In Italië is maandag een 80-jarige verdachte verhoord in het onderzoek naar zogenoemde ‘sluipschuttersafari’s’ in de Bosnische hoofdstad Sarajevo. In de jaren negentig zouden buitenlanders tegen betaling op burgers hebben geschoten in de door Bosnische Serviërs belegerde stad.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Verhalen over buitenlandse schutters die grote bedragen zouden hebben betaald om vanuit Servische posities in de heuvels rond Sarajevo het vuur te openen op burgers, doen al decennia de ronde. Maar hard bewijs was er niet. Afgelopen najaar werden de hardnekkige geruchten over de snipersafari’s opnieuw sterker, toen de aanklager in Milaan een strafrechtelijk onderzoek opende. Dat gebeurde na een aangifte door de Italiaanse schrijver Ezio Gavazzeni, die al langer schrijft over het vermeende sluipschuttertoerisme.
Donderdag werd voor het eerst een verdachte aangehouden. Het gaat om de 80-jarige Giuseppe Vegnaduzzo, een gepensioneerde vrachtwagenchauffeur uit het noordoosten van Italië.
Bij een huiszoeking vond de Italiaanse politie zeven vuurwapens en een collectie parafernalia uit de tijd van de fascistische leider Benito Mussolini. In zijn dorp zou Vegnaduzzo bekendstaan als overtuigd fascist en wapenliefhebber. Ook zou hij herhaaldelijk hebben opgeschept over zijn vermeende misdaden tijdens de oorlog in Bosnië-Herzegovina.
Dat er tijdens het beleg van Sarajevo willekeurig op burgers werd geschoten, staat buiten kijf. Meer dan veertienhonderd dagen lang werd de stad belegerd door Bosnische Serviërs, nadat Bosnië-Herzegovina zich in 1992 onafhankelijk had verklaard van Joegoslavië.
Vanuit de heuvels schoten Servische sluipschutters op inwoners van de stad, gelegen in een rivierdal. Enkele grote wegen in het centrum van Sarajevo kwamen bekend te staan als ‘sniper alleys’. Toen de belegering in 1995 voorbij was, waren meer dan tienduizend burgers gedood door sluipschutters en artillerievuur.
Al in de jaren negentig gingen er geruchten over buitenlandse sluipschuttertoeristen. Zo is er een video van de Russische schrijver Eduard Limonov, die in 1992 met een machinegeweer in het wilde weg een magazijn leegschiet richting de stad, tijdens een bezoek aan de troepen van de Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic.
De Amerikaanse ex-marinier John Jordan legde in 2007 voor het Joegoslavië-tribunaal een getuigenis af over de ‘snipertoeristen’. Jordan, tijdens de oorlog actief als brandweerman, zei dat hij destijds zag hoe Servische troepen buitenlanders begeleidden naar hun stellingen boven Sarajevo. Hoewel hij nooit een buitenlander had zien schieten, twijfelde Jordan niet over de intenties van de buitenlandse gasten met jachtgeweren en camouflagekleding.
In 2022 werd de zaak opnieuw aangekaart in de Sloveense film Sarajevo Safari. Een anonieme getuige vertelt in de film hoe rijke Amerikanen, Italianen en andere buitenlanders flinke sommen geld zouden hebben neergeteld om op willekeurige mensen te schieten. Voor kinderen vroegen de Bosnische Serviërs naar verluidt de hoogste bedragen.
De Sloveense film trok de aandacht van Ezio Gavazzeni, een Italiaanse schrijver van boeken over georganiseerde misdaad. Gavazzeni begon zelf een onderzoek naar de snipersafari’s, waarbij hij zich vooral richtte op mogelijke Italiaanse betrokkenheid. De schrijver verzamelde bewijsmateriaal, waaronder de getuigenis van een voormalige Bosnische inlichtingenofficier.
Nooit leidden de geruchten tot een strafrechtelijk onderzoek, tot Gavazzeni zijn bevindingen vorig jaar overdroeg aan de Italiaanse autoriteiten. Volgens Gavazzeni betaalden Italianen en andere buitenlanders in 1993 en 1994 tienduizenden euro’s om op Bosnische burgers te schieten. Hun ‘safari’s’ begonnen in het Noord-Italiaanse Triëst, vanwaar zij, mogelijk via Servië, naar de omgeving van Sarajevo reisden.
Verdachte Giuseppe Vegnaduzzo kwam in beeld bij justitie door journalist Marianna Maiorino, werkzaam bij een lokale televisiezender. Maiorino sprak een dorpsgenote van de verdachte, die stelt dat Vegnaduzzo in het dorp ronduit vertelde over zijn verleden als ‘snipertoerist’. De dorpsgenote heeft haar verklaring inmiddels ook bij de politie afgelegd.
Vegnaduzzo zegt onschuldig te zijn. De beschuldigingen zouden voortkomen uit sterke verhalen die hij vertelde in het café, zegt hij tegen het Italiaanse persbureau Ansa. De verdachte ontkent niet dat hij tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië is geweest. ‘Voor werk, niet om te jagen’, aldus Vegdanuzzo.
De 80-jarige vrachtwagenchauffeur is vooralsnog de enige verdachte die is aangehouden in het onderzoek, maar volgens de Italiaanse krant La Repubblica heeft de aanklager nog zeker drie anderen op het oog. Mogelijk zullen er ook niet-Italiaanse verdachten worden toegevoegd: de Italiaanse autoriteiten zouden in contact staan met hun Belgische, Franse en Zwitserse collega’s.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant