Zijn naam werd in het geruchtencircuit vaak genoemd bij de verdeling van de ministersposten, maar Jan Paternotte krijgt voorlopig een andere bestemming: na een ‘klemmend beroep’ van partijleider Rob Jetten gaat hij de D66-fractie in de Tweede Kamer wederom leiden.
is chef van de politieke redactie.
Paternotte (Den Bosch, 1984) had ‘zeker geen nee’ gezegd tegen een ministerschap, zei hij maandag tegen RTL Nieuws, maar hij begrijpt dat Jetten een beroep op hem doet: ‘Ik heb veel ervaring en ik ken veel mensen.’ Het wordt voor hem een terugkeer op een vertrouwde plek: ook in 2022 en 2023 zat Paternotte de fractie al voor.
Maar zijn geschiedenis in de partij gaat veel verder terug. Al in 2004, nog tijdens zijn studie Internationale Betrekkingen in Amsterdam, werd hij landelijk voorzitter van de Jonge Democraten. Twee jaar later schreef hij mee aan het verkiezingsprogramma en was hij getuige van de diepe crisis die de partij doormaakte tijdens en na de deelname aan het tweede kabinet-Balkenende (2003-2007).
D66 eindigde destijds met drie zetels in de Tweede Kamer. De partij had onder leiding van Alexander Pechtold en later Sigrid Kaag en Rob Jetten een reeks verkiezingen nodig om weer op het electorale niveau te komen dat Hans van Mierlo in 1994 al eens haalde.
Paternotte volgde dat proces eerst jarenlang vanuit Amsterdam, waar hij gemeenteraadslid en fractievoorzitter was. In 2017 maakte hij de overstap naar Den Haag, waar hij in de Tweede Kamer aan de weg timmerde met een lange reeks initiatief-wetsvoorstellen. Hij zette onder meer de afschaffing van de verplichte wettelijke bedenktermijn voor abortus op zijn naam, een doorbraak die in zijn eigen partij groots werd gevierd. Onlangs kreeg hij, samen met de VVD, ook de verruiming van de Embryowet door de Tweede Kamer.
In 2023, nadat partijleider Sigrid Kaag haar afscheid van de nationale politiek aankondigde, werd alom verwacht dat Paternotte – die al enige tijd de Kamerfractie leidde – zou meedingen naar het lijsttrekkerschap. Daar zag hij vanaf vanwege zijn thuissituatie: ‘Als je echt voor lijsttrekker gaat, dan moet je er nog meer kunnen zijn, dan moet je nog meer inzet plegen.’ Rob Jetten hapte wel toe.
Nu keert Paternotte terug naar het fractievoorzitterschap, maar wel onder andere omstandigheden dan de vorige keer: D66 levert voor de eerste keer de minister-president, die vooral de compromissen van het gezamenlijke kabinetsbeleid moet gaan uitdragen. Paternotte wordt dus verantwoordelijk voor de bewaking van het D66-profiel.
Hij zal dan ook af en toe een steen in de vijver moeten gooien. Maar omdat alles wat hij zegt door de buitenwereld ook al snel kan worden uitgelegd als kritiek op zijn eigen partijleider, wordt dat balanceren op een slap koord. Roemruchte fractieleiders als CDA’er Elco Brinkman (onder premier Lubbers) en PvdA’er Ad Melkert (onder premier Kok) worstelden daarmee.
Paternotte krijgt nu in het bijzonder te maken met de situatie dat het kabinet niet bij voorbaat kan rekenen op meerderheden in het parlement. Ministers moeten op zoek naar steun bij oppositiepartijen, maar naar verwachting gaan ook de fractieleiders Paternotte, Brekelmans (VVD) en Bontenbal (CDA) daar een grote rol in spelen. Zij zullen de verhoudingen in de Kamer goed moeten houden.
Paternotte vindt het ‘supereervol’ om deze ‘cruciale spilpositie’ te gaan bekleden, zei hij maandag tegen RTL Nieuws.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant