Jarenlang was Nico de Haan de bekendste vogelaar van Nederland. Hij bleef tot het eind van zijn leven een ambassadeur voor de vogels en het vogelspotten. Afgelopen weekend overleed hij, op 78-jarige leeftijd.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
De Haan was geen wetenschapper, maar wel een zeer kundige, gedreven vogelkenner en -beschermer. Geboren in Aarlanderveen beleefde hij zijn eerste bewuste vogelervaringen in de pastorietuin van Zalk, tussen Zwolle en Kampen. Zijn vader was daar predikant en leerde hem de vogels van tuin en waterkant kennen. De kiem voor een levenslange fascinatie, die al snel ten koste ging van zijn schoolresultaten.
Na een opleiding aan de middelbare landbouwschool en een studie bosbouw belandde hij in 1972 als stagiair bij Natuurmonumenten. Twee jaar later werd hij directie-assistent bij de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels (nu Vogelbescherming Nederland), waar hij in 1984 plaatsvervangend directeur werd en zo’n dertig jaar aan verbonden zou blijven.
Mede door zijn toedoen verrezen op tal van plekken in de Nederlandse natuur vogelkijkhutten, waar vogelaars beschut en verdekt een blik kunnen werpen op vogels, zonder die te verstoren. Hij trad op als spreker in het Vara-radioprogramma Vroege Vogels en presenteerde in de jaren tachtig televisiecursussen over vogels kijken.
Hij schreef daarnaast meerdere vogelboeken en maakte cd’s en dvd’s. Die waren succesvol, in een wereld zonder internet en apps: een van zijn opnamen met vogelgeluiden werd meer dan dertigduizend keer verkocht, goed voor het predikaat ‘gouden plaat’.
Hoewel het met de vogelstand bepaald niet alleen maar goed ging, verloor De Haan nooit zijn humeur: de toon in zijn publicaties en optredens was altijd optimistisch. Zijn vogelliefde was te groot, en er viel wat hem betreft nog genoeg te genieten.
Hernieuwde bekendheid kreeg hij afgelopen jaren door zijn optreden in het televisieprogramma Baardmannetjes van Omroep Max, samen met cabaretier en vogelkijker Hans Dorrestijn. Daarin reisden de twee in een Volkswagenbusje het land door, op zoek naar een specifieke vogel. Het programma groeide uit tot een culthit, mede door het wat karikaturale voorkomen van de twee oude mannen met baard en klassieke vogelaarskledij.
In werkelijkheid is de wereld van de vogelkijkers al lang verjongd en verhipt, en uitgerust met de moderne hulpmiddelen als apps en dure verrekijkers. Toch heeft ook dat programma bijgedragen aan de popularisering van het vogels kijken.
De afgelopen jaren publiceerde De Haan, naast zijn memoires, nog verscheidene boeken over vogels kijken. In De gewiekste vogelgids en De virtuoze vogelzanggids probeerde hij het ‘moeilijke’ vogelspotten toegankelijker te maken voor leken, onder meer door de vogels te categoriseren op kleur, vorm en leefgebied.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant