In Frankrijk dwongen de onthullingen rond het Epstein-dossier Jack Lang tot aftreden als hoofd van het Institut du Monde Arabe. De voormalige cultuurminister, nog altijd prominent aanwezig, onderhield nauwe banden met Epstein. Justitie doet onderzoek wegens belastingfraude en witwassen.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Jack Lang (86) zou sterven in het harnas, zo werd vaak gezegd. Zijn gloriedagen als minister van Cultuur liggen al decennialang achter hem – hij bekleedde de post in de jaren tachtig en negentig, onder de socialistische president François Mitterrand. Maar in de Franse cultuurwereld was hij, ondanks zijn hoge leeftijd, nog altijd een geziene persoon.
Tot afgelopen weekend was Lang voorzitter van het Institut du Monde Arabe (IMA), een cultuur- en onderzoeksinstituut over de Arabische wereld dat onder het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken valt. Daar werd hij zondagochtend op het matje geroepen om uitleg te geven over zijn relatie met Jeffrey Epstein – Langs naam komt meer dan zeshonderd keer voor in de documenten die tot dusver openbaar zijn gemaakt.
Onverwacht koos hij zaterdag de vlucht naar voren door zelf zijn ontslagbrief in te dienen bij minister Jean-Noël Barrot. Naar eigen zeggen weigerde hij het IMA te laten meeslepen in de ‘laster’ tegen hem. Tot kort daarvoor bezwoer Lang nog van geen wijken te willen weten, ondanks de aanzwellende roep om zijn aftreden.
Tussen 2012 en 2019 hadden Lang en Epstein veelvuldig contact, zo blijkt uit de vrijgegeven e-mails. Niets in hun gesprekken brengt Lang in verband met de pedocriminele activiteiten van Epstein, maar de twee lijken dubieuze financiële banden te hebben onderhouden. De Franse inspectiedienst voor fraude zag daarin aanleiding voor een vooronderzoek, vanwege verdenkingen van belastingfraude en witwassen.
Dochter Caroline Lang, wier naam eveneens veelvuldig voorkomt in de Epstein-files, zou in 2016 samen met Epstein een offshorebedrijf in kunstaankopen hebben opgericht op de Maagdeneilanden. Ook haar vader was daar mogelijk bij betrokken, al heeft hij dat zelf ontkend. Uit de mailwisselingen is verder op te maken dat Jack Lang gebruikmaakte van Epsteins privévliegtuig en auto, en herhaaldelijk bij hem om geld vroeg voor projecten, waaronder het maken van een film over zijn eigen leven. Caroline Lang trad na de onthullingen terug als voorzitter van de vakbond voor onafhankelijke producenten.
Los van de verdenkingen waren de innige banden tussen Lang en Epstein op zichzelf genoeg aanleiding voor Franse politici om zijn aftreden te eisen. De twee ontmoetten elkaar volgens Lang vijftien jaar geleden via filmregisseur Woody Allen. Van Epsteins veroordeling in 2008 voor het aanzetten van een minderjarig meisje tot prostitutie zegt Lang niet te hebben geweten, tot diens arrestatie in 2019. ‘Hoe kan zo’n hoffelijke, charmante, genereuze man zulke gruweldaden hebben begaan’, zei hij afgelopen week bij nieuwszender France 2.
Zowel vanuit zijn eigen Parti Socialiste als daarbuiten groeide de druk op Lang, die sinds 2013 leiding gaf aan het IMA, dat hij zelf in 1987 had geopend. Het Parijse instituut aan de Seine huisvest een expositieruimte, boekwinkel, school en bioscoop, en verwelkomt jaarlijks 750 duizend bezoekers. Ambassadeurs van zeven Arabische landen hebben een plaats in de raad van bestuur.
Lang werd geboren op 2 september 1939 in een welgestelde, niet-religieuze Joodse familie in Mirecourt (Noordoost-Frankrijk). Hij volgde de toneelacademie in Nancy, en studeerde publiek recht – een vak dat hij later zou doceren aan de universiteit in Parijs. In 1977 sloot hij zich aan bij de Parti Socialiste, waar zijn politieke carrière vorm kreeg. Lang stond bekend als flamboyant, innemend en ijdel, met zijn geverfde haar, cosmetische ingrepen en Italiaanse maatpakken.
Zijn belangrijkste sporen verdiende Lang in de Franse cultuurwereld, al was hij in zijn lange politieke loopbaan ook burgemeester van Blois (1989-2000), Europarlementariër (1994-1997), minister van Onderwijs (1992-1993 en 2000-2002) en Tweede Kamerlid (1997-2000 en 2002-2012).
Als minister van Cultuur (van 1981 tot 1986 en van 1988 tot 1992) maakte hij naam met de uitvoer van megalomane projecten, zoals de installatie van de glazen piramide als ingang van het Louvre. Hij was een van de eerste politici die openlijk homorechten verdedigde, en liep regelmatig mee in de Gay Pride Parade in Parijs – wat in de jaren tachtig nog ongebruikelijk was voor Franse politici. Ook initieerde hij het Fête de la Musique, een jaarlijks eendagsfestival waarbij in heel Frankrijk muzikanten gratis op straat optreden, dat is uitgegroeid tot een gekoesterde traditie.
Ondanks zijn hoge leeftijd gold Lang nog altijd als hyperactief, veeleisend en vol ideeën. Als hoofd van het IMA versleet hij in tien jaar tijd tien secretaresses en acht communicatiehoofden, schreef dagblad Le Monde in 2023 in een profiel van Lang. Hij wist grote investeringen los te krijgen uit landen als de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië, terwijl hij gevoelige onderwerpen niet uit de weg ging. Zo was in het IMA een expositie te zien over de lhbti-gemeenschap in Arabische landen, en organiseerde het instituut een evenement voor solidariteit met de Algerijns-Franse schrijver Boualem Sansal, die tot afgelopen jaar in Algerije gevangen zat.
Over de volle breedte van de Franse politiek werd opgelucht gereageerd op zijn aftreden. ‘Jack Lang heeft de enige mogelijke beslissing genomen’, zei regeringswoordvoerder Maud Bregeon. Maandag maakte weekblad Marianne bekend dat de oud-minister onder politiebescherming staat vanwege onlinebedreigingen na de onthullingen over zijn banden met Epstein.
In 2009 werd hij achtereenvolgens speciaal gezant Cuba en Noord-Korea onder de toenmalige rechtse president Nicolas Sarkozy – een samenwerking die hem in eigen partij op kritiek kwam te staan.
Lang waakt nauwkeurig over zijn eigen imago en publiciteit, en geeft veelvuldig interviews. Kort voor zijn aftreden liet hij aan dagblad Le Monde nog vijf boekwerken bezorgen over zijn werk voor het IMA.
Sinds 1961 is Jack Lang getrouwd met Monique Buczynski, met wie hij twee dochters kreeg. Hun dochter Valérie Lang, in Frankrijk bekend als actrice, overleed op haar 47ste aan een herstentumor.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant