Onder druk van de VS heeft Oekraïne ingestemd met het houden van presidentsverkiezingen en een referendum over een vredesakkoord met Rusland, meldt de Financial Times. De verkiezingen zouden al in mei kunnen plaatsvinden. Experts maken zich zorgen over hun legitimiteit.
zijn nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
President Volodymyr Zelensky meldde vorige week al dat Washington Oekraïne en Rusland een deadline van juni had gesteld om een akkoord te sluiten over beëindiging van de oorlog. De Amerikaanse president Donald Trump zou af willen van de bloedige oorlog om zich te richten op de tussentijdse Congresverkiezingen in november. De regering-Trump heeft Oekraïne daarom onder druk gezet om in te stemmen met verkiezingen die voor de deadline moeten worden gehouden, aldus de bronnen van de Britse zakenkrant.
Als Kyiv zou weigeren, zouden de toegezegde veiligheidsgaranties van de VS komen te vervallen. Deze garanties moeten Oekraïne beschermen tegen nieuwe Russische agressie als er eenmaal een vredesverdrag is gesloten. Voor zo’n vredesverdrag moet de Oekraïense bevolking ook worden geraadpleegd. Tijdens presidentsverkiezingen zal daarom ook een referendum worden gehouden over een vredesakkoord met Rusland, in welke vorm dan ook. Zelensky zou van plan zijn om dit op 24 februari bekend te maken.
Verschillende persbureaus melden dinsdagmiddag dat de soep niet zo heet wordt gegeten. Een bron zegt tegen persbureau AFP dat er geen verkiezingen komen ‘voordat de veiligheidssituatie dat toelaat’, Reuters meldt dat er eerst een vredesakkoord met Rusland moet komen.
De anoniem geuite voorbehouden sluiten aan bij twijfels van experts over de legitimiteit van verkiezingen in oorlogstijd. Zelensky stelde zich lang op het standpunt dat een stembusgang niet mogelijk is zolang de noodtoestand geldt, zo’n twintig procent van het land is bezet door de Russen en miljoenen Oekraïners zijn gevlucht, van wie een flink deel naar het buitenland. Daarnaast vechten honderdduizenden Oekraïners momenteel aan het front. Bovendien verbiedt de Oekraïense grondwet verkiezingen als er een staat van beleg geldt.
Het is eveneens de vraag hoeveel burgers überhaupt durven stemmen. De Amerikaanse veiligheidsgaranties gaan over toekomstige Russische agressie, terwijl Oekraïne nog dagelijks te maken heeft met huidige Russische agressie. De constante dreiging van drones en raketten hangt de Oekraïense burgerbevolking dagelijks boven het hoofd. In de nacht van dinsdag op woensdag werden een vader en zijn drie kinderen gedood in de noordoostelijke regio Charkiv. Zijn zwangere echtgenote raakte zwaargewond.
Het optuigen van verkiezingen die over drie maanden moeten plaatsvinden, zou bovendien een enorme logistieke opgave met zich meebrengen. Olha Ajvazovska, bestuursvoorzitter van een Oekraïense denktank die zich bezighoudt met democratisch bestuur, zegt tegen FT dat voorbereidingen op nieuwe verkiezingen zeker zes maanden in beslag nemen.
Desalniettemin zou de Oekraïense president uiteindelijk hebben ingestemd met de Amerikaanse eis, om te voorkomen dat de VS Kyiv beschuldigen van het bemoeilijken of vertragen van een akkoord. De Russische president Vladimir Poetin heeft tot nu toe geen enkele haast getoond om de oorlog te beëindigen. Grootste struikelblok is nog altijd dat Rusland onder andere de Donbas opeist. Oekraïne weigert echter bezet gebied op te geven, en zou in dat geval zelfs niet bezet gebied moeten afstaan. Een deel van de Donbas is nog altijd in Oekraïense handen.
Mochten er voor het eerst sinds 2019 weer verkiezingen worden gehouden in Oekraïne, dan is het maar zeer de vraag of Zelensky zal worden herkozen. Zijn populariteit heeft de afgelopen maanden een flinke knauw gekregen, blijkt uit recente opiniepeilingen. Het grootschalige corruptieschandaal in de politieke top en algehele oorlogsmoeheid van het Oekraïense volk zouden daarbij een rol spelen. Zelensky zelf zou echter denken dat een snelle stembusgang zijn grootste kans is op een herverkiezing. Over eventuele tegenkandidaten is nog niets bekend.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant