Ze is geliefd, ze wordt veracht. De meningen over schaatsster Jutta Leerdam lopen nogal uiteen. Na maandag kan ze met olympisch goud dat meningenfestival terzijde schuiven.
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
9 februari is de dag. Van zuchten, van tranen, van zwarte make-upstrepen over haar wangen. Van kushandjes, van met vingers uitgebeelde hartjes. Van blijdschap, van voldoening en ontlading, om de voltooiing van een ooit zo onzeker masterplan. Jutta Leerdam wordt in Milaan, op maandag 9 februari, olympisch kampioen op de 1.000 meter.
Geen schaatser kreeg ooit zoveel aandacht als zij, Jutta Monica Leerdam (27) uit ’s-Gravenzande. Ze is geliefd, ze wordt veracht. Ze wekt ergernis op, met acties die soms worden gezien als divagedrag.
Ze is wereldwijd bekend, met miljoenen volgers op Instagram. Journalisten uit allerlei landen wachten maandagavond in Milaan op een paar woorden van Leerdam. Ze is ijdel, houdt van aandacht en make-up. Maar, denkt ze dan: wat is er mis met het plaatsen van een mooie foto van jezelf? Hoe vaak ze wel niet hoorde dat ze te veel aandacht aan haar sociale media besteedde? Ontelbaar vaak.
9 februari moet het gebeuren, zo besloot ze jaren geleden. In 2022 in Beijing maakte Leerdam haar olympische debuut en ging uiteindelijk naar huis met zilver en een duidelijk plan: over vier jaar moet ik er staan. Daar ligt de kans op revanche, na de misslag in de bocht die haar destijds, zo stelde ze toen, het goud kostte.
Leerdams aanloop naar de olympische 1.000 meter in Milaan was veelbewogen, onzeker en gedurfd. Ze sloeg twee jaar geleden een goed contract bij de bestaande ploeg van Jac Orie en Sven Kramer af en koos haar ongebruikelijke, eigen route. Met Kosta Poltavets als coach, in een – in eerste instantie – eenpersoonsploeg.
Van een gespreid bed naar een situatie waarin ze alles zelf moest regelen. Maar liever die onrust en wél een trainingsaanpak en coach waarin ze gelooft, dan op dat laatste gebied concessies doen, zo besloot ze. Zo dominant als ze een paar jaar geleden op de 1.000 meter was – vanaf 2022 tot eind 2023 zette ze een reeks van achttien overwinningen op rij neer – was ze de afgelopen twee schaatsseizoenen niet.
Maar bij de wereldbekerwedstrijd in Inzell stond twee weken geleden weer de dominante Leerdam van weleer: met bijna zeven tienden van een seconde voorsprong pakte ze de winst op de 1.000 meter en gaf ze een duidelijke boodschap af: zij is de topfavoriete op die afstand.
Het is vermoedelijk haar laatste olympische deelname. Ze bracht een groot deel van haar tijd door ver weg van haar partner, de Amerikaanse influencer en YouTube-ster Jake Paul. Hij woont in Puerto Rico. Minder dan een jaar geleden hintte Paul op het einde van haar carrière. ‘Het plan is als volgt’, zei hij in zijn eigen realityshow. ‘In 2026 wint Jutta goud. Ik word wereldkampioen boksen. Dan stopt Jutta met schaatsen en daarna gaan we kinderen krijgen en een gezin stichten.’
Zelf ontweek Leerdam vragen hierover. Maar eerder deze week deelde Paul, vanaf de achterbank van een auto, gezeten naast Leerdam, een videoboodschap aan hun toekomstige kinderen. ‘Jullie moeder gaat voor goud. We houden van jullie. Ook al zijn jullie nog niet geboren’, zei hij zoal.
Leerdam is een perfectionist tot in het extreme, maar de les van het leven is dat je niet alles kunt controleren. Dat vond ze lastig na haar valpartij op het OKT op de 1.000 meter eind december, toen ze de controle voor haar gevoel uit handen moest geven. Ze schaatste zichzelf uiteindelijk alsnog in de olympische selectie met een sterke 500 meter – die afstand staat zondag op het programma – en daarmee was ze ook verzekerd van deelname aan de kilometer.
Ze vond het ook lastig om de controle uit handen te geven, eerder deze week. Ze sloot zich af, sprak over het ‘in haar eigen bubbel willen blijven’, in plaats van, zoals gebruikelijk, een kort interview te geven, twee dagen voor haar optreden. Die stellingname werd nieuws en zorgde voor een tegenovergesteld effect: er kwam onrust. Ze stemde uiteindelijk alsnog in met een interview, maar verliet na een gesprek met de NOS boos de ijsbaan: haar verzoek om een gedeelte over de behandeling van haar enkel uit het item te knippen werd niet gehonoreerd.
Ze gaat prat op haar mentale weerbaarheid. Ze is soms opvallend uitgesproken. Zo was ze open over menstruatieklachten en over rigoureus afvallen, wat ze in haar jongere jaren deed; ik heb brandstof, voedsel, nodig om sterk te zijn, zo ondervond ze. Een boodschap die ze vervolgens in mediaoptredens uitdroeg.
Maar nooit stond er bij haar zoveel druk op een race als nu. Ze wil meer in het leven, maar ze wil daarbij wel olympisch kampioen zijn. Ze zag Femke Kok twee ritten voor haar naar een nieuw olympisch en een laaglandrecord rijden in de indrukwekkende tijd van 1.12,59. Daarop zei Leerdam tegen zichzelf: ‘Ik mag me straks tijdens mijn race niet moe voelen. Dat mag pas na afloop. Je hebt tachtig jaar om hiervan te herstellen. Je wilt niet met spijt hierop terugkijken.’
Dus vocht Leerdam in de afsluitende race, terwijl de verzuring zichtbaar op haar benen sloeg in de laatste meters. Het was genoeg, 1.12,31. 9 februari werd haar dag. ‘Een droom die uitkomt. Ik kan het niet geloven. Ik heb gepiekt op het juiste moment en dat is bizar. Ik ben zo blij.’ En wat haar toekomst betreft, meldt ze zo’n anderhalf uur later tijdens de persconferentie: ‘Ik weet nog niet wat ik doe en wil dit eerst laten bezinken. Daar ga ik in de zomer over nadenken. Geen druk.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant