Nieuwe muziek Popster Charli XCX zet haar draai naar de filmwereld kracht bij met een soundtrack voor ‘Wuthering Heights’. Joyce DiDonato heeft alles in huis om de tragische koningin Dido niet alleen te zingen, maar te ‘zijn’. Verder: Jill Scott is terug, het nieuwe talent Tyler Ballgame en Joyce Manor.
Een harde breuk met Brat, dat straalt het nieuwe album van Charli XCX in eerste instantie uit. Even geen electropophits meer, tijd voor iets zwaarders. De eerste stem die we op Wuthering Heights horen is niet van haarzelf, maar van het Velvet Underground-icoon John Cale. Op openingstrack ‘House’ draagt Cale een gedicht voor, vergezeld door gruizige productie, dreigend klinkende cello’s en distortion. Charli komt er pas laat bij, haar stem samengesmolten met die van Cale. „Ik denk dat ik in dit huis ga sterven”, herhalen ze, ongemakkelijk lang en hard. Dit is meer horror dan pop.
Charli XCX
Wuthering Heights
De woorden ‘elegant’ en ‘bruut’ kwamen volgens Charli XCX, echte naam Charlotte Aitchison, steeds terug toen ze nadacht over het maken van de soundtrack voor Emerald Fennells controversiële verfilming van Wuthering Heights. Het zijn elementen die de nummers van The Velvet Underground volgens John Cale ook moesten bevatten. Dat is Aitchison voor een groot deel gelukt. Wuthering Heights is een meeslepend en beklemmend album waar haar gevoel voor pop nog steeds naar boven komt. Met het script van Fennell als uitgangspunt, levert ze een parel waarin de schoonheid verborgen ligt onder vuil, bloed en wanhoop.
Aitchison bereikte na een lange aanloop haar mainstreamdoorbraak in 2024 met Brat. De limoengroene hoes was overal, ‘brat’ het popcultuurwoord van het jaar. De hyperactieve plaat over het leven van een onzekere it-girl was gelaagder dan de memes deden vermoeden, maar Charli XCX was er een jaar later wel weer klaar mee. Ze raakte muzikaal opgebrand en begon zich te richten op een acteercarrière. Met Wuthering Heights pakt ze de kans om haar draai naar film te combineren met wat ze als geen ander kan: aantrekkelijke en tegelijkertijd eigenzinnige muziek maken.
Gevoelens van wanhoop en verlangen keren op veel nummers terug, aansluitend op de thematiek van de film en het boek. ‘Dying For You’, het meest herkenbaar als een typisch XCX-popnummer, maakt dat met de titel al onsubtiel duidelijk. Op de ballad ‘Always Everywhere’ wordt het onderwerp obsessieve liefde verder onderzocht. Het melodrama bereikt een hoogtepunt op ‘Chains of Love’, een single die een prominente rol heeft in de filmtrailer. Met de gedoemde relatie tussen de personages Cathy en Heathciff wordt hier uitgediept met een bombastisch synth-explosie. Ja, de ketenen van de liefde zijn wreed, Cathy wil zich niet als een gevangene voelen.
Veel nummers maken gebruik van strijkinstrumenten, gecombineerd met soms wiebelige elektronische productie. Dit werkt uitstekend op ‘Seeing Things’, waarin het personage denkt dat ze een oude bekende denkt te zien. De strijkers mengen zich uiteindelijk met vocalen die tot in het absurde worden vervormd, tot het spookachtig klinkt. Spookachtig is ook de rol van de andere gast op het album, Sky Ferreira. De popzangeres, die haar tweede album al ruim tien jaar uitstelt en mede daarom een cultstatus heeft, zweeft in het eerste couplet als een geest door de teksten van Charli heen, om later met volle kracht het nummer binnen te vallen.
„Put my flesh upon the cross until I scream” zingen de twee in de aanloop naar een groots refrein. Niet meteen een tekst voor de hitlijsten, iets waar Charli XCX hier ook niet op mikt. Met Wuthering Heights toont ze vooral weer haar veelzijdigheid. Laten we hopen dat ze er niet voor kiest om fulltime te gaan acteren
Thijs Schrik
Joyce DiDonato, Michael Spyres
Dido and Aeneas
Hoe karakteriseer je de kracht van Henry Purcells ‘opera’ Dido and Aeneas? Misschien raakt koningin Dido’s vertrouwelinge Belinda de kern hiervan het mooist wanneer ze zingt over Aeneas’ lot. Zijn geboortestad Troje is door de Grieken verwoest, en na de oversteek van de Middellands Zee belandt hij als vluchteling in het Noord-Afrikaanse Carthago. „A tale”, zingt Belinda, „so strong and full of woe might melt the rocks as well as you.” Dit verhaal is zo sterk en vol van verdriet dat het niet enkel de rotsen, maar ook jou kan laten smelten. En die jou is in dit geval de Carthaagse vorstin Dido, wier hart is versteend door het vele leed en verraad in haar eigen leven.
Op een nieuwe uitvoering met mezzo Joyce DiDonato komt het drama van het liefdesverhaal uit Vergilius’ Romeinse heldendicht Aeneis volledig tot zijn recht. Hoe kan het ook anders met in de titelrol een vrouw wier achternaam Didonato je, met enige fantasie en de Italiaanse taal in het achterhoofd, kan vertalen als: „geboren (nato) Dido”. Ze heeft alles in huis om de tragische koningin niet alleen te zingen, maar te ‘zijn’.
En vanachter het klavecimbel brengt Maxim Emelyanychev – chef-dirigent van het ensemble Il Pomo d’Oro – met buitengewone helderheid elke noot en gevoel tot klinken. Het is wonderbaarlijk hoeveel gemoedstoestanden Purcell oproept in iets meer dan vijftig minuten: een tocht van gekweldheid naar liefdesluister en terug. Wie weinig van opera weet, maar wil ervaren wat dit genre vermag, kies deze Dido and Aeneas dan tot beginpunt. Je zult er geen spijt van krijgen.
Vluchteling Aeneas verwarmt het verkilde hart van Dido, tot vreugde van haar hofdame Belinda en het volk. „Hoe mooi als vorsten zich verenigen”, zingt het koor. Maar een groep heksen smeedt plannen om Dido ten val te brengen. Met een plotseling onweer zonderen ze Aeneas af, waarna de hoofdheks – vermomd als Mercurius, boodschapper van de Goden – Aeneas beveelt te vertrekken naar wat nu Italië is om de stichter van het Romeinse Rijk te worden. De baritenor Michael Spyres komt op de proppen met een wilskrachtige en viriele Aeneas, die in sommige vertolkingen nog wel eens wat bleekjes en laf wil klinken.
Met tegenzin laat hij zijn vloot klaar maken. Geconfronteerd met het verdriet en de woede van Dido bedenkt hij zich, maar ze stuurt hem toch weg. De wond is te diep. „No repentance shall reclaim the injured Dido’s slightest flame.” Hij vaart uit en Dido sterft, haar klacht uitzingend in die legendarische aria ‘When I am laid in earth’.
Die klaagzang en het aansluitende slotkoor ‘With drooping wings’ (de hangende vleugels van de cupido’s die haar graf zullen bewaken en bestrooien met rozen) zijn de verstilde hoogtepunten van Purcells geniale drama. DiDonato geeft er met Emelyanychev en Il Pomo d’Oro een indringende eigen draai aan. Haar ‘Remember me’ is er één om nooit te vergeten.
Joost Galema
Jill Scott
To Whom This May Concern
Wat een feest. Jill Scott is terug met een album dat even rijk smaakt als het vrolijk stemt. De neosoulkoningin heeft nog altijd veel te vertellen en deelt gul haar levenslessen en mantra’s, bedoeld om zwaarmoedige harten op te tillen, zoals in ‘Be Great’, haar sprankelende samenwerking met Trombone Shorty. Of om troost te bieden wanneer het leven schuurt. Haar ode aan de liefde is uitbundig, maar Scott richt haar blik ook scherp op de tijd waarin we leven. De retrosoul, royaal gelardeerd met blazers, klinkt weelderig en warm. In rapmodus zijn haar flows snappy, haar poëzie uitgesproken en geëngageerd, al mist ze soms net dat beetje subtiliteit om écht onder de huid te kruipen.
Amanda Kuyper
Tyler BallgameFor The First Time, Again
Het is een zinnetje in de titeltrack om meteen voor te vallen: Can’t wait to meet you for the first time, agáin. En zo heeft Tyler Ballgame, artiestennaam van Tyler Perry, er nog veel meer verzameld op een debuutplaat die even raak als meevoerend is. Waar komt dit ongelofelijke talent ineens vandaan? Uit de kelder bij zijn moeder op Rhode Island, zo blijkt; folky indiegitaarliedjes schrijvend, in een mineurstemming. Maar nu, intussen vanuit Los Angeles, is er een plaat en een plek op het podium. Gelukkig maar, want met zijn lichte Roy Orbison-timbre zingt Tyler Ballgame warm en breezy meeslepend in een tijdloze seventies-sfeer, met soms dat ene emotioneel geladen randje dat precies diep genoeg snijdt. Het is uitzien naar zijn komst in april
Amanda Kuyper
Joyce Manor
I Used To Go To This Bar
Zoals het goede punkers betaamt, houden de leden van Joyce Manor het graag kort. Na 19 minuten en 3 seconden is hun zevende album I Used To Go To This Bar voorbij. Binnen die tijd wordt niet keihard gebeukt, de band uit L.A. laat zich van een gevarieerde en melodieuze kant zien. Neem ‘All My Friends Are So Depressed’, inmiddels een hit op Amerikaanse rockradio. Het sprankelende gitaartje doet meteen denken aan het indiepopgeluid van The Smiths. Het titelnummer is ogenschijnlijk een nostalgisch nummer over een oude, niet al te bijzondere stamkroeg. Het ontpopt zich tot een ode aan een overleden vriend, iemand van eir zanger en songschrijver Barry Johnson het betreurt dat hij er nooit meer een biertje mee kan morsen.
Thijs Schrik
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden