is historicus, gepromoveerd op de tweede feministische golf.
‘We dachten dat hij aan één jongere vrouw genoeg zou hebben’, zegt hij lachend. Even denk ik dat ik het verkeerd versta. Dan lach ik mee. Ik ben 27 en promoveer aan een Ivy League-universiteit. Ik zit tegenover het hoofd van mijn departement.
Het is de herfst, nu ruim acht jaar geleden, waarin MeToo losbarstte. Het gonst aan de universiteit. Ineens blijven de deuren van studeerkamers open. Iedere dag bespreken we de berichtgeving over Harvey Weinstein, de badjas.
Dan verschijnt een artikel over een senior hoogleraar van ons eigen departement, bij wie ik op dat moment college loop. Een voormalige student heeft een klacht ingediend; al gauw blijkt dat er al decennialang voor hem wordt gewaarschuwd.
Als studentenvertegenwoordiger voer ik gesprekken met hoogleraren, die in deze wereld de carrières van hun studenten kunnen maken of breken. Sommigen zijn verbaasd, gespeeld of werkelijk, anderen komen er direct voor uit het altijd geweten te hebben. Ja, wat was het gênant geweest, zijn geslijm, zijn gezoen, zijn pogingen om hotelkamers te delen. Hij was ook wel heel oud inmiddels, over zijn hoogtepunt heen. Weer klinkt gelach.
Of ik wel wist hoeveel erger het vroeger geweest was, vroegen vrouwelijke hoogleraren. Iemand vertelt dat ze het als promovendus gewaagd had zwanger te worden, lang de doodzonde voor een vrouw met wetenschappelijke ambities. Toen ze het haar promotor vertelde, had hij een briefopener, glimmend en scherp, uit zijn bureaula gepakt. ‘Doe jij het, of doe ik het?’, zei hij lachend. Ze had meegelachen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik promoveerde een paar jaar later, op een onderzoek naar hoe seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag van persoonlijk letsel is verworden tot een publieke vraag naar staatsbescherming. Ik bestudeerde hoe feministen in de jaren zeventig het gesprek op gang kregen, en hoe hun ideeën via de wetenschap en de journalistiek hun weg vonden naar politiek beleid en wetgeving. Hoe nieuwe taal ontstond, termen zoals ‘seksuele intimidatie’ en ‘coercive control’, en de regulering van seks verschoof van bezit – verkrachting binnen het huwelijk ‘bestond’ niet tot 1991 – naar toestemming.
De overtuiging, de hoop, in de tweede feministische golf was dat bewustwording, in combinatie met politiek beleid en wetgeving, een cultuuromslag teweeg zou brengen. Een cultuuromslag was ook de belofte van MeToo.
Uit de vorige week vrijgegeven documenten uit de zaak-Epstein blijkt dat de beroemde linkse intellectueel Noam Chomsky zich in e-mails aan Jeffrey Epstein beklaagd heeft, over ‘de vreselijke manier waarop je wordt behandeld in de pers en door het publiek’, te midden van ‘de hysterie die is ontstaan rond misbruik van vrouwen’. Naar eigen zeggen ‘fantaseerde’ Chomsky over Epsteins Caribische eiland.
Het minst belangrijke aan de zaak-Epstein – het lot van de politieke kopstukken – krijgt online en in de media de meeste aandacht. De focus op de politieke gevolgen, zo stelt The Guardian-columnist Marina Hyde, leidt af van waar het werkelijk om gaat: grootschalig misbruik van meisjes en vrouwen door mannen, en de wijze waarop enkele van de machtigste mannen ter wereld, die een enorme invloed hebben op ons leven, als kameraden onder elkaar praten en denken over vrouwen en meisjes.
Niemand die bij machte was, lijkt iets te hebben gedaan om het tegen te gaan. Hyde citeert de journalist Julie K Brown van de Miami Herald, die haar baanbrekende publicatie over Jeffrey Epstein in 2018 baseerde op jarenlang onderzoek: ‘Epstein kwam weg met zijn misdaden omdat bijna alle geledingen van de samenleving hem dat toestonden.’
De zaak tegen de hoogleraar liep met een sisser af. Hij ging vervroegd met pensioen. Er werd gediscussieerd over de vraag of hij de bibliotheek nog in mocht. Over de jonge vrouw, die vanwege hem de wetenschap verlaten heeft, ging het nauwelijks. Ik weet nog steeds niet hoe ze heette, en wat ze had willen onderzoeken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns