Iran heeft de tunnelingangen van een belangrijke nucleaire installatie de afgelopen weken begraven onder een laag aarde. Mogelijk wil Teheran zo voorkomen dat het complex bij Isfahan volledig wordt vernietigd bij nieuwe luchtaanvallen van de VS en Israël.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Op satellietfoto’s die zondag zijn genomen, zijn de drie tunnelingangen van een ondergronds complex in de bergen niet meer te zien: ze zijn volledig bedekt met aarde. De beelden zijn gemaakt in opdracht van de Amerikaanse denktank Institute for Science and International Security (ISIS), dat al jaren het omstreden nucleaire programma van Iran in de gaten houdt.
Isfahan is een van de drie nucleaire installaties die door de VS en Israël vorig jaar juni zwaar werden gebombardeerd bij de twaalfdaagse oorlog. Met name de Amerikaanse luchtaanvallen, waarbij Amerika’s zwaarste conventionele bom en Tomahawk-kruisraketten werden gebruikt, zouden de installaties flink en zelfs onherstelbaar hebben beschadigd. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump zijn ze zelfs ‘weggevaagd’.
Maar acht maanden na de bombardementen, is een groot mysterie nog altijd niet opgelost: wat is er gebeurd met de 440 kilo hoger verrijkt uranium dat Iran de afgelopen jaren heeft geproduceerd. Deze hoeveelheid was een van de belangrijkste redenen voor het Israëlisch-Amerikaans ingrijpen. Is het vernietigd bij de bombardementen, ligt het nog ondergronds in het puin of heeft Teheran het in handen?
Omdat dit uranium is verrijkt tot 60 procent, is het voor Iran nog maar een kleine stap om het verder te verrijken zodat het geschikt is voor een kernwapen. Voor een atoombom is tot 90 procent verrijkt uranium nodig. De Isfahan-installatie is belangrijk omdat een flink deel van de 440 kilo daterend van vóór de bombardementen hier zou zijn opgeslagen, hoogstwaarschijnlijk in het ondergrondse tunnelcomplex.
Iran heeft de afgelopen maanden geen opheldering gegeven over wat er met deze hoeveelheid uranium is gebeurd. Terwijl de Iraniërs zich na de bombardementen bij de nucleaire installaties Natanz en Fordo beperkten tot het opruimen van puin, waren er in Isfahan opvallende activiteiten. Zo bleek volgens onderzoek van de Isis-deskundigen in november dat een van de tunnelingangen mogelijk was geopend.
Ook werd het complex beter beveiligd tegen nieuwe aanvallen met Tomahawk-kruisraketten. Eind januari, toen Trump volop dreigde met bombardementen, voerden de Iraniërs plotseling hun activiteiten op. Op satellietbeelden was te zien hoe twee van de tunnelingangen volledig waren begraven onder een laag aarde. De derde ingang was nog open. Uit de foto’s van zondag blijkt dat deze ingang nu ook volledig is bedekt met aarde.
Een operatie van Amerikaanse commando-eenheden om verrijkt uranium in beslag te nemen, is hierdoor nog moeilijker geworden. ‘Het dichtgooien van de tunnelingangen zou een mogelijke luchtaanval kunnen verzwakken en tevens de toegang bemoeilijken voor speciale eenheden om eventueel opgeslagen hoogverrijkt uranium in beslag te nemen of te vernietigen’, aldus het ISIS. ‘Het is ook mogelijk dat Iran apparatuur of materiaal in de tunnels heeft geplaatst om het te beschermen.’
Hoe zwaar het tunnelcomplex is beschadigd, is volgens de denktank nog altijd niet duidelijk. Deze informatie is van belang omdat Iran er in het geheim een ondergrondse fabriek bouwde voor de verrijking van uranium. Vlak voor de luchtaanvallen van vorig jaar, meldde Teheran de bouw aan het internationale atoomagentschap IAEA dat al jaren toezicht probeert te houden op het Iraanse nucleaire programma.
Nu de installaties bij Fordo en Natanz zijn uitgeschakeld, zou Iran in Isfahan in het geniep verder kunnen gaan met de verrijking van uranium. Amerikaanse militaire actie lijkt even op de lange baan geschoven door het overleg dat Iran en de VS vorige week voerden in Oman. Na afloop waren beide landen niet negatief over de besprekingen. Het overleg wordt binnenkort voortgezet.
Trump overlegt woensdag met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in het Witte Huis over de onderhandelingen. Israël heeft de VS de afgelopen maanden gewaarschuwd dat Iran zijn raketarsenaal, dat vorig jaar ook doelwit was van de Israëlische aanvallen, weer flink heeft uitgebreid.
Teheran riep de VS dinsdag op om zich niet onder druk te laten zetten door Israël om snel tot militaire actie over te gaan. ‘De VS moeten onafhankelijk handelen van buitenlandse druk, met name de druk van Israël dat de belangen van de regio en zelfs van de VS negeert’, aldus het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant