ons.
En een conclusie is: de complotdenkers hadden in grote lijnen gelijk. Er bestond daadwerkelijk een wereldwijd elitenetwerk van mensen die gunsten uitwisselen, soms zelfs kinderen als seksslaaf verhandelden, en elkaar uit de wind hielden. Alleen dat van de pizzatent klopte duidelijk niet.
De lijst besmette namen bevat zelfs iemand die in NRC publiceerde. Ik bedoel Noam Chomsky (97), de wereldberoemde intellectueel, de man die koppig de ‘corpocracy’ Amerika bekritiseerde: het land gerund door een zakenelite. Jaren geleden verscheen er in nrc.next een uitstekend stuk van zijn hand over hoe de elite democratie haat.
Chomsky, het morele baken voor generaties linkse studenten, leerde dat je niet op het roddelnieuws moet letten – Chomsky in de Epstein files! – maar op hoe macht werkt. Nu leidt de naam Noam Chomsky tot ‘3,794 results’ in de beerput. Dat zegt inderdaad nog weinig. Er was al bekend dat Chomsky mailde met Epstein, hijzelf bagatelliseerde dat. Nu blijkt de vriendschap inniger (‘diep, oprecht en eeuwigdurend’). Chomsky schrijft ook neerbuigend over de ‘hysterische’ #MeToo-beweging. Maar vooral: hij adviseert Epstein, jaren na zijn veroordeling, over het repareren van de imago-schade. Zelf had Chomsky financiële issues, ze hielpen elkaar.
Mensen aan de top denken: we staan boven de wet. Dus leent de intellectueel Chomsky zich als pr-bureau voor de veroordeelde pooier Epstein, in de hoop op funding. Quod licet Iovi non licet bovi. Of zoals J Oliver Conroy in The Guardian schreef: solidariteit bestaat, alleen niet in de klasse waarin de Marxisten die hoopten te vinden.
Van mij hoeft Chomsky niet gecanceld. Maar als je toch wilt weten hoe macht werkt, lees voortaan liever het boek van Virginia Giuffre. Ze ondervond het aan den lijve. Ze was een ‘nobody’s girl’ , een kind van eenvoudige komaf, zonder hulplijnen en kruiwagens. Haar boek verscheen postuum: Giuffre overleed april vorig jaar aan zelfdoding. Maar ze zwijgt niet, zolang men haar leest, bijvoorbeeld dit fragment.
„Zelfs de mannen die geen gebruik maakten van Epsteins diensten, konden de naaktfoto’s aan zijn muren zien en de naakte meisjes op zijn eilanden of bij zijn zwembaden. Epstein verborg niet alleen niet wat er gebeurde, hij schepte er zelfs een bepaald genoegen in om mensen te laten kijken. Omdat hij dat kon. En mensen keken ook – wetenschappers, fondsenwervers van de Ivy League en andere gerenommeerde instellingen, topfiguren uit het bedrijfsleven. Ze keken toe en het kon ze niets schelen.”
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet