Domtoren In januari viel een 70 kilo zware wijzer van de klokkentoren van de Dom. Na onderzoek denkt de gemeente dat het niets met de hevige sneeuwval van die dag te maken had. Het lijkt erop dat na een restauratie de wijzers onvoldoende zijn geborgd.
De Dom op de sneeuwdag in januari waarop de minutenwijzer aan de westelijke kant van de toren naar beneden viel.
Het is „aannemelijk” dat de wijzer van een van de uurwerken op de Dom in Utrecht, die in januari van de toren viel, niet goed bevestigd was na een restauratie. Dat heeft de gemeente Utrecht vrijdag bekendgemaakt na een onderzoek dat ruim een maand heeft geduurd.
Dat hij niet meer zekerheid kan geven over de oorzaak noemt wethouder Dennis de Vries (vastgoed, PvdA) „onbevredigend”. Door de onmiddellijk na het incident getroffen maatregelen valt niet meer na te gaan hoe de situatie was op het moment dat de wijzer losraakte.
Op 7 januari – een dag vol sneeuwjacht in Utrecht – viel de 70 kilo wegende minutenwijzer van de westkant van de klokkentoren, zo’n 55 meter hoog, op een lager gelegen balustrade van de Dom. Dat is een voor publiek ontoegankelijk deel van het kerkgebouw en niemand raakte dan ook gewond. „Het is onwaarschijnlijk dat de sneeuw van invloed is geweest op het losraken van de wijzer”, schrijft de gemeente.
Uit voorzorg werd het omliggende gebied afgesloten en een reparatiebedrijf de toren op gestuurd om de situatie te bekijken. De wijzers horen vast te zitten met een bevestigingsmoer en een borgbout, schrijft de gemeente. Maar bij de controle bleek dat bij de wijzers van de platen aan de noord- en zuidzijde van de toren de borgbout ontbrak. Er zat meer speling in „dan wenselijk”, aldus het onderzoek. De moer van elke wijzer is toen direct doorboord om een nieuwe borging aan te brengen.
Zo ging veiligheid boven onderzoek; de gemeente had nu geen manier meer om vast te stellen of de wijzers in eerste instantie op de juiste manier gemonteerd waren geweest. De bevestigingsmoer en de borgbout van de gevallen wijzer, niet meer dan enkele centimeters in afmeting, zijn niet teruggevonden.
Na jarenlange restauratie van het uurwerk door de klokkengieterij van Simon Laudy, heeft het bedrijf op 6 mei 2024 de vier wijzerplaten en wijzers teruggehangen aan de Domtoren. „Bij de oplevering van de restauratie”, schrijft de gemeente, „is het uurwerk wel gecontroleerd, maar hierbij werden geen bijzonderheden geconstateerd. Zoals gebruikelijk bij dergelijke inspecties is de borging hierbij niet in detail bekeken.”
De gemeente zegt nu „in gesprek” te zijn met Laudy. De restaurateur heeft de afgelopen maand niet gereageerd op herhaalde verzoeken van NRC om vragen te beantwoorden. De gevallen vergulde wijzer moet nog worden gerepareerd. De gemeente „is op dit moment in gesprek met een partij om de wijzer te herstellen”.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden