Heleen Herbert (53), de nieuwe minister van Economische Zaken en Klimaat, staat voor de grote opgave om Nederland concurrerend te houden en de klimaatafspraken te respecteren.
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
‘De wereld is zo slecht nog niet, het is wat jij erin ziet’, zong de aankomende minister van Economische Zaken en Klimaat bij haar afscheid van een vorige werkgever, de NS. ‘Kijk maar om je heen, ik wijs je de weg, je bent niet alleen.’
Daar stond ze, in rokje met microfoon, tussen de wijnglazen en de bitterballen, tegenover collega’s in pak die met hun armen over elkaar stonden te luisteren. Maar dat is Heleen Herbert: een vrouw met een boodschap van optimisme en saamhorigheid, die ze ook graag zingend verkondigt.
Ze noemt zichzelf een bouwer. Dat heeft ze de afgelopen veertien jaar daadwerkelijk gedaan bij het Brabantse bouwbedrijf Heijmans. Ze was er zowel directeur strategie als directeur personeelszaken.
‘Dat klinkt voor sommige mensen als een rare combinatie, maar ik vind dat heel logisch’, zei ze vier jaar geleden in de podcast De Bouwagenda. Volgens haar zijn mensen en koers met elkaar verbonden. ‘Het gaat erom of je je organisatie goed afgesteld hebt. Wat zijn de prikkels? Wat zijn de helden binnen je bedrijf? Wat voelen de mensen als succes?’
Herbert (1972) groeide op in Beerzerveld, in Overijssel, waar ze zich als klein meisje al afvroeg waarom zij het zo goed had en anderen niet. ‘Ik voelde me oncomfortabel met de grote verschillen in het leven’, zei ze ooit in een TEDx-presentatie. ’Ik had het niet verdiend, ik had gewoon geluk. Terwijl ik geloof in ieders potentieel. Het frustreert me als we dat niet gebruiken.’
Ze werd mentor bij Giving Back, dat studenten begeleidt die als eersten in hun familie gaan studeren. Ook in haar werk benadrukt ze altijd het belang van verbindingen. ‘Ik ben een bruggenbouwer, letterlijk en figuurlijk. De bouwindustrie zit vol met hardwerkende mensen, maar die zijn niet altijd goed op elkaar aangesloten. Daardoor missen we kansen.’
Als voorbeeld van een gemiste kans komt ze graag met het rioleringsstelsel. Weet iemand dat er honderdduizend kilometer aan buizen onder Nederland liggen, en dat de gemiddelde temperatuur van het geloosde afvalwater 18 graden bedraagt? Nee? Nou, dat wisten ze bij Heijmans ook niet, totdat ze daar in contact kwamen met twee andere bedrijven. Toen kwamen ze op het idee om energie uit de riolering te gaan terugwinnen. Never waste good potential, is de les.
Het is geen toeval dat ze zo’n energiebesparend idee geeft als voorbeeld. Herbert studeerde technische bedrijfskunde en noemt zich ‘geen dromer, wel een idealist’. Ze vindt de energietransitie en het houden van droge voeten twee van de belangrijkste opgaven voor de bouw, naast het neerzetten van een miljoen woningen.
Circulariteit, het hergebruik van materialen, is in haar tijd bij Heijmans een belangrijk onderdeel geworden van de strategie. Het bedrijf kreeg afgelopen jaar de prijs voor het beste duurzaamheidsverslag van Nederland.
Ook binnen het CDA richtte ze zich zowel op strategie als personeelsbeleid. Ze zat in de commissie-Rombouts, die het verkiezingsverlies van 2012 evalueerde, toen het CDA op een (toen) historisch dieptepunt van dertien zetels in de Tweede Kamer uitkwam na deelname aan kabinet-Rutte I. Ze concludeerde onder meer dat de partij minder saaie mensen nodig had. ‘Laat dappere onbevangen CDA-politici met lef een eigentijds en onderscheidend geluid horen.’
Later, in 2020, mocht ze die strategie zelf omzetten in personeelsbeleid. Ze zat toen in de kandidatencommissie voor de Tweede Kamerfractie. Bij de verkiezingen het jaar daarop werden vijftien van hen gekozen. Maar of die dapper en onderscheidend genoeg waren is de vraag: de deelname van het CDA aan het nieuwe kabinet (Rutte IV) werd na de val afgestraft met een (nieuw) historisch dieptepunt van vijf zetels.
Inmiddels is de partij er enigszins bovenop, maar het lef zal nu van haarzelf moeten komen. Als minister in een minderheidskabinet heeft ze geen vanzelfsprekende steun vanuit de Kamer en zal ze steeds opnieuw mensen voor zich moeten winnen. Ze staat voor de enorme taak om de Nederlandse economie concurrerend te houden en tegelijkertijd de klimaatagenda uit te voeren, terwijl de geopolitieke druk grote koerswijzigingen vergt.
Daarbij zal ze het moeten hebben van haar neiging verbindingen te leggen en naar de lange termijn te kijken. ‘Je hebt elkaar uiteindelijk allemaal nodig’, zei ze in De Bouwagenda. ‘Het heeft geen zin terecht te komen in strijd. Ik zet graag een stip aan de horizon. Er zijn altijd dingen waar iedereen belang bij heeft, dat moeten we samen doen.’
Strijd, zegt ze, is meestal niet zo effectief. ‘Tenzij het een korte strijd is. Ik hoef echt niet de hele tijd in harmonie te leven, maar wil wel dat strijd nut heeft.’ Je moet het gesprek blijven voeren, vindt ze. Door echt nieuwsgierig te blijven naar elkaar en niet ‘vanaf het eerste moment te tetteren wat je zelf zo zeker weet’.
Herbert heeft een uitgebreid cv van vrijwilligerswerk bij allerlei goededoelenorganisaties, van Theaterfestival Boulevard in Den Bosch tot aan Habitat Nederland. Daarnaast zingt ze een paar keer per maand in een gospelkoor. Ze trad vorig jaar nog op in kerken en een gevangenis in New Orleans.
‘Ze heeft een heel krachtige stem’, zegt dirigent Edith Casteleyn. ‘Een tenor. En ze kan heel goed met het publiek werken. Dat je contact maakt met het publiek, dat is belangrijk.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant