Luitenant-generaal Elanor Boekholt-O’Sullivan regelde de afgelopen jaren meer ruimte voor defensie. Nu moet ze als minister van Volkshuisvesting ‘een eigen thuis voor iedereen’ gaan creëren.
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
‘Generaal op woonministerie ongelukkige keuze’, kopte de vastgoedsite PropertyNL een paar uur na haar benoeming. De hoofdredacteur van de site zou liever ‘briljante kenner van lastige woondossiers’ Hans Vijlbrief op de post zien. Past Elanor Boekholt-O’Sullivan met haar dertig jaar ervaring niet veel beter bij defensie?
De kritiek zal de hoogste vrouwelijke luitenant-generaal van Nederland bekend in de oren klinken. Toen ze in 2016 de baas werd van vliegbasis Eindhoven, vroegen mensen zich ook af hoe het kon dat iemand die zelf nooit had gevlogen de leiding kreeg. Dat ze relatief jong was en een vrouw, leidde tot nog meer verbazing.
Ze lag er niet wakker van. ‘Voor u staat een niet-vlieger’, zei ze tijdens haar eerste toespraak, waarin ze nadrukkelijk benoemde dat alle kritiek haar niet was ontgaan. ‘Hebben deze geluiden mij beïnvloed of zelfs geraakt? Nee. Dus ik stel voor dat we gewoon sámen aan het werk gaan. Daarvoor worden we tenslotte betaald.’
Die instelling sluit aan bij het motto van het nieuwe kabinet, voor wie de portefeuille wonen ‘een topprioriteit’ is. Boekholt-O’Sullivan moet als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening ‘aan de slag’ om ‘een eigen thuis voor iedereen’ te gaan realiseren. Om dat voor elkaar te krijgen, zijn ‘doorbraken en onorthodoxe keuzes’ nodig, staat in het regeerakkoord te lezen.
Die zijn haar niet vreemd. Als plaatsvervangend directeur-generaal Beleid bij het ministerie van Defensie hield ze zich de afgelopen jaren bezig met een vergelijkbare operatie. Ze speelde een belangrijke rol in de uitbreidingsplannen en deed daarbij volgens plaatsvervangend Commandant der Strijdkrachten Ludy Schmidt ‘aardig wat ervaring op met vastgoed.’ Critici die denken dat de portefeuille helemaal nieuw voor haar is, kan hij dus geruststellen.
Zijn ‘wingwoman’, met wie hij intensief samenwerkte, is volgens Schmidt iemand die beleid als geen ander kan verbinden met uitvoering. Ze belde hem maandagochtend om 6.45 uur om het nieuws zelf te vertellen. Hij is verrast, maar niet verbaasd. ‘Elanor staat er altijd als de plicht roept.’
Haar carrière verliep anders dan gebruikelijk binnen het leger. Boekholt-O’Sullivan werd geboren in Ierland en verhuisde op haar tweede met haar moeder naar Culemborg toen haar ouders uit elkaar gingen. In de klas zitten en luisteren naar iemand die vertelt wat je moet doen, was niets voor haar. Ze had moeite met autoriteit en verliet de middelbare school zonder diploma.
Een advertentie in een tv-gids lokte haar naar het leger. Daar kreeg ze een contract en een studiebudget en de zelfstandigheid waar ze vurig naar verlangde. Eenmaal sergeant bij de luchtmacht had ze al snel het gevoel ‘aan de verkeerde tafel te zitten’. Ze wilde meepraten over besluiten, maar dat bleek alleen te zijn weggelegd voor officieren. Een functie waar je wel een papiertje voor nodig had. Een thuiscursus van de LOI bood uitkomst.
Haar periode bij vliegbasis Eindhoven is op z’n zachtst gezegd turbulent te noemen. De basis wordt geplaagd door schandalen: fraude, verkeerde declaraties en onveilige werksituaties. Een vlieger die hierover aan de bel trekt, wordt weggezet als psychiatrisch patiënt. Na een hoogoplopende strijd wordt hij op alle fronten in het gelijkgesteld. Toch besluit Boekholt-O’Sullivan dat hij niet meer de lucht in mag.
Als ze de post na twee ‘emotioneel beladen’ jaren verlaat, neemt Follow the Money haar trackrecord onder de loep. Het onderzoeksplatform vraagt zich na het bestuderen van alle affaires af of ze haar promotie niet vooral te danken heeft aan ‘een diversiteitsagenda’.
Dat ze wordt opgevolgd door haar echtgenoot leidt opnieuw tot kritiek, omdat hij als erfgenaam van de controversiële dossiers ook iets zal moeten vinden van haar werkwijze. Toch staat de periode haar verdere carrière niet in de weg. Amper vier jaar later wordt ze als eerste vrouw ooit bevorderd tot luitenant-generaal.
Als beleidsmaker benadrukt Boekholt-O’Sullivan wars te zijn van ‘systemen die we met z’n allen in stand houden’. In de podcast Scherpschutters noemt ze het bijvoorbeeld ‘een waste of time’, dat een gescout talent niet direct aan de slag kan, omdat hij niet de juiste rang heeft. ‘Iemand moet eerst anderhalf jaar door allerlei hoepels springen, in plaats van te doen waar hij goed in is.’
Volgens de hoogste ambtenaar van het ministerie van Defensie stond ze ‘vooraan om de verandering die bij defensie zo nodig is te realiseren’. Daarbij daagde ze de gewoontes en manier van werken uit, schreef hij deze week op LinkedIn. ‘En niet alleen op de positie van vrouwen, maar eigenlijk op alles wat ze aanpakte.’
Voor die vrouwen, nog altijd flink in de minderheid, regelde ze onder meer beter passende kleding. Een scherfvest dat niet knelt bij de borsten en een eenvoudige zwarte jurk, die onderdeel werd van het vaste uniform.
Binnen het leger heeft Boekholt-O’Sullivan zich altijd een buitenbeentje gevoeld, beschrijft ze in haar boek Gewapend met gevoel (2025), waarin ze als introvert persoon pleit voor een nieuw soort leiderschap. Op haar nieuwe post – weer een mannenwereld – zal dat niet anders zijn. Bij defensie werd het haar kracht. Of het haar gaat helpen de bouw weer op gang te krijgen, zal nog moeten blijken.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant