Het lijkt een filmscript. In Libanon was het werkelijkheid: een armlastige autospuiter die zich voordoet als een Saoedische prins en ’s lands machtigste politici 100 duizenden euro’s weet af te troggelen. De Libanese politiek is in de ban van het schandaal.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
Aan de basis van het boerenbedrog stonden een invloedrijke sjeik uit Noord-Libanon, Khaldoun Oraymet, en een 40-jarige medewerker van een autowerkplaats, Mustafa al-Hasian. De twee leerden elkaar kennen toen de automonteur bij de sjeik langsging voor voedselpakketten – een blijk van liefdadigheid van de geestelijk leider, die in Libanon vrij normaal is. De autospuiter bleek in staat het Saoedische dialect (het Arabisch telt talloze dialecten) accentloos te vertolken en begon op verzoek van de sjeik telefoontjes te plegen. Daarbij deed hij zich voor als ‘Abu Omar’, een Saoedische prins.
Vervolgens ging het snel. De sjeik, verbonden aan Dar al-Fatwa, Libanons hoogste religieuze orgaan, gebruikte zijn netwerk om parlementariërs te benaderen. Daarbij beweerde hij toegang te hebben tot ‘Abu Omar’. Die laatste sprak hen uitsluitend over de telefoon. Om de dekmantel geloofwaardig te maken, gebruikte hij een Brits telefoonnummer, conform het achteloze jetset-bestaan dat leden van het koninklijk huis in Saoedi-Arabië vaak leiden. In ruil voor aanzienlijke geldbedragen beloofde ‘Abu Omar’ politieke steun van de regering in Riyad.
Dat de politici er massaal intuinden, leidt alom tot verbijstering. Maar het is ook illustratief voor de werking van Libanons politieke systeem. Het land telt zeventien religieuze groepen, bijna allemaal met hun eigen politieke zetbazen. Stuk voor stuk zijn die facties te klein om de anderen eronder te krijgen, en dus volgen er vaak telefoontjes naar machtigere spelers elders. In de raderen van de corruptie is buitenlandse inmenging de smeerolie.
Terwijl de maronieten (christenen) van oudsher op Frankrijk en de Verenigde Staten leunen, hebben sjiitische moslims (met de militante beweging Hezbollah als vooruitgeschoven post) sinds een halve eeuw kunnen rekenen op de steun van Iran. De soennitische moslims op hun beurt hengelen vaak naar de gunsten van Saoedi-Arabië.
Dat een soennitische sjeik als Oraymet de boer op ging met een ‘Saoedische prins’, was op zichzelf dus geen verbazingwekkend gegeven. Wat ook hielp, was dat de Saoedische regering zich vanaf ruwweg 2019 (toen er een financiële crisis uitbrak in Libanon) minder met het land bemoeide. Daarmee liet men een gat vallen waar de ‘prins’ handig gebruik van maakte.
Aan de telefoon instrueerde ‘Abu Omar’ zijn gesprekspartners vaak om voor de sjeik ‘te zorgen’, een verhulde manier om hen smeergeld te ontlokken. Eén soennitisch parlementslid, Fouad Makhzoumi, wordt ervan verdacht zo’n 420 duizend euro te hebben betaald, een bewering die hij zelf stellig ontkent. Op het hoogtepunt zou de ‘prins’ met verwoede telefoontjes een (bij)rol hebben gespeeld bij de stemming voor een nieuwe premier, begin vorig jaar.
Zowel de sjeik als de automonteur is inmiddels opgepakt. Familieleden van ‘Abu Omar’ hebben in de media verklaard dat hij geen dader is maar slachtoffer. ‘Hij leidt een eenvoudig bestaan’, aldus een familielid. ‘Als het klopt wat er over hem gezegd wordt, dan is hij misleid.’ Anderen horen dat met scepsis aan. ‘Het echte slachtoffer zijn wij, het Libanese volk’, zo verklaarde een prominente analist, ‘omdat wij geleid worden door politici die zo makkelijk te manipuleren zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant