De zestien mensen die in Nederland zijn opgepakt omdat ze online hebben aangezet tot terroristische aanslagen deden dat volgens het OM door propaganda van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) te verspreiden. Het gaat om video's met onder meer beelden van terroristen, onthoofdingen, oproepen om mee te doen aan de gewapende strijd en preken van IS-leiders.
Terrorismedeskundige Bibi van Ginkel van het International Centre for Counter-Terrorism in Den Haag zegt dat deze aanhoudingen niet verrassend zijn. Zij ziet al langer dat er veel online materiaal rondgaat dat mensen stap voor stap kan radicaliseren. Dat gebeurt volgens haar bij verschillende soorten extremisme en dus ook bij jihadistische groepen. Grote platforms zoals TikTok moeten systemen hebben die dit soort inhoud automatisch opsporen en blokkeren. In Nederland kijkt daarnaast de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM) mee. Die kan platforms dwingen om materiaal te verwijderen dat toch door de filters komt. Daardoor gaan extremistische groepen creatiever te werk om hun boodschap toch te verspreiden. Volgens Van Ginkel gebruiken deze groepen steeds vaker codetaal, symbolen, bepaalde muziek of zogenoemde dog whistles (hondenfluitjes): opmerkingen of verwijzingen die alleen door ingewijden echt worden begrepen, maar voor anderen doodnormaal lijken. Zo valt de inhoud minder op bij automatische controles en lijkt het voor buitenstaanders onschuldig, terwijl de kern van de boodschap blijft staan.
Ze ziet ook hoe mensen via ogenschijnlijk onschuldige of grappige berichten langzaam een extremistische wereld worden ingetrokken. Het begint dan met posts die net binnen de wet blijven en daarom makkelijk gedeeld worden. Daarna volgen links naar steeds scherpere en hardere inhoud. Van Ginkel noemt dat een fuik: gebruikers klikken door en komen stap voor stap dieper in het radicale gedachtengoed terecht. Op een gegeven moment verschuift de activiteit van grote platforms naar kleinere, minder zichtbare online plekken. Daar komen mensen vooral gelijkgestemden tegen en is er minder toezicht. Volgens het OM zijn sommige video's die via de accounts van de verdachten zouden zijn verspreid voorzien van ondertiteling. Van Ginkel weet niet welke video's dat zijn, maar zegt dat er ook materiaal circuleert met Nederlandssprekende personen. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid waarschuwde in december in het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland voor de online radicalisering van een nieuwe generatie jihadistische jongeren. De afgelopen jaren zijn volgens dat rapport zeer jonge verdachten opgepakt, onder meer voor het voorbereiden van aanslagen en het verspreiden van jihadistische propaganda. De AIVD denkt dat IS en al-Qaida nu minder goed in staat zijn om in Europa aanslagen te plegen dan vroeger, maar waarschuwt dat dit bij IS snel kan veranderen als de militaire druk op die groep afneemt.
Source: Fok frontpage