DEN HAAG - De KB, nationale bibliotheek verhuist eind 2028 tijdelijk naar het Berlage-Huis in Den Haag, het voormalige Shell-kantoor. De tijdelijke verhuizing is nodig om het huidige gebouw naast station Den Haag Centraal ingrijpend te verbouwen. 'Op dit moment zijn we niet zo zichtbaar, niet zo open en toegankelijk als we zouden willen', aldus directeur Wilma van Wezenbeek.
De KB wil het huidige pand beter laten aansluiten bij de rol van nationale bibliotheek: het verzamelen en toegankelijk maken van alles wat over Nederland en in Nederland wordt gepubliceerd, zowel digitaal als op papier. Juist die papieren collectie zorgt nu voor een groot deel van de 'gesloten uitstraling.'
'Het gebouw is op dit moment heel erg toegerust voor het bewaren van de collectie', legt Van Wezenbeek uit. 'Maar dat zijn we aan het veranderen. In Midden-Delfland wordt een groot nieuw magazijn gebouwd voor die 122 kilometer aan papieren collectie – kranten, tijdschriften, boeken.'
Als dat magazijn eind 2027 klaar is, ontstaat er in het huidige gebouw ruimte voor meer publieksfuncties. 'Dan kunnen we veel meer ruimte geven om een bibliotheek voor iedereen te zijn. Een gebouw waar je kan leren, onderzoeken, ontdekken, waar je je kan verwonderen en waar ruimte is voor debat en dialoog.'
Volgens Van Wezenbeek zit een belangrijk knelpunt letterlijk bij de voordeur. 'De ingang is eigenlijk een beetje verborgen. Je moet heel goed zoeken om binnen te kunnen komen. Dat past natuurlijk helemaal niet bij het karakter van een bibliotheek, zeker niet van een nationale bibliotheek.' De verbouwing moet daar verandering in brengen: zichtbaarder, toegankelijker en met meer ruimte voor programmering, tentoonstellingen en ontmoeting.
De plannen raken niet alleen de KB, maar ook de directe omgeving. Het gebouw wordt gehuurd van het Rijksvastgoedbedrijf. 'Samen met hen en de gemeente Den Haag kijken we hoe we dit gebied veel levendiger maken', zegt Van Wezenbeek. 'Echt zorgen dat er een culturele hotspot ontstaat, prachtig naast het centraal station.'
Volgens haar worden onder meer het plein en de inrichting aangepakt: 'Het plein zal wat groter worden. Er zal meer groen komen.' Tegelijkertijd is nog niet alles definitief: de KB keert straks terug in een kleiner deel van het complex. 'Er zijn bouwdelen waar wij niet meer in zullen wonen', zegt ze. Wat er met die delen gaat gebeuren, wordt nog onderzocht.
Voor de tijdelijke huisvesting zocht de KB samen met het Rijksvastgoedbedrijf binnen Den Haag naar een geschikte plek. Het Berlage-Huis kwam als beste optie uit de bus. 'We wilden heel graag in Den Haag blijven, op een mooie centrale plek,' zegt Van Wezenbeek.
Ze noemt het gebouw 'licht, open en transparant' en daarmee passend bij de bibliotheek. Ook praktisch speelt mee dat het pand relatief snel geschikt te maken is als werkplek voor medewerkers. Daarnaast ziet de KB mogelijkheden op de begane grond: 'Daar kunnen we een leeszaal, het inzien van collecties en programmering in terugbrengen.'
Van Wezenbeek benadrukt dat bezoekers ook tijdens de verhuizingen in de bibliotheek terechtkunnen. 'Eigenlijk blijft alles operationeel', zegt ze. 'Je kan tijdens de verhuizing van die papieren collectie gewoon stukken blijven opvragen, we zorgen dat het de dag erna beschikbaar is.'
Ook als de collectie straks in Midden-Delfland ligt, verwacht ze geen grote vertragingen. 'Ook op dit moment heb je even tijd nodig om het op te halen uit het magazijn en klaar te leggen.' De KB wil de service op peil houden met transport heen en weer 'ongeveer twee keer per dag', onder meer met elektrische wagens.
In het Berlage-Huis blijven de kernfuncties volgens haar bestaan: onderzoek doen, lezingen bijwonen, studeren en mensen ontmoeten. Wel wordt de ruimte daar kleiner dan in het toekomstige vernieuwde gebouw bij het centraal station.
Dat vraagt om samenwerking in de stad: 'We gaan met partners uit Den Haag kijken of we op andere plekken kunnen programmeren – debat, dialoog en tentoonstelling.'
Source: Omroep West Den Haag