Werk en privé lopen bij Mani Nickpour totaal door elkaar heen. Zelfs als hij op de fiets zit denkt hij aan zijn filmprojecten. „Ik vind het leuk, dus het is geen probleem dat het de hele dag doorgaat.”
Mani Nickpour: "De nacht leent zich goed voor creativiteit."
„Toen ik zeven was is mijn moeder met mij en mijn broer gevlucht uit Iran. Mijn vader bracht ons naar het vliegveld. Ik dacht eerst dat hij mee ging maar toen zei hij: ‘Ik kom zo’. Dat ‘zo’ werd uiteindelijk drie jaar. Met mijn moeder gingen we naar Duitsland. Zodra ze uit het vliegtuig was gestapt in Duitsland deed ze haar hoofddoek af. Dat beeld zie ik nog helder voor me. Al snel begreep ik dat Duitsland een land was waar iedereen leefde zoals wij in Iran alleen thuis konden leven, maar niet in het openbaar.
„We hadden een visum voor een maand, daarna moesten we terug naar Iran. Maar we bleven. We zaten ondergedoken bij bekenden. En toen zijn we naar Nederland gegaan.
„Ik denk, als mijn moeder me niet naar Nederland had gebracht, dat ik niet zo oud was geworden als ik nu ben. Ik was in Iran al van school gestuurd. Toen de leraar een keer vroeg hoe de leider van Iran heette, antwoordde ik Salman Rushdie. Het was de tijd van De duivelsverzen en veel mensen in Iran, onder wie mijn ouders, hadden het toen over Rushdie. Ik heb geen volgzaam karakter, dus ik denk dat ik het in Iran niet overleefd zou hebben.
„Als filmmaker geef ik les op de Vrije Universiteit, tienweekse cursussen korte documentaires maken, en bij Open Studio, fictie en documentaire. Ik zou het lesgeven niet willen missen. Je helpt mensen om te maken wat ze willen maken, wat het ook is, en dat vind ik mooi.
„Daarnaast help ik andere filmmakers als trouble shooter met hun projecten. Ken je Mister Wolf uit Pulp Fiction, Harvey Keitel in smoking die een probleem komt oplossen? Dat doe ik met filmprojecten.”
„Zelf heb ik twee speelfilms en een korte film gemaakt. Daarvoor heb ik alles bij elkaar 90.000 euro opgehoest van mijn eigen geld. Het was tien jaar geleden, ik werkte als reclameregisseur. Ik betaalde mijn crew uit eigen zak, tussen de 50 en 200 euro per dag. In die jaren ben ik ook niet op vakantie geweest. Ik offerde alles op voor de films die ik wilde maken. Mijn toenmalige vriendin wilde graag een kind, maar mijn films waren mijn kinderen, dus die relatie liep stuk.
„Mijn films zijn fantasy: een mix van Griekse mythologie met Iraanse historische figuren zoals Koning Cyrus de Grote, de stichter van het Perzische rijk. Kubrick en Fellini zijn inspiratiebronnen voor mij. Mijn films hebben uiteindelijk niet superveel succes gehad. Ik denk dat mensen het niet begrepen.
„Onlangs had ik wel een hit, Mortal Kombat: Lost Tape, een verfilming van de videogame Mortal Kombat. Het gaat over een dame die met haar VHS-recorder naar een monteur gaat omdat er een VHS-cassette vastzit in de recorder. Daar blijkt een verloren aflevering van Mortal Kombat op te staan. Het is een korte film van 25 minuten die op YouTube meer dan 50.000 views behaald heeft en fragmenten op Instagram zelfs 2 miljoen views.”
Links: een door Mani zelfgemaakte replica van de helm van de Perzische koning Cyrus de Grote, stichter van het Perzische rijk. Rechts: kunstwerk bij hem thuis aan de muur.
„Als freelance filmmaker en filmdocent verdien ik niet heel veel, minder dan 30.000 euro per jaar. Maar voor iemand die best arm is eet ik wel luxueus. Ik geef al mijn geld uit aan eten. Elke twee of drie dagen eet ik zalm en zalm kost gewoon 24 euro per kilo. Ik maak het met champignons en tomaten en kruiden. Daarnaast maak ik groenten zoals zoete aardappel, broccoli en uien. Ik vind koken echt leuk. Vlees haal ik bij een slager in de Utrechtsestraat. Ik eet liever af en toe een heel goed stuk vlees dan elke dag slechte kwaliteit.
„Als ik moet lesgeven of draaien, ga ik om 2 uur naar bed en sta ik om 8 uur op. Maar als ik niks heb, ga ik meestal om half 5 of 5 uur pas naar bed. Ik sta dan om 10, 11 uur op. Soms zelfs om één of twee uur ’s middags. De nacht leent zich goed voor creativiteit. Als iedereen slaapt krijg ik altijd ideeën, vooral na 2 uur ’s nachts.
„Werk en privé lopen bij mij totaal door elkaar heen. Ik ben eigenlijk altijd aan het werk, want ik ben continu aan het nadenken over filmprojecten die ik begeleid of waar ik zelf mee bezig ben. Of ik ben aan het editen, aan het schrijven. Zelfs als ik op de fiets zit denk ik na over mijn werk en dat is helemaal niet erg. Ik vind het leuk, dus het is geen probleem dat het de hele dag doorgaat. Behalve als ik aan het koken ben of met mijn vriendin ben of met vrienden. Hoewel we dan ook vaak weer over filmprojecten praten.
„Voor mijn vijftigste wil ik in Japan wonen. Ik vind dat zo’n mooi land. Er is orde, alles is zo schoon, de mensen zijn zo aardig. Niet alleen de natuur is prachtig maar ook de architectuur, alles. In Nederland voel ik me nog steeds buitenlander. Mensen denken vaak dat ik Marokkaan ben. Dan doe ik even overdreven gezellig, zodat ze denken: oh, hij is van de goeie soort. Maar in Japan voelde ik me Japans, als een van hen.”
„Ik hoop dat het islamitische regime in Iran snel valt. En verwacht ook dat dit snel zal gebeuren. Wat de Iraanse revolutie genoemd wordt was eigenlijk een coup. Er waren wel burgers die demonstreerden tegen de shah, maar die opstand is gekaapt door fundamentalisten uit Arabische landen zoals Syrië, Egypte en Libanon. Zij houden Iran al 47 jaar in gijzeling. En wat de meeste mensen niet weten is hoe groot de lobby van de Iraanse regering in het buitenland is. Overal ter wereld, ook in Nederland, lopen mensen rond die gelieerd zijn aan het Iraanse regime. Zij proberen, op de een of andere manier, de publieke opinie over Iran te beïnvloeden.
„Ik vind dat er ook in de Nederlandse pers vaak een onjuist beeld van Iran geschetst wordt. Ze praten meestal met Iraniërs die wel tegen het regime zijn, maar ook niet willen dat de zoon van de shah, Reza Shah Pahlavi, de nieuwe machthebber zou worden. Ik denk daarentegen dat de meeste Iraniërs wel degelijk de shah terug willen.
„De afgelopen weken zijn tienduizenden mensen in Iran vermoord, veel meer dan in de media gezegd wordt. Ik heb recent een paar keer hier in Amsterdam gedemonstreerd, samen met 5.000 andere Iraniërs zijn we van de Dam naar de Amerikaanse ambassade gelopen. Ons verzoek aan de Amerikaanse regering is Iran te bevrijden.”
Mani Nickpour (42) is filmmaker en woont in Amsterdam. Hij kwam op zijn zevende met zijn moeder en zijn broer naar Nederland, via Duitsland. Hij is een echte nachtvogel, als zijn werk het toestaat gaat hij om 4.30 of 5.00 uur naar bed en staat hij laat op. De nacht brengt hem creativiteit. Hij verdient minder dan modaal.
„Ik heb een vakantie voorgeschoten voor een goede vriend, 450 euro.”
„Iedere dag, want ik koop altijd eten voor één dag. Dus dan ga ik de volgende dag weer.”
„Heb net een prachtige camera gekocht, een Nikkon ZR, voor 3.700 euro, inclusief accessoires. Daarmee kun je zelfs mooier filmen dan met een oude 35 mm-filmcamera.”
„Dat ligt eraan. Elektonische spullen koop ik liever nieuw. Maar ik koop wel veel tweedehands kleding, meestal op Vinted. Dat is veel goedkoper dan vintage winkels. Soms past het niet, dan verstel ik het. Zo had ik laatst een broek op Vinted gekocht die te strak was bij mijn middel. Toen heb ik er gewoon in geknipt en hem wat wijder gemaakt.”
„De hele tijd, want het is steeds rommelig, haha.”
Niks.
„Ikzelf – vind ik leuk, ik hou van koken. Uit eten ga ik nooit, ik ga sowieso nooit uit. Zo bespaar ik om goed eten te kunnen kopen.”
Niks.
„Ik houd eigenlijk niets over, maar zou wel willen sparen om naar Japan te kunnen verhuizen.”
„Gewoon uitgeven, haha. En als je genoeg hebt, trakteer dan een ander. Neem iemand die geen geld heeft mee op reis.”
In Spitsuur vertellen stellen en singles hoe zij werk en privé combineren. Meedoen? Mail naar werk@nrc.nl